• Görünüm olarak en farklı krallık
• Her şubenin kendi tipik vücut planı (düzeni) vardır

Hayvan nedir? Hayvanlar, heterotrofik, ökaryot, çok hücreli ve hücre duvarları içermeyen canlılardır
• % 95 = omurgasızlar (omurgası yok)
• % 5 = omurgalılar (omurgası var)

Önemli üyeleri (filogenetik ağaçın bölünme sırasına göre):

A-Omurgaızlar

Süngerler
Sölenter
Yası solucan
Yuvarlak solucan
Halkalı solucan
Yumuşakça
Kabuklular
Örümcekler
Böcekler
Çok ayaklılar
Derisidikenliler

B-Omurgalılar
1.Balıklar
2.Kurbağalar
3.Sürüngenler
4.Kuşlar
5.Memeliler

Hayvanların 7 temel işlevleri vardır:

Beslenme:
• Herbivor (otobur) = bitkilerle
• Karnivor (etçil) = hayvanlarla
• Omnivor (hepçil) = bitki ve hayvanlarla
• Detritivore (artıkçı) = çürüyen organik maddelerle
• Filtre besleyiciler = sudaki küçük canlılarla
• parazit (simbiyotik ilişki) = başka bir organizmadan besinleri hazır olarak alır
1. Solunum:
  • O2 alır ve CO2 verir
  • Solunum pigmentleri (Hemoglobin,Hemoeritrin..)
  • Akciğerler, solungaç, trake,deri
2. Dolaşım:
  • Çok küçük hayvanlarda difüzyon
  • Büyük hayvanlarda dolaşım sistemi var
  • Açık ve kapalı dolaşım
3. Boşaltım:
  • atık ürün: Amonyak,Üre,Ürik asit
  • organlar: böbrekler, nefridyum, malpighi tüpü, protonefridyum ve deri
  5.. Tepki:
  • Reseptör hücreleri: görme, işitme, duyma, tadma,
  • Uyaranlar: ses, ışık,kimyasal,sıcaklık,mekanik dış uyaranlara
Hareket:
• Çoğu hayvan (taşınabilmektedir) hareketli olup çok azı sesildir.
• Yürüme,uçma,yüzme
• Kaslar genellikle bir iskelet ile çalışarak hareketi gerçekleştirir.
1. Üreme:
  • Eşeyli ürerler ve genetik çeşitlilik sağlanır
  • Birçok omurgasızda sayılarını hızla artırmak için eşeysiz ürerler
  • Eşeyli üreme oogamiyle, eşeysiz üreme tomurcuklanma ve rejenerasyon (fragmentasyon)la gerçekleşir
Gelişimin erken evresinde görülen yapılar:
• Zigot : döllenmiş yumurta
• Blastula : içi boş bir topsu yapı
• Blastopor: gastrulasyonda oluşan ilk açıklık
• Protostom : blastopor ağızı oluşmaktadır
• Deuterosom : blastopor anüsü oluşturmaktadır
• Anüs : sindirim sisteminin sindirim atıklarını dışa attığı açıklıktır
• Kloak:Sindirim, boşaltım ve üreme sisteminin ortak açıkığı

Hayvan sınıflandırma kriterleri

Metazoa: İleri doku-organ ve sistemleşme yok. (Süngerler)
Eumetazoa: Gerçek doku organ ve sistem var(Diğer canlılar)
Asimetri: Vücut belirin bir şekle sahip değildir (Sünger)
Radial simetri: vücut üst ve alt kısımlı, yuvarlak (denizanası, mercan)
Bilateral simetri: Vücut sağ-sol,ön-arka gibi ikili simetrik yapı
Embriyonik deri katman:.
1.Diploblastik canlı:Vücut ekdo ve endodermden oluşur (Sünger,sölenter)
2.Triploblastik canlı:Vücut ekto,endo ve mezodermden oluşur
(Sünger,sölenter hariç diğer hayvanlar)
• Endoderm = (iç deri) sindirim ve solunum yolu epiteli ve bağlı bezleri oluşur
• Mezoderm = (orta deri) kas, kemik, bağ doku, dolaşım, üreme ve boşaltım sistemleri oluşur
• Ektoderm = (dış deri) Dış deri,duyu organları, sinir sistemi
Asölom: Vücut boşluğu yok( Yassı solucanlar)
Psödosölom: Yalancı vücut boşluğu endoderm ve mezodermden oluşur (Yuvarlak solucanlar)
Sölom: Gerçek vücut boşluğu sadece mezodermden oluşur.
Protostom: Blastopordan (ilk ) ağız gelişir – (Yersolucanı, Yumuşakçalar, Eklem bacaklılar)
Döterostom: Blastopordan (ilk) anüs gelişir – Derisidikenliler (yıldız balık, kestaneleri, ...) ve Omurgalılar(Balık,kuş ..),
Sefalizasyon(Kafa oluşumu): duyu organları ve sinir sisteminin bulunduğu ön kısım varlığı
Segmentasyon : Bazı hayvanlar, vücut dışarıdan ve içerisinde bazı organların ve yapıların bir seri tekrarından oluşan parçalara bölünür.
Örneğin, solucan olarak, ( insanların kaburga ve omurgaları bölütlendirilmiştir)
Notokorda : bazı hayvanlarda embriyonik gelişimi sırasında dorsal(Sırt) tarafında mezodermden oluşturulmuş çubuk-benzeri bir yapıdır. Notokord bulunduran hayvanlar kordalılar olarak adlandırılır
Vücut kısımları:

a. Anterior - baş kısmı
b. Posterior - kuyruk kısmı
c. Dorsal - sırt kısmı
d. Ventral - karın kısmı

HAYVANLAR

Eukaryot
Çokhücreli
Heterotrof
Aktif hareketi
Hücre çeperi taşımayan canlılardır

A)Omurgasızlar:

a)Süngerler:

Genel özellikleri:

◾metazoa
◾Asimetrik
◾En ilkel çok hücreli hayvanlardır.
◾Tatlı ve tuzlu sularda yaşarlar
◾Sesil (Hareket edemezler.) canlılardır.
◾Diploblastiktir,vücutları iki deri tabakasından oluşmuştur.

a)Ektoderm
b)Endoderm
◾Dokusal oluşum yoktur. Vücut oldukça basittir.
◾Eşeyli ve eşeysiz (tomurcuklanarak:gemula) üreyebilirler.
◾Vücutlarında organik ve inorganik artıklardan oluşmuş iç iskelet vardır.
◾Vücutları porlarla kaplıdır. Beslenmesini porlardan giren su ile taşınan besinlerle sağlar.
◾Solunum ve boşaltımı derileriyle(Vücut yüzeyi )yaparlar.
◾Sadece hücre içi sindirim görülür

b) Sölenterler

Genel özellikleri:

◾Eumetazoa
◾Radyal simetri
◾Tatlı ve tuzlu sularda yaşarlar.
◾Diploblastik, vücudu iki deri tabakasından oluşmuştur

a)Ektoderm
b)Endoderm
◾Üremeleri eşeyli ve eşeysiz(Tomurcuklanma) olur
◾Bazılarında döl almaşı (Metagenez) görülür.
◾Tek açıklıkla dışa açılan sindirim boşlukları vardır.
◾Hem hücre içi hem hücre dışı sindirim vardır.
◾Sesil ve aktif hareketli olanlar vardır.
◾Diffüz(Ağsı) sinir sistemine sahiptirler.
◾Hücreleri ( kas ,sinir epitel vb.) farklılaşmıştır
◾Solunum ve boşaltımlarını derileri ile yaparlar.

Solucanlar
c) Yassı solucanlar
Genel özellikleri:

◾Eumetazoa
◾Bilateral simetri
◾Triploblastik İlk üç deri tabakasına (Endoderm,mezoderm,ektoderm) sahip canlılardır.
◾Sölomsuzdurlar
◾İlk sistemleşme bu canlılarda görülür.(Sinir , boşaltım vb.)
◾Tek açıklığı bulunan sindirimleri sistemleri vardır. Bu sistem aynı zamanda dolaşım sistemi olarakta görev yapar.
◾Yüksek rejenarasyon yetenekleri vardır ve üremeyle (Vegetatif üreme) sonuçlanır
◾Serbest ve parazit yaşayanları vardır.
◾Boşaltım organları pronefridyumlardır ve dışarıya su atılımı yaparar
◾Hermafrodit canlılardır

d) Yuvarlak solucanlar
Genel özellikleri:

◾Eumetazoa
◾Bilateral simetri
◾Triploblastik
◾Yalancı sölomludurlar
◾İlk sindirim sisteminde iki açıklık(Ağız ve anüs) bu canlılarda görülür.
◾Serbest ve parazit yaşayanları vardır.
◾Üreme,sinir ve boşaltım sistemleri gelişmiş solunum ve dolaşım sistemleri yoktur.
◾Eşeyli ürerler ve ayrı eşeylidirler

e) Halkalı solucanlar
Genel özellikleri:

◾Eumetazoa
◾Bilateral simetri
◾Triploblastik
◾Sölomlu
◾Protostom
◾İlk kapalı dolaşım bu canlılarda görülür.
◾Solunum deri ile yapılır.
◾Vücut segmental yapılıdır.
◾Sindirim sistemleri farklı görev yapan organlardan oluşur.
◾Boşaltım organları nefridyumlardır.
◾Çoğu hermafrodittir.
◾Parazit ve serbest yaşayanlar vardır

f) Yumuşakçalar
Genel özellikleri:

◾Eumetazoa
◾Bilateral simetri
◾Triploblastik
◾Sölomlu
◾Protostom
◾Suda ve karada yaşarlar.
◾Suda yaşayanlar solungaç karada yaşayanlar kitapsı akciğerlerle solunum yaparlar.
◾Taşıyıcı pigment bulundururlar
◾Karından bacaklarla hareket ederler.
◾Bazılarında evcik bulunur.(Dış iskelet ödevi görür.)
◾Açık dolaş sistemi vardır.
◾Genelde eşeyli ürerler.Bazı türler hermafrodittir.
◾(Bir canlıda hem erkek hem dişi organlar bulunur ve kendi) kendini dölleyebilir.
◾Boşaltım nefridyumlarla sağlanır.
◾Duyu organları gelişmiştir

Eklem bacaklılar
g) Kabuklular:
Genel özellikleri:

◾Eumetazoa
◾Bilateral simetri
◾Triploblastik
◾Sölomlu
◾Protostom
◾Vücudları dış iskelet ödevi gören sert bir kabukla örtülüdür.
◾Vücutları segmentlerden oluşmuştur.
◾Suda yaşarlar.
◾Açık dolaşım vardır.
◾Eklemli üyelere(Hareket organlarına ) sahiptirler.
◾Boşaltım maksilla bezlerle yapılır
◾Solungaç solunumu yaparlar.
◾Sindirim sistemleri gelişkin ve salgı bezleri içerir.

h) Örümcekler:
Genel özellikleri.

◾Eumetazoa
◾Bilateral simetri
◾Triploblastik
◾Sölomlu
◾Protostom
◾Solunum trake ve bazı türlerde kitapsı akciğerlerle yapılır.
◾Boşaltım malpighi tüpleri ile yapılır.
◾Açık dolaşım vardır.
◾Sindirim sistemleri gelişkindir
◾Karada yaşarlar.
◾İp merdiven sinir sistemi görülür.
◾Vücutları baş ve göğüsten oluşur.
◾Dört çift eklemli bacakları vardır.

ı) Böcekler:
Genel özellikleri:

◾Eumetazoa
◾Bilateral simetri
◾Triploblastik
◾Sölomlu
◾Protostom
◾Vücutları baş , göğüs , karından oluşur.
◾Sert(Kitin) dış iskeletleri vardır.
◾İki çift kanat vardır.
◾Üç çift eklemli bacak vardır.
◾Açık dolaşımları vardır.
◾Trake solunumu yaparlar.
◾Taşıyıcı pigment taşımazlar
◾Boşaltım organları malpighi tüpleridir.Boşaltım maddesi ürik asittir
◾Yumurta ile ürerler.Metamorfoz(Başkalaşım) geçirirler.
◾Petek gözlere sahiptirler.
◾Vücut hareketi çizgili kaslarla sağlanır.
◾Vücut segmental yapıya sahiptir.

k) Çok ayaklılar:
Genel özellikleri:

◾Eumetazoa
◾Bilateral simetri
◾Triploblastik
◾Sölomlu
◾Protostom
◾Eklemli bacakları oldukça çoktur.
◾Boşaltım malpighi tüpleri ile yapılır.
◾Vücut segmentlerden oluşmuştur.
◾Solunum trakelerle yapılır
◾Vücut baş ve gövdeden oluşmuştur.
◾Karada ve nemli yerlerde yaşarlar.

l) Derisi dikenliler:
Genel özellikleri:

◾Eumetazoa
◾Bilateral simetri
◾Triploblastik
◾Sölomlu
◾Döterostom
◾Denizlerde yaşarlar.
◾Vücutlarında kalkerli iç iskelet bulunur.
◾Beslenme ve hareket , kanal ve tüp ayaklarda oluşan su hareketi ile sağlanır.
◾Metamorfoz geçirirler.
◾Solungaç solunumu yaparlar.
◾Açık dolaşımları vardır.

B) Kordalılar (Chordata):
Bazı gruplarda yaşamın belirli bir evresinde, bazı gruplarda ise bütün yaşam süresince
◾vücuda desteklik yapan bir notokorda (sırt ipliği),
◾yutakta solungaç yarıklarına,
◾sırt tarafında ortası boş sinir şeridine
◾kuyruğa sahiptir

I İlkel Kordalılar (Kafatassızlar)
kafatasları (cranium), omurilikleri kemikleşmemiştir gruptur.

◾Nöral boru bulundurur
◾Notokord bulundurur.
◾Yutak civarında çok sayıda solungaç yer alır.
◾Ayrı eşeyli hayvanlardır.
◾Tamamı denizde yaşar,
◾Dış görünümleri küçük bir balığa benzer.

II Omurgalılar
Genel özellikleri:

◾Dokusal özellikte iç iskelet(Omurga) taşırlar.
◾Eşeyli ürerler.
◾Kapalı dolaşıma sahiptirler.
◾Hepside holojoik beslenir.
◾Sırt bölgesinde bulunan gelişkin sinir sistemine ve duyu organlarına sahiptirler.
◾Solungaç , akciğer ve deri solunumu görülür.
◾Su ve kara yaşamına uymuş sınıflar vardır.
◾Boşaltım organları böbreklerdır.
◾Sadece kurbağalarda ileri metamorfoz görülür.

a-Balıklar:
Genel özellikleri:

◾Yumurta ile ürerler
◾Derileri pullarla kaplıdır
◾Yüzerek hareket ederler
◾Kalpleri 2 odacıklıdır
◾Değişken vücut ısılı canlılardır
◾Solungaç solunumu yaparlar
◾Suda yaşarlar
◾Dış döllenme ve dış gelişme görülür
◾Anamniyota
◾Büyük ve küçük dolaşım görülmez

b-Kurbağalar:
Genel özellikleri:

◾Yumurta ile ürerler
◾Derileri çıplaktır
◾Yüzerek ve yürüyerek hareket ederler
◾Larva döneminde suda yaşarlar,ergin dönemde suya bağlı karada yaşarlar
◾Larva döneminde solungaç ergin dönemde akciğer ve deri solunumu yaparlar.
◾Kalpleri 3 odacıklıdır
◾Değişken vücut ısılı canlılardır
◾Dış döllenme ve dış gelişme görülür
◾Anamniyota
◾Alyuvarları çekirdeklidir
◾Deride mukus bezeri bulunur
◾Akciğerleri odalardan oluşmuştu

c-Sürüngenler:
Genel özellikleri:

◾Yumurta ile ürerler
◾Derileri plaklarla kaplıdır
◾Sürünerek hareket ederler (Suda yüzerek hareket ederler.)
◾Karada veya suya bağlı karada yaşarlar
◾Akciğer solunumu yaparlar
◾Kalpleri 3-4 odacıklıdır
◾Değişken vücut ısılı canlılardır
◾İç döllenme ve dış gelişme görülür
◾Amniyota
◾Alyuvarları çekirdeklidir
◾Akciğerleri odalardan oluşmuştu

d-Kuşlar:
Genel özellikleri:

◾Yumurta ile ürerler
◾Derileri tüylerle kaplıdır
◾Uçarak hareket ederler
◾Karada yaşarlar
◾Akciğer solunumu yaparlar
◾Kalpleri 4 odacıklıdır
◾Değişmez vücut ısılı canlılardır
◾İç döllenme ve dış gelişme görülür
◾Amniyota
◾Alyuvarları çekirdeklidir
◾Deride yağ bezleri bulunur
◾Akciğerleri hava keselerine bağlı kanallardan oluşmuştu

e-Memeliler
Genel özellikleri:

◾Doğurarak ürerler
◾Derileri kıllarla kaplıdır
◾Karada veya suda yaşarlar
◾Yürüyerek,uçarak ve ya yüzerek hareket ederler
◾Akciğer solunumu yaparlar
◾Kalpleri 4 odacıklıdır
◾Değişmez vücut ısılı canlılardır
◾Süt ve Ter bezleri vardır
◾Dış kulak taşırlar
◾Kaslı diyaframları vardır

Üç alt gruba ayrılırlar
1.Gagalı memeli
2.Keseli memeli
3.Plasentalı memeli

Omurgasızların özellikleri
1-Sinir şeridi karındadır
2-Açık kan dolaşımı var(Halkalı Solucanlar hariç)
3-Embriyoda Notokord yok
4-Salgısal iç ve dış iskelet var
5-Bilateral ve radyal simetri var
6-Embriyoda solungaç yarığı yok

Omurgalıların özellikleri
1-Sinir şeridi sırtdadır.
2-Kapalı kan dolaşımı var.
3-Embriyoda Notokord var.(Notokord daha sonra omurgayı oluşturur)
4-Dokual iç iskelet var.
5-Bilateral simetri var.
6-Embriyoda solungaç yarığı var.