Elma Karalekesi Hastalığı (Venturia inaequalis).

Hastalık Belirtileri

Ø Hastalığın belirtileri ağacın yaprak, meyve ve sürgünlerinde görülür. Yaprağın üst ve alt yüzeyinde oluşan lekeler başlangıçta yağlımsı görünümdedir, giderek zeytin rengini alır ve daha sonra kahverengileşir. Lekeler kadifemsi yapıdadır ve bu kısımdaki dokular zamanla ölür, üzerinde çatlaklar ve delikler oluşur. Ağır hastalıklı yapraklar erkenden sarararak dökülürler.

Ø Meyvelerdeki lekeler yeşilimtırak olup zamanla kahverengine dönüşür. Küçük lekeler zamanla birleşirler ve bu kısımlarda meyvenin gelişmesi durduğu için şekilsiz meyveler oluşur.

Mücadelesi

Kültürel Önlemler

  Sonbaharda yere dökülen ve ilk hastalık kaynağı olan karalekeli yapraklar toplanıp yakılmalı veya sürüm ile toprağa gömülmelidir.  
  Sıracalı dallar budanıp yakılmalıdır.  
 Ağaçlar, yaprakların daha hızlı kurumasını sağlayacak hava akımına izin verecek uygun aralıklar ile dikilmelidir. Aynı amaçla, ilaçla kaplamanın artırılması için ağaçlar düzenli olarak budanmalıdır.

Kimyasal Mücadele

 Kimyasal mücadele tahmin ve uyarı esaslarına göre uygulanır. Buna göre ilk ilaçlama doğada askospor uçuşu başladıktan sonra ağaçların duyarlı fenolojik (farekulağı) döneme ulaşması ve enfeksiyon periyodunun oluşması durumunda yapılır. 
İkinci ve diğer ilaçlamalar bir önceki ilaçlamada kullanılan ilacın etki süresi ve enfeksiyonun oluşup oluşmaması dikkate alınarak yapılır. İlaçlamalara son verme, hastalık için uygun şartlar ortadan kalkması ile son bulur.

Mücadelede kullanılacak ilaçlar, hastalık oluşumundan sonra geçen süre, külleme veya diğer başka hastalıklara da etkili olup olmama, duyarlılık azalışı, elma bahçelerindeki yararlılara etkisi ve kalıntı açısından değerlendirildikten sonra şu ilkeler de göz önünde bulundurularak ilaç kullanılmalıdır.

Fenolojik dönem uygunsa (çiçeklenme öncesi) bakırlı ilaçlara yer verilmelidir.

Zorunlu olmadıkca tek yer engelleyici (sistemik) fungusitler kullanılmamalı, çok yer engelleyici

     (koruyucu) fungusitlere öncelik verilmelidir.

Tek yer engelleyici fungusitler zorunlu olarak kullanılacak ise etki şekli farklı gruplar dönüşümlü

    olarak kullanılmalıdır.

Karışımı olan ilaçlara öncelik verilmelidir.

Bahçede külleme hastalığına karşıda ilaçlama yapılacak ise her iki hastalığı da kontrol edecek ilaç

    seçilmelidir.

İlaçlamaya, külleme ilaçlaması ile başlanılan yerlerde karaleke içinde ilaçlama yapılacaksa, ilacın etki

   süresine  bakılarak     tekrar ilaçlama yapılmaması gereklidir.

 

                          

   Yapraktaki Zararı                                                              Meyvedeki Zararı

Elmalarda Görülen Önemli Fizyolojik Hastalıklar.

Beslenme Bozuklukları

-Elmada çinko noksanlığı

Ø Ağaç tacının aşağı kısımlarında sürgünler ve yapraklar normal olduğu halde, yukarı ve tepe kısımlarındaki sürgünlerde çıplaklaşma ve rozetleşme görülür. Sürgünlerin çıplak olan kısımlarında gözler ya tamamen körelir veya çok ufak parçacıklar oluşur. Bu belirtiler yanında yaprak damarlarında sararma, yapraklarda küçülme ve kıvrılmalar gözlenir. Meyveler çok küçülür ve verim azalır. Hastalık ilerledikçe kamçılaşmış sürgün ve dallar kuruyabilir.

-Elmada demir noksanlığı

Ø Kloroza yakalanan elma ağaçlarının önce genç yapraklarında hafif sararmalar görülür. Yaprak damarları genellikle yeşil görünümdedir, sarılığın artması ile damarlar sararır. Genç yapraklarda başlayan kloroz, toprak ve hava koşullarına da bağlı olarak yaşlı yapraklarda da hızla yayılır. Hastalık ilerledikçe yaprakların kenarlarında kırmızımsı kahverengi kurumalar başlar. Sararmış ve kurumuş alanları artmış yapraklar sonradan dökülür. Kloroza yakalanan bitkiler hemen ölmezler, gelişmeleri yavaşlar, meyve verimleri çok azalır. Önlem alınmaması durumunda zamanla kururlar.

2- Çevresel Etkiler

   Meyvelerde görülen paslanma, bazı çevre koşulları; yüksek nem, meyve üstüne yağmur veya çiğ düşmesi, don veya özellikle aşırı azotlu gübrelerin verilmesi, sert kimyasalların zararları, uygun olmayan beslenme bu oluşuma yardımcıdırlar. Paslanma bazı çeşitlerde karakteristik bir özellik olduğu halde, çoğu çeşitler için istenmeyen bir durumdur. 
   İlkbahar, sonbahar ve kışın düşük sıcaklıklar elma bahçelerinde zararlara neden olur. İlkbaharda çiçekler ve genç meyveler “-2°C” de zarar görürler. Sonbahardaki soğuklar meyveleri dondurabilir, meyveler kahverengileşir, dokular yumuşar. Kış soğuklarında ise ksilem dokuları zararlanır, ölen ve renk değiştiren bu dokular hastalık girişini de kolaylaştırır.

Elma Küllemesi Hastalığı (Podosphaera leucotricha )

Hastalık Belirtileri

Ø Fungus kışı esas itibariyle odun ve meyve gözlerinin

pulcukları arasında canlı olarak misel halinde geçirir. İlkbaharda tomurcuklar uyanırken fungus da gelişmeye başlar; genç sürgünlerin ve körpe yaprakların üzerini beyaz bir keçe gibi kaplar; yaprağın iki yüzünü de enfekte eder.

Ø Yaprak enfeksiyonları daha çok genç yapraklarda görülür; ilk sürgün enfeksiyonlarından sonra oluşan konidilerle yaz enfeksiyonları (sekonder enfeksiyonlar) devam eder; yaprağın genelde alt yüzünde bazı hallerde üst yüzünde de dağınık unlu beyaz lekeler halinde konidiler görülür. Hasta yapraklar gelişemezler. İlk dönemlerde yakalananlar daha dar ve mızrak gibi uzun ve içe doğru kaşık gibi kıvrılmış görünümdedirler. Unlu beyaz renkli tabaka zamanla kirli kahverengini alır; bu yapraklar vaktinden önce dökülür.

Ø Küllemeli meyveler küçük ve şekilsiz olurlar;

üzerlerinde pas lekesine benzer lekeler oluşur.

Ø Sıcak ve bol güneşli yerlerde hastalık şiddetli olur.

Küllemenin birkaç yıl üst üste şiddetli seyrettiği bahçelerde verim %60-70 oranında düşer.

Mücadelesi

Kültürel Önlemler

   Küllemenin zarar yapmış olduğu sürgünler kış budaması esnasında gümüşi beyaz renkleri ile kolaylıkla tanınırlar. Böyle sürgünler, hastalıklı kısmın 15 cm. kadar altından kesilip bahçeden uzaklaştırılmalıdırlar. 
   Kış budamasında gözden kaçan veya tepe tomurcukları küllemeli olarak gelişme gösteren sürgünler, yaprak ve çiçek demetleri mümkün olduğu kadar toplanıp imha edilmelidir.

Kimyasal Mücadele

ilaçlama: Pembe çiçek tomurcuğu döneminde.
ilaçlama: Çiçek taç yaprakları %60-70 döküldüğü dönemde diğer ilaçlamalarda elma karalekesi hastalığı var ise ortaklaşa ilaçlama yapılması gereklidir.

Elmalarda Memeli Pas Hastalığı ( Gymnosporangium sp. )

Hastalık Belirtileri

Ø Hastalığın belirtileri elma ağaçlarının yaprak, sürgün ve meyvelerinde görülür.

Ø Yaprak ve meyvelerdeki lekeler portakal kırmızımsı,

yuvarlak veya uzunca lekelerdir. Lekeler üzerinde siyah noktacıklar halinde belirtiler oluşur. Yaprağın alt yüzünde ise meme şeklindeki çıkıntılar görülür.

Ø Yapraklarda oluşan lekeler bazı durumlarda yaprakların %70' inin dökülmesine neden olurlar. Hastalıklı meyveler küçük ve şekilleri bozuktur. Konukçuları elma ve ardıçtır.

Mücadelesi

Kültürel Önlemler

Elma bahçeleri, hastalığın ara konukçusu olan ardıç ağaçlarına yakın kurulmamalı, bahçe içinde ardıç ağaçları bulunuyorsa kesilip imha edilmelidir.

Kimyasal Mücadele

Hastalıkla kimyasal mücadele de, üç ilaçlamayı kapsayan program uygulanmalıdır. Buna göre;

Birinci ilaçlama: Çiçek tomurcukları patladıktan sonra, (kırmızı rozet başlangıcında),

İkinci ilaçlama: Çiçek taç yaprakları tamamen dökülünce,

Üçüncü ilaçlama: İkinci ilaçlamadan 15 gün sonra yapılmalıdır.

HAZIRLAYAN:

AHMET YASİN GÖKÇE

ZİRAAT MÜHENDİSİ