Bahçe bitkileri ürünleri içinde, pazarlaması yapılacak ürünleri sebze, meyve, çiçek ve bunların çoğaltma materyallerinden oluşturur. Bu ürünlerin genel pazarlama tekniği bakımından aralarında büyük bir fark yoktur. Ancak yardımcı hizmetler açısından farklılıklar ortaya çıkar. Konumuz serlerde üretilen ürünlerin pazarlaması olduğundan, biz daha çok sebze ve çiçekler üzerinde duracağız.
Sebze ve çiçekler botanik bakımdan farklı cins, tür ve çeşitlerden oluşur. Bunların her birisinin kendisine göre özellikleri olmaktadır. Bu özellikler bakımından birbirlerine benzeyenler bir araya getirilerek değişik sınıflandırma şekilleri yapılmıştır.
Sebzelerin sınıflandırılmasında Botanik, Kültürel ve Yenen kısımları esas alınarak üç sınıflandırma şekli geliştirilmiştir. Botanik sınıflandırma daha çok bilimsel çalışmalarda, kültürel sınıflama sebzelerin yetiştirilmesi sırasında, yenen kısımlarına göre sınıflama hem bitkilerin yetiştirilmesinde ve hem de pazarlamasında ele alınır.
Sebzelerin yenen kısımlarına göre sınıflaması yazarlara göre fark*lılıklar gösterir. Bunların içinde en basitini ve en gelişmişini aşağıdaki iki örnekte görebilirsiniz.
Sebzelerin yenen kısımlarına göre en basit sınıflama şekli: 1. Kökleri yenen sebzeler
Havuç, fındık, bayır ve kestane turpu, kök kerevizi, yemeklik kırmızı pancar, şalgam
- Yaprakları yenen sebzeler
Yaprak, kıvırcık ve baş salata, marul, ıspanak, pazı, semiz otu, ebegümeci, dere otu, nane, maydanoz, yaprak ve baş lahanalar, pırasa
- Meyveleri yenen sebzeler
Domates, patlıcan, biber, hıyar, kavun, karpuz, sakız ve bal kabakları, taze fasulye, bakla ve bezelye, çilek
Soğanları yenen sebzeler
Soğan ve sarımsak
Yumruları, rizomları ve sürgünleri yenen sebzeler
Yer elması, tatlı patates, patates, kuşkonmaz
Sebzelerin yenen kısımlarına göre en gelişmiş şekli :
- Kökleri yenen sebzeler
Havuç, turp, pancar, kök kerevizi, şalgam
Yumruları yenen sebzeler
Patates, yer elması, tatlı patates
Soğanları yenen sebzeler
Soğan, sarımsak
Soğan ve yaprak gövdesi yenen sebzeler
Taze soğan ve sarımsak, pırasa
Sürgünleri yenen sebzeler
Kuşkonmaz
Yapraklan yenen sebzeler
Yaprak lahana, baş lahana, salata ve marul, ıspanak, pazı, ebegümeci
Yaprak sapları yenen sebzeler
Ravent, sap kerevizi
Çiçek ve çiçek organları yenen sebzeler
Karnabahar, hıyar ve kabak çiçekleri
Çiçek tablası ve meyvesi yenen sebzeler
Enginar, bamya
Taze meyvesi yenen sebzeler
Taze bakla, fasulye, bezelye, hıyar, yazlık kabaklar, biber, patlıcan, tatlı mısır
- Olgun meyvesi yenen sebzeler
Domates, kavun, karpuz, kışlık kabaklar, çilek
- Tohumlan yenen sebzeler
îç bakla, fasulye, bezelye, mısır
- Kokulu otlar
Maydanoz, nane, dere otu, tere, roka
Dikkat edilecek olursa çok geliştirilmiş sistemi ele almak ve uygu*lamak fazla ayrıntı meydana getirdiği için konuyu dağıtabilmektedir. Bu bakımdan biz burada konuyu incelerken
Kökleri yenen sebzeler
Yumruları yenen sebzeler
Soğanları yenen sebzeler
Yaprakları yenen sebzeler
Çiçek ve çiçek tablası yenen sebzeler
Meyveleri yenen sebzeler
şeklinde gruplara ayıracağız.
Süs bitkilerinin sınıflandırılmasında
- Kesme çiçekler
Gül karanfil, krizantem vb.
Saksı çiçekleri
Çelikler
Aşı ve çoğaltma materyalleri
Soğan, yumru, rizom ve kökler
Fidan, fide ve çelikler
Kaynak: Sera Ürünlerinin Pazarlanması
Prof.Dr.Atilla GÜNAY - Prof.Dr. Mehmet BÜLBÜL
