KABOTAJ: Bir ülkenin, kendi kıyılarında yalnız kendi bayrağını taşıyan gemilerle ticaret yapabilmesi hakkı.
KABUKLU KIRMIZI MERCİMEK: Tane çapları 3-4 mm, kotiledon rengi kırmızı, kabuk rengi koyu kırmızı, siyah, gri kırmızı, pembe, koyu gri renklerde olan bin tane ağırlığı 30-45gr olan, yandan bombeli daha çok Güneydoğu Anadolu bölgesinde yetiştirilen bir mercimek cinsi.
KAÇAK AKIM KORUMA ŞALTERİ: Elektrik tesisatından veya elektrikli cihazlardan kaynaklanabilecek can güvenliği veya yangın gibi önemli tehlikeleri ortadan kaldırmak amacıyla, kaçak akımın can güvenliği için 20-30 MA(mili amper), yangın güvenliği için ise 300mA sınırlarını aşması halinde enerjiyi kesen özel bir şalter.
KADASTRO: Taşınamaz malların yerlerini ve niteliklerini belirten kayıt işlemi.
KADRO TANIMLARI: Her unvandaki çalışanların; görevlerini, yetkilerini, sorumlulukların ve niteliklerini belirleyen esas ve usullerdir.
KAİM OLMAK: Yerini almak. KAİME: Kâğıt para. KAL: Yıkma.
KALITIM: Canlının genetik şifresinin kendisinden sonra gelen nesle aktarılması.(IŞITIR Erol, Biyoloji Sözlüğü)
KALİBRASYON CETVELİ: Kalibrasyondan elde edilen üründen depoda usulüne uygun olarak alınan analiz numunesinin sonuçlarının işlendiği cetvel. (Alım ve Muhafaza İşleri İzah namesi Temizleme Kalibrasyon İmalat İhracat Paçal İşleri Bölümü sayfa 214)
KALİBRASYON: 1) Ürünlerin ticari amaçlarla kalitesini iyileştirip, sınıflandırmak ve derecelendirmek suretiyle standart gruplar elde etmek üzere yapılan çalışma. 2-) Ölçüm cihazlarının, ölçümü yapılacak materyallerin özelliklerine göre ayarlanması(Alım ve Muhafaza İşleri İzah namesi Temizleme Kalibrasyon İmalat İhracat Paçal İşleri Bölümü madde 3, sayfa 240)
KALİBRASYONA VERİLEN ÜRÜN TUTANAĞI: Kalibrasyona verilecek ürünün depolar itibariyle analiz sonuçlarının ağırlıklı ortalamalarının işlendiği cetvel. (Alım ve Muhafaza İşleri İzah namesi Temizleme Kalibrasyon İmalat İhracat Paçal İşleri Bölümü ek:6, sayfa 210)
KALİBRASYONDAN ALINAN ÜRÜN TUTANAĞI: Kalibrasyon sırasında elde edilen kıymetli ve kıymetsiz çıkıntıların analiz sonuçlarının işlendiği cetvel. (Alım ve Muhafaza İşleri İzah namesi Temizleme Kalibrasyon İmalat İhracat Paçal İşleri Bölümü ek:8, sayfa 213)
KALİFİYE: İyi yetişmiş, deneyimli.
KALİTE PAÇALLARI: Hububatın değerlendirilmesinde önemli olan hususlardan iyi veya kötü olan vasıfların alım, satış ve özel şartlarına göre oranlarını bulup ayarlama işlemi. (A.M.İ. İ. Tem: Kal. İ.İ.Peç. İşl. Bölümü madde: 14 sayfa: 250)
KALİTE: Bir mal veya hizmetin, müşterilerinin beklentilerini karşılama ölçütü. KALKINMA HIZI: Kalkınma çabasında her yıl artan ulusal gelir oranı.
KALKINMA: Geri kalmış ülkelerin ekonomik düzenlemelerle gelişmiş ülkelere yetişme çabası.
KALP: Sahte.
KAMBİYO: Efektif, yabancı para ya da para yerine geçen taşınır değerlerin değiştirilmeleri ve transferleri ile ilgili işlemler.
KAMIŞA KALKMA: Hububatların kardeşlenmeden sonraki gelişme evresi.
KAMPANYA:1) Sıkı çalışma dönemi. 2) Kurumumuzda hububat veya bakliyat alımlarının başlangıcını belirtmek için kullanılan terim.
KAMU HİZMETİ: Devletin, Kamunun ihtiyaçlarını gidermesi, Halkın tümünü ilgilendiren hizmet.
KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSÜ: Ekonominin kurallarına ve ekonomik gereklere uygun olarak, özel hukuk hükümlerine göre idare edilerek, işleyiş ve denetimleri iktisadi, ticari ve sınaî esaslara uygun olarak yapılan, özerk bir tarzda verimli ve rasyonel bir şekilde hizmet gören, sermayesinin yarısından fazlası devlete ait olan teşebbüs ve teşekküllerdir.
KAMULAŞTIRMA: Bkz. İstimlâk.
KAMYON KALDIRICI: Alımı ya da tesellümü yapılan ürünün seri bir şekilde ve insan gücüne gereksinim olmadan tremiye dökülmesini sağlayan kaldırıcı sistem.
KANAL: 1) Suyu bir yerden başka bir yere taşıyan suyolu. 2) Kuruluşumuzda açık yığınlar arasında suyun birikmesini önlemek amacıyla açılan suyolu.
KAPALI DEPO: Kurumumuz faaliyet alanına giren ürünlerin alım ve tesellümünden, sevk, satış veya ihraçlarına kadar geçen süre içerisinde dökme veya çuvallı olarak bulunduruldukları kapalı yer. (Alım ve Muhafaza İşleri İzah namesi Depolama İşleri Bölümü Madde: 5, sayfa 61)
KAPARO: Alımın gerçekleşeceği vaadi ile peşin verilen para.
KAPASİTE: Verim derecesi, bir şeyin içine sığdırılabilecek miktarı, maksimum verim.
KAPÇIK🙁Palea superıor) Kavuzlu bitkilerde tanenin karın kısmını saran ve başakçığa üstten bağlanan kısım.
KAPİTAL: Anamal, sermaye.
KAPİTALİZM: Anamalcılık.
KAPSÜL: içinde ya tohum veya krizalit bulunan koruncak.
KAPTAN: Geminin sevk ve idaresinden kanunen sorumlu kimse.
KÂR: Maliyet fiyatıyla satış fiyatı arasındaki fark, alışveriş işlerinde sağlanan kazanç.
KARA LİSTE: Tröst ve kartellerle işverenlerin çıkarlarına uymayan kişi ve işçileri saptamak için düzenledikleri liste.
KARA NAKLİYATI: Karada yapılan nakliye işlemleri.
KARABORSA: Piyasa dışında yüksek fiyatla alıp satma.
KARACABEY-97: Bitki boyu orta uzunlukta, başaklar beyaz renkli, kılçıklı, daneler yumurta şeklinde ve kırmızıdır. 1000 tane ağırlığı 36 gr'dır. Soğuğa, kurağa ve yatmaya, yapay ve doğal koşullarda sarı ve kahverengi pasa dayanıklı, ekmeklik kırmızı yarı ser buğday çeşidi.(Sakarya Tar. Bit. Arş. Ens. 1997)
KARADA TAŞIMA SİGORTASI: Demiryolu veya karayolu vasıtalarıyla emtia naklinde uygulanan sigorta.
KARAFATİ: Pelemir.
KARAFİĞ (Vicia Villosa-Lutea):Bir yabancı ot tohumu.
KARAMUK (Agrostemma githago): Yabancı ot tohumu. (A.M.İ. İzah namesi, Cilt II, Sayfa 102)
KARANFİL: Pelemir.
KARANTİNA: Genel olarak bulaşıcı hastalıkların yayılmasını önlemek amacıyla ithalatı yasaklayan bir sağlık tedbiri.
KARASU-90: Sap uzunluğu orta-uzun, başakları Sarımsı-beyaz renkli, kılçıksızdır. Daneleri kırmızı renkli, orta uzunlukta olup, 1000 tane ağırlığı 48 gr'dır. Kışlık karakterlidir. Yatmaya mukavemeti iyidir. Sürme, rastık ve paslara karşı mukavemeti iyi ekmeklik kırmızı sert buğday çeşidi.(Doğa Anadolu Tar. Arş. Ens. / Erzurum 1990)
KARASULARI: Birdevletinsahilleri boyunca uzanıp, açıkdeniz serbestisinin uygulanmadığı deniz sahası.
KARAYOLU: Trafik için kamunun faydalanmasına açık olan arazi şeridi.
KARDEŞLENME: Tahıllarda çimlenen her bir tohumdan birkaç sapın meydana gelmesi olayı.
KARGİR AMBAR: Yan duvarları taştan, çatısı ahşap lata ve kiremitten oluşan kuruluşumuzda hububat ve bakliyat depolamasında kullanılan depo. (KA)
KARMA EKONOMİ: Özel ve kamu sektörlerinin birlikte girişimlerini öngören ekonomik sistem.
KARTEL: Aynı üretim kolunda çalışan çeşitli şirketlerin aralarındaki rekabeti kaldırmak amacıyla gerçekleştirdikleri birlik.
KÂR-ZARAR HESABI: Bir firmanın geliri ile gideri arasındaki farkı gösteren hesap.
KASA DEFTERİ: Bir işletmede işletmeye giren ve işletmeden çıkan paraların yazıldığı defter.
KASARA: Bkz. Güverte.
KAŞİFBEY-95: Dik saplı, başakları kılçıklıdır ve olgunlukta başak rengi beyazdır. Beyaz sert tanelidir. Taneleri toparlak ve küçük olup ekmeklik kalitesi iyidir. Yazlık olup, yatma ve tane dökmeye mukavemeti iyidir. 1000 tane ağırlığı 35-38 gr'dır. Verimi yüksektir. Sarı pasa hassas, kahverengi ve kara pasa orta dayanıklı ekmeklik beyaz yarı sert buğday çeşidi. (Ege Tar. Arş. Ens./ İzmir 1995)
KATALİZÖR: Kimyasal tepkimeye katılmadan tepkimenin hızını artıran madde. (IŞITIR Erol, Biyoloji Sözlüğü)
KATEİ-A-1: Bulgaristan orijinli, kılçıksız, orta uzun, kurağa dayanıklı, soğuğa orta dayanıklı, tane dökmez, sürme ve rastığa dayanıklı, Trakya ve Güney Marmara Bölgeleri için uygun, diğer kırmızı ekmeklik buğday çeşidi.
KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİ (Accession Partnership): Katılım Ortaklığı Belgesi, üyeliğe hazırlanma sürecinde aday ülkenin kısa ve orta vadede aşama kaydetmesi gereken öncelikli alanları ortaya koyan ve bu çerçevede gerekli olan mali yardım çerçevesini, gerçekleştirmesi gereken yasal reformları bir takvim çerçevesinde belirten bir yol haritasıdır.
KATILIM ÖNCESİ MALİ YARDIM (Pre-Accession Financial Support): Avrupa Birliği’ne üyelik başvurusunda bulunan ülkelerin üyelik için gerekli olan reformları yapabilmeleri, katılıma ilişkin AB fonlarından yararlanabilmeleri ve donanım sağlamaları için destek vermek amacıyla Avrupa Birliğinin, Katılım Öncesi Stratejisinin bir parçası olarak, söz konusu ülkelere mali destek vermesidir.
KAVUZ: Taneyi sırttan saran ve başakçık eksenine bağlanışı altta olan kısım. KAYNAK: Dış Ticaret Müsteşarlığı Dâhilde İşleme Rejimi Tebliği (2002/6) KAZA SİGORTASI: İşçilerin ve taşıt araçlarının kaza olasılığına karşı sigorta ettirilmesi. KAZANÇ: Yapılan bir iş karşılığında elde edilen para.
KEFALET: Borç ödenmediği takdirde o borca kefil olan kişi tarafından ödenmesi gerekliliği.
KEFİL: Kefalet eden kişi. KEKRE (Acroptilon Picris):Yabancı ot tohumu. KEMALE ERME: Bkz. Olgunlaşma. KESAFET: Yoğunluk.
KESİN HESAP: Mali yılın sonunda o yıl içinde yapılan harcamaları ve toplanan gelirleri kesin olarak saptayan ve gösteren hesap.
KESİNTİ: Ödenen bir paradan kesilen bölüm.
KEŞİDE: Poliçe, çek vb. kıymetli evrakların piyasaya çıkarılması.
KILAVUZLUK: Yol gösterme.
KILÇIK: Hububatta taneyi saran kavuzun orta damarının uzantısı.
KIMIL (Aelia rostrata): Zararı Süne zararlısı gibi olan süt olumundaki taneleri emerek zarar veren bir tarla zararlısı.
KINACI-97: Bitki boyu uzun, başaklar beyaz renkli, kılçıklı, daneler yuvarlakça ve kırmızıdır. 1000 tane ağırlığı 38-40 gr'dır. Kışlık, soğuğa dayanımı iyi, kurağa ise hassastır. Yapay ve doğal koşullarda sarı ve kahverengi pasa dayanıklı kırmızı yarı sert ekmeklik buğday çeşidi. (B.D.M. Kışlık Hub. Arş. Ens. Konya/1997)
KIRAÇ 66 (Taestivum ssp. vulgare v. graecum): Beyaz kılçıklı, çıplak beyaz kavuzlu, dane rengi beyaz, kışlık, orta boylu, kışa, soğuğa, sürmeye ve pasa dayanıklı, orta erkenci, dane dökmez, ekmeklik kalitesi iyi, bin dane ağırlığı 40 gr. civarında beyaz sert ekmeklik buğday çeşidi. (Eskişehir Zirai Arş. Ens.)
KIRAÇ ARAZİ: Sulak ve taban olmayan, su toplamayan arazi. KIRAÇ: Susuz.
KIRGIZ-95: Sap 100-110 cm boyundadır. Kılçıklı ve açık kahverengi başaklı, daneleri beyaz renklidir. Geniş adaptasyona sahip kışlık bir ekmeklik buğday çeşididir. Çinko(Zn) eksikliğine oldukça toleranslı olması nedeniyle bu elementin noksanlığının görüldüğü yerlerde ekilebilecek en başta gelen çeşitlerden birisidir. 1000 tane ağırlığı 32-35 gr'dır.
KIRIK DANE: Endosperm kısmı tamamen görülen veya embriyosu çeşitli sebeplerle düşmüş taneler. Kurumumuzda hububat ve bakliyatın satın alma şartlarından biridir.
KIRKAMBAR MUKAVELESİ: Yükleyici emrine tahsis edilen geminin ambarlarından bir kısmının başka bir limandan yük almak üzere boş bırakıldığı durumlarda yüklenecek parça malın denizde taşıttırılması için yapılan sözleşme.
KIRKPINAR79(T.AestivumL.ssp.vulgarev. graecum): Kılçıklı, çıplak-beyaz kavuzlu, kurağa, yatmaya ve hastalıklara dayanıklı, verimli, ekmeklik beyaz yarı sert buğday çeşidi. (Edirne Zirai Araştırma Enstitüsü.)
KIRMIZI İÇ MERCİMEK: Kabuklu kırmızı mercimeğin kabukları soyulduktan sonra kalan kotiledon kısmı.
KISA VADELİ KREDİ: Genellikle üç aylık bir süreyi kapsayan kredi.
KISMİ YÜK: Yükleyici emrine tahsis edilen geminin ambarlarından bir kısmının başka bir limandan yük almak üzere boş bırakıldığı durumlarda yüklenen parça mal.
KISTELYÖVM: Eksik ücret.
KIŞLIK EKİLİŞ: Sonbahar mevsimi içinde ekimi yapılarak kışı tarlada geçiren hububatın ekiliş şekli.
KIŞLIK LİMAN: Kış devamınca veya buzlar çözülüp denizler sefere uygun olana kadar gemilerin barınmasına yarayan liman.
KIYMET KAYBI: Stoklu üründe çeşitli etkenlerden dolayı meydana gelen arızalar sonucu ürünün değerindeki düşüş. . (Alım ve Muhafaza İşleri İzah namesi Depolama İşleri Bölümü Madde: 24, sayfa 93)
KIYMET: Bkz. Değer.
KIYMETLİ EVRAK: Hisse senedi, bono, ticaret senedi, konşimento vb. gibi bir hakkı saptayan kâğıt.
KIZILTAN-91: Saplar 90-95 cm uzunluğunda, Kılçıklı, dane kehribar renkli, oval yapıda, 1000 tane ağırlığı 46-48 gr olup, camsı görünüşlü sert bir yapıya sahiptir. Karın çizgisi dar, derinliği sathi ve yanak şekli yuvarlaktır. Kışa dayanması iyi, kuraklığa dayanması orta iyidir. Sürmeye ve rastığa dayanıklı, sarı pasa toleranslı makarnalık buğday çeşidi.(Tarla Bit. Merk. Arş. Ens. / Ankara)
KIZIŞARAK BOZULMUŞ DANE: Hububatın bünyesinde meydana gelen ve bazı değişiklikler nedeniyle oluşan sıcaklık nedeniyle dane bünyesinin kimyasal veya fiziksel olarak bozulması.
KIZIŞMA: Hububatın bünyesinde meydana gelen ve bazı değişiklikler nedeniyle oluşan sıcaklık.
KİMYASAL ANALİZ: Kimyasal maddeler kullanılarak ürünün kimyasal özelliklerini belirleyen analiz yöntemi.
KİRA KONTRATOSU: Kiralama için kiraya veren ile kiracı arasında yapılan anlaşma, sözleşme belgesi.
KİRA: Bir malın kendiliğinden getirdiği ve dolaysıyla çalışmadan elde edilen kazanç.
KİRİK: Başağı tüylü ve kılçıksızdır. Daneleri beyaz renklidir. Ekmeklik sert buğday olup ekmeklik kalitesi iyidir. Kışlık ve yazlık ekilebilir. Özellikleri Köse buğdayına benzer.
KJELDAHL METODU: Proteini tespit etmek amacıyla kullanılan analitik bir yöntem.
KJELDAHL PROTEİN TAYİN CİHAZI: Kjeldahl metodu ile ürünlerde protein tayini yapan cihaz.
KLİRİNG: Malın malla ödenmesi, takas.