Günümüzde sivrisineklerin biz insanoğluna verdiği zararlar, potansiyel olarak oldukça büyük bir yekün tutmakta. Sarı hummadan, sıtmaya kadar meydana getirdiği marazlar dolayısıyla sivrisinekler, tabiattaki ekolojik dengeden çok verdiği zararlarla anılmaktadırlar.

Sivrisineklerle mücadelede birçok yöntem kullanılagelmektedir. ULV (Soğuk sisleme) ya da Termal Fog (Sıcak sisleme) yöntemi ile sabah erken saatlerde veya akşam saatlerinde kimyasal ilaçlarla yapılan uçkun mücadelesinin yanı sıra, larva mücadelesi de oldukça büyük rağbet görmektedir.

Fakat sivrisinek mücadelesinde kullanılan yöntemlerin birçoğunun; en az dişi sivrisineğin verdiği zarar kadar yekün teşkil ettiği de yadsınamaz bir gerçek. (Bacillus türevi larvasitleri saymıyorum.) Bu noktada böcek öldürücü özelliğe sahip olan bitki özleri oldukça rağbet görmeye meyilli görülmektedir.

Son zamanlarda duymuşsunuzdur, evinize sivrisinek girmemesi için pencere kenarlarında saksı içerisinde fesleğen çiçeği yetiştirin, duvarlara sarımsak asın gibi birkaç haber ortaya atıldı. İşte bu noktada sizlere sadece sivrisinekle mücadele konusunda siz değerli okuyucularıma ülkemizde kolaylıkla bulunup kullanılabilecek intektisit (böcek öldürücü) etken madde ihtiva eden birkaç bitki türünden bahsetmek istiyorum.

Sivrisinekle biyolojik mücadele adını da verebileceğim araştırmalarımda karşılaştığım yüzlerce bitki türü içerisinden limon oldukça ilgimi çekti ve araştırmaya koyuldum. Limonun içerisinde böcek öldürücü vasıflara sahip ne tür etken maddeler bulunduğunu isterseniz gelin birlikte inceleyelim.

Limonun esansiyel yağından elde edilen alfa pinene bu bitkinin meyve kabuğunda oldukça sık derecede rastlanılmıştır. Araştırmalara göre bir kilogram limon kabuğundan 14 gram alfa pinen maddesi elde edilmektedir. Gene limonun meyve kabuklarında rastlanılan bir diğer böcek öldürücü madde ise alfa terpineoldür. Son yapılan araştırmalar neticesindelimon kabuğunda bulunan diğer etken maddeler ise sırasıyla Limonen, Timol ve Gamma terpinen’dir. Bu maddelere aynı zamanda limon meyvesinin esansiyel yağında da rastlanılmıştır. Hakikaten piyasada satılan limon yağlarından herhangi birini alıp, sivrisinek bulunan bir ortama koyduğunuzda sivsineklerin çok kısa bir süre içerisinde öldüklerini görürsünüz.

Limonun içerisinde bulunan bu etken maddeler sadece sivrisinekleri öldürmekle ya da uzaklaştırmakla kalmaz, aynı zamanda diğer böcek türlerinde de etkisini çok iyi bir şekilde gösterir.

Devam edecek

Bilim ve dua ile..

Uzm. Bio. Mustafa ERSÖZ