Tweet
2.2.1.1.3. İç Mekan Süs Bitkilerinin Su ve Nisbi Rutubet Gereksinimlerine Göre Seçimi ve Yetiştirilmesi
Bitkiler yaşayabilmek ve gelişebilmek için suya gereksinim duyarlar. Zira suyu kökleri vasıtasıyla bünyelerine alırken bu arada suda erimiş olan besin mad delerini de alarak bu yolla beslenir ve yaşarlar.
Türlere göre de su gereksinimleri değişir dedik. Bu konuda tropik bitkiler, su ve hava rutubeti gereksinimi en yüksek olan süs bitkileridirler. Bunlar sık sulama ve % 70 ve üstündeki bir hava rutubetinde en iyi gelişmelerini yaparlar. Özellik le Anthurium, Caladium, Calathea, Nephrolepis gibi pek çok süs bitkileri yüksek oranda nemli hava ararlar. Fakat süs bitkilerinin bir kısmı da yüksek nisbi hava ru tubeti yanında sık sulamayı da gerekli kılarlar. Nitekim Acarus, Acalypha, Aspa- ragus, Asplenium, Calathea, Chlorophytum, Nephrolepis ve Cyperus gibi süs bit kileri cinslerinin hemen bütün türleri bol su isterler. Ancak buna rağmen Cyperus, Zantedeschia gibi bazı türler dışında söz konusu bitkiler, aşırı sulama ve toprak larının devamlı yüksek rutubette tutulmasına karşı da duyarlıdırlar. Zira kökler, bu durumda topraktaki hava boşlukları su ile dolduğundan yeterli solunumu yapa maz ve kök çürümeleri oluşabilir. Özellikle drenaj konusunda ilerde belirtilecek önlemler alınmamış ise, bu olgu daha da sık karşımıza çıkar. Bilhassa bu konuda Kaktüsler az da olsa sık sulama ve drenaj yetersizliklerinde süratle çürüdükleri sık sık gözlenmektedir. Bazı süs bitkileri, ekseri tropik bitkilerden daha az su ve daha düşük nisbi hava rutubetine ihtiyaç gösterirler. Bunlar ılıman yörelerin süs bitkileri olup bu grup bitkiler için % 40-60 nisbi hava rutubeti uygundur. % 30 ve onun altındaki nisbi hava rutubetleri genellikle bu iç mekan bitkilerince (Kaktüs ler dışında) arzulanmaz.
Süs bitkilerinin su ihtiyaçları türlerin farklılığına, büyüklüklerine yaşlarına ve gelişme safhalarına göre büyük ölçüde değişir. Onlar büyüdükçe, yaşları art ıkça ve kök sistemleri geliştikçe su gereksinimleri artar. Aynı şekilde latent dev elerine nazaran büyüme devrelerinde özellikle en fazla geliştikleri devrelerde su htiyaçlan büyür.
Su ihtiyacı çevrenin nisbi hava rutubeti, sıcaklık ve ışık durumu ile de yakı- nen ilişkilidir. Nisbi hava rutubeti yüksek olan yerlerde transpirasyon yavaşlaya cağından bitkilerin su sarfiyatları az olur. Bu nedenle de su gereksinimleri azalır. Aksine kaloriferli ve kuru yerlerde, azalan hava rutubeti dolayısıyle ilerde belirtilecek şekilde önlemler alınması da daha zorunlu olur.
Eğer bu önlemlerin alınamayacağı bir durum sözkonusu ise bu takdirde nis- bi hava rutubeti düşük olan bu ortamlarda), Aphelandra, Aspidistra, kışın çiçek- lenen çeşitli Begonyalar (B. semperflorens, Bilbergia nutans, Chlorophytum, Cis- sus, Clivia, Cyperus (su içinde bulundurmak şartıyla), Euphorbia milli, Ficus (F. elastica, F. pumila), Hedera (yeşil yapraklı türleri), Hippeastrum (çiçekli halde), Hoya carnossa, Kaktüs türleri ve diğer sukkulent bitkiler, Monstera deliciosa, Pe- dilanthus, Peperomia, Pilea, Sanseviera, Tradescantia ve Zebrina gibi düşük nis- bi hava rutubetine dayanıklı türler kullanmak en çıkar yoldur.
Sıcaklık arttıkça havanın taşıma gücü sür'atle artar. Örneğin 10°C'de rutubet le tam doygun bir hava, sıcaklık 22°C'ye çıktığında bu nemi tutabilmesi için bir kaç misli daha fazla rutubet içermesi gerekir. Bu itibarla rutubet artmadığı takdir de artan sıcaklığa paralel olarak nisbi hava rutubeti düşer. Diğer taraftan sıcaklık da transpirasyonu arttırarak su sarfiyatını yükseltir. Buna karşlık serin yerlerde bu ihtiyaç düşük olur. Bu nedenle bitkilerin kış ve yaz su ihtiyaçları sıcaklığa bağlı olarak büyük ölçüde değişir. Işık entansitesi de arttıkça sulama gereksinimi artar. Yapay ışıkta da durum aynıdır.
Ancak fazla sulama kök çürümeleri yanında toprağa gübre olarak verilen be sin maddelerinin de süratle yıkanıp girmesine sebep olur.
Bütün bu faktörler dikkate alınarak verilecek uygun su miktarı nasıl saptanır? Suyun kalitesi süs bitkilerinde ne etki yapar? ve su kaynaklarına göre en faydalı ları hangileridir ve hangi yöntemlerle süs bitkileri sulanmalıdır ve hangi yöntem lerle hava rutubeti arttırılabilir veya fazla sulamanın sakıncaları giderilebilir. Bu hususlar, süs bitkilerinin bakımı konusunda sulama teknikleri verilirken ayrı ayrı değerlendirilecektir.
Ayrıca doğrudan doğruya suda yetiştirme (su kültürü = hidrokültür) yöntemi de sözkonusudur. Bu konu sulama (Bkz. 2.2.1.2.2.) kısmında "Bitkiler nasıl su lanmalıdır" başlığı altında işlenecektir.
FİDANLIK VE YETİŞTİRME TEKNİĞİ
Prof Dr. Suat Ürgenç
Bitkiler yaşayabilmek ve gelişebilmek için suya gereksinim duyarlar. Zira suyu kökleri vasıtasıyla bünyelerine alırken bu arada suda erimiş olan besin mad delerini de alarak bu yolla beslenir ve yaşarlar.
Türlere göre de su gereksinimleri değişir dedik. Bu konuda tropik bitkiler, su ve hava rutubeti gereksinimi en yüksek olan süs bitkileridirler. Bunlar sık sulama ve % 70 ve üstündeki bir hava rutubetinde en iyi gelişmelerini yaparlar. Özellik le Anthurium, Caladium, Calathea, Nephrolepis gibi pek çok süs bitkileri yüksek oranda nemli hava ararlar. Fakat süs bitkilerinin bir kısmı da yüksek nisbi hava ru tubeti yanında sık sulamayı da gerekli kılarlar. Nitekim Acarus, Acalypha, Aspa- ragus, Asplenium, Calathea, Chlorophytum, Nephrolepis ve Cyperus gibi süs bit kileri cinslerinin hemen bütün türleri bol su isterler. Ancak buna rağmen Cyperus, Zantedeschia gibi bazı türler dışında söz konusu bitkiler, aşırı sulama ve toprak larının devamlı yüksek rutubette tutulmasına karşı da duyarlıdırlar. Zira kökler, bu durumda topraktaki hava boşlukları su ile dolduğundan yeterli solunumu yapa maz ve kök çürümeleri oluşabilir. Özellikle drenaj konusunda ilerde belirtilecek önlemler alınmamış ise, bu olgu daha da sık karşımıza çıkar. Bilhassa bu konuda Kaktüsler az da olsa sık sulama ve drenaj yetersizliklerinde süratle çürüdükleri sık sık gözlenmektedir. Bazı süs bitkileri, ekseri tropik bitkilerden daha az su ve daha düşük nisbi hava rutubetine ihtiyaç gösterirler. Bunlar ılıman yörelerin süs bitkileri olup bu grup bitkiler için % 40-60 nisbi hava rutubeti uygundur. % 30 ve onun altındaki nisbi hava rutubetleri genellikle bu iç mekan bitkilerince (Kaktüs ler dışında) arzulanmaz.
Süs bitkilerinin su ihtiyaçları türlerin farklılığına, büyüklüklerine yaşlarına ve gelişme safhalarına göre büyük ölçüde değişir. Onlar büyüdükçe, yaşları art ıkça ve kök sistemleri geliştikçe su gereksinimleri artar. Aynı şekilde latent dev elerine nazaran büyüme devrelerinde özellikle en fazla geliştikleri devrelerde su htiyaçlan büyür.
Su ihtiyacı çevrenin nisbi hava rutubeti, sıcaklık ve ışık durumu ile de yakı- nen ilişkilidir. Nisbi hava rutubeti yüksek olan yerlerde transpirasyon yavaşlaya cağından bitkilerin su sarfiyatları az olur. Bu nedenle de su gereksinimleri azalır. Aksine kaloriferli ve kuru yerlerde, azalan hava rutubeti dolayısıyle ilerde belirtilecek şekilde önlemler alınması da daha zorunlu olur.
Eğer bu önlemlerin alınamayacağı bir durum sözkonusu ise bu takdirde nis- bi hava rutubeti düşük olan bu ortamlarda), Aphelandra, Aspidistra, kışın çiçek- lenen çeşitli Begonyalar (B. semperflorens, Bilbergia nutans, Chlorophytum, Cis- sus, Clivia, Cyperus (su içinde bulundurmak şartıyla), Euphorbia milli, Ficus (F. elastica, F. pumila), Hedera (yeşil yapraklı türleri), Hippeastrum (çiçekli halde), Hoya carnossa, Kaktüs türleri ve diğer sukkulent bitkiler, Monstera deliciosa, Pe- dilanthus, Peperomia, Pilea, Sanseviera, Tradescantia ve Zebrina gibi düşük nis- bi hava rutubetine dayanıklı türler kullanmak en çıkar yoldur.
Sıcaklık arttıkça havanın taşıma gücü sür'atle artar. Örneğin 10°C'de rutubet le tam doygun bir hava, sıcaklık 22°C'ye çıktığında bu nemi tutabilmesi için bir kaç misli daha fazla rutubet içermesi gerekir. Bu itibarla rutubet artmadığı takdir de artan sıcaklığa paralel olarak nisbi hava rutubeti düşer. Diğer taraftan sıcaklık da transpirasyonu arttırarak su sarfiyatını yükseltir. Buna karşlık serin yerlerde bu ihtiyaç düşük olur. Bu nedenle bitkilerin kış ve yaz su ihtiyaçları sıcaklığa bağlı olarak büyük ölçüde değişir. Işık entansitesi de arttıkça sulama gereksinimi artar. Yapay ışıkta da durum aynıdır.
Ancak fazla sulama kök çürümeleri yanında toprağa gübre olarak verilen be sin maddelerinin de süratle yıkanıp girmesine sebep olur.
Bütün bu faktörler dikkate alınarak verilecek uygun su miktarı nasıl saptanır? Suyun kalitesi süs bitkilerinde ne etki yapar? ve su kaynaklarına göre en faydalı ları hangileridir ve hangi yöntemlerle süs bitkileri sulanmalıdır ve hangi yöntem lerle hava rutubeti arttırılabilir veya fazla sulamanın sakıncaları giderilebilir. Bu hususlar, süs bitkilerinin bakımı konusunda sulama teknikleri verilirken ayrı ayrı değerlendirilecektir.
Ayrıca doğrudan doğruya suda yetiştirme (su kültürü = hidrokültür) yöntemi de sözkonusudur. Bu konu sulama (Bkz. 2.2.1.2.2.) kısmında "Bitkiler nasıl su lanmalıdır" başlığı altında işlenecektir.
FİDANLIK VE YETİŞTİRME TEKNİĞİ
Prof Dr. Suat Ürgenç