Tweet
2.2.1.2.8.3. Sürgün, Dal, Gövde ve Tepe İle İlgili Sorunlarla Diğer Bazı Sorunların Görsel Tanımı ve Kısa Öneriler
a. Sürgün uçlarının kuruması
- Nedeni: Su yetersizliği.
- Nedeni: Bazı durumlarda fazla sulama.
Örneğin HoycClarda izlendiği gibi.
- Nedeni: Sıcak ve kuru ortam şartlan.
- Nedeni: Düşük hava rutubeti.
Öneri : Özellikle sıcak ve kuru ortamlarla düşük hava rutubeti sonucu sür gün uçlarında kurumalar Asparagus' larda dikkat çekicidir. Ficus elastica larda da bu duruma sıkça rastlanır. Bu durumda kuruma görülen sürgün ucu Kauçuklarda ıslak bir pamukla sanlır ve bu iş günde birkaç defa olmak üzere 4-5 gün devam eder. Ancak yeni den gelişme ve yapraklanma sağlanmayıp sürgün tamamen kuru muş ise, yan sürgünler vermek üzere sürgünün uç kısmı kesilir.
b. İnce cılız gövdeler ve çok uzun sürgünler
- Nedeni: Işık azlığı.
Öneri : Işık azlığı internod'lann anormal uzaması ve sonunda bitkinin cı lız ve uzun bir gövde oluşturmasına neden olur. Yeterli ışık sağla narak bu kusur giderilebilir.
- Nedeni: Yüksek sıcaklık.
Öneri : Çok gölge ve fazla sıcaklar bazı türlerde (Asparagus' lar gibi) uzun sürgünlerin oluşmasına neden olur. Bitki daha aydınlık ve da ha sıcak yerlere alınmalıdır. Abutilon ve Acalypha gibi bitkilerde bitkiyi toplulaştırmak için ilkbaharda budamalıdır. Diffenbacehe- i'a'larda da çok fazla boylanan bitkileri Ocak-Şubat aylarında kuv vetli budayarak yeniden ve daha toplu dallanmasına imkan sağla nabilir.
- Nedeni: Düşük sıcaklık da bu konuda yüksek sıcaklık gibi etkilidir.
- Nedeni: Düşük hava nemi.
- Nedeni: Havadar olmayan yerler.
Öneriler : Son üç durum da Araucaria heterophyila'da açıkça gözlenebilir, dallar da aşağı sarkar. Bu koşullar ıslah edilerek gerekli tedbirler alınabilir.
- Nedeni: Uç alma işlemi yapılmamış.
Öneri : Fuchia gibi bazı türlerde görülen bu durumu ortadan kaldırmak için yılda 2-3 kere sürgün uçları budanırsa yan sürgünler gelişerek uzun sürgünlerin oluşumu engellenebilir.
c. Sürgünler ile ilgili diğer deformasyonlar
Sürgün oluşumunda yavaşlama, sürgünlerde sertleşme, sürgün ve gövdelerde gevşek büyüme azot gübrelemesinin vejetasyon mevsi mi başında yapılması ve sonuna doğru ise azot gübresi verilmeme si ile önlenebilir.
Sürgün uçlarında kahverengi yanık lekeleri de bitkinin yüksek konsantrasyonda ışığa ve güneşe maruz kalması sonucu oluşur. Özellikle alıştırmadan ani olarak güneşe maruz bırakma bu sonuç lan doğurabilir.
Saksı toprağının kuruması da sürgünlerin dökülmesine neden ola bilir. Alt dallardaki çıplaklaşma da tepe ve yan dallar kuvvetle bu- danarak önlenebilir.
d. Bitkide dağınık gelişme
- Nedeni: Zamanında saksı değiştirmeme.
Önlem : Böyle durumlarda Kalanchoe gibi türlerde saksı değiştirmeyi taki ben kuvvetli bir budama bitkinin toparlanmasını sağlar.
e. Gelişmede duraklama
- Nedeni: Yanlış bakım (yeterli gübreleme yapmama, sulamada ihmaller, bit
kinin istekleri dışında serin yerlerde kalması, düşük hava rutubeti, saksı değiştirmede gecikmeler, özellikle genç bitkilerde gelişme devrelerine göre ışık gereksinimlerinin ayarlanamaması v.b.).544
Öneri: Bu durum Ficus elastica'da. sık olarak gözlenmektedir. Bu itibar la bakım önerileri dikkatle yerine getirilmelidir. Bkz. îç mekan bit kilerinde bakım.
Nedeni Kireçli veya klorlu su ile sulama.
Öneri Orkide ve Anthurium'lar gibi bitkilerde en önemli gelişme bozul maları bu nedene dayanmaktadır. Bu su daha önce belirtilen yön temlerle kireç ve klordan arıtılarak verilmelidir.
Nedeni: Saksı toprağının keçeleşmesi.
Öneri :Siningia'laıda rastlanan bu duruma saksı toprağı değiştirilerek en gel olunabilir.
f. Asimetrik gelişme
Nedeni: Tek taraflı gelen ışığa doğru yönelme.
Öneri: Işığın çok yönlü gelmesine mekan müsait değilse bitki 15 gün ilâ ayda bir defa kendi ekseni etrafında her seferinde bir miktar çevri lerek bu sağlanabilir. Ancak çiçekleri için yetitirilen bazı süs bitki leri çiçek tomurcuklarının oluşumu esnasında ışığa olan durumla rının değiştirilmesinde dikkatli olunmalıdır. Zira bu devreler du rumlarının değiştirilmesine karşı en hassas oldukları devrelerdir. Asimetrik değişme Kauçuk'ta (F. elastica) çok görülen bir olgu dur, bunlarda ayda bir defa 45° yön değiştirme yeterlidir.
g. Çürümeler
Bitkide genel çürüme
Saintpaulia'lar bütün kış serin yerde bulundurulursa ve saksı top rağı çok rutubetli tutulursa bu kabil çürümeler kaçınılmaz olur.
Yaprak çürümeleri
Tüylü yaprakları olan bitkilerin yapraklarına su püskürtme sonucu olabilir. Örneğin Tıllandsia'lann tüylü yapraklara sahip türlerinde bu durum sık gözlenmektedir.
Köklerde çürüme
Saksı ve toprağı mevsimi beklemeden değiştirmeli, bu esnada has ta kökleri uzaklaştırmak ve tepe budaması yapılarak kökün yükü azaltılmalıdır. Bu durum Hoya'larda fazla su vermekten de kay naklanabilir.
b. Diğer bazı sorunlar
Saksıların üst ve kenarlarında beyaz renkte çiçeklenmeler
Saksıda yanlış harç kullanımı, kireçli su ve yanlış gübrelemeden ileri gelen kirecin bu kısımlarda birikmeleri sonucu olur. Saksı değiştirme esnasında saksı ve saksı harcı değiştirilmeli, kireçsiz su ile sulanmaya başlanmalı, reaksiyonu büyük ölçüde alkalileştiren amonyum nitrat gibi gübreleri asit reaksiyonlu topraklar arayan bitkiler için kullanılmamalıdır.
Saksıların üst ve kenar kısımlarında yosun tutma veya likenle kaplanması
Bu durum saksı toprağının fazla asit reaksiyonda olduğunu göste rir. Türlerin isteklerine uygun toprak reaksiyonu (Bkz. Ek Tablo 5) sağlanacak şekilde toprak ıslah edilmelidir. Örneğin bu devrede amonyum nitrat ve bazı kireç gübreleri kullanma gerekebilir.
FİDANLIK VE YETİŞTİRME TEKNİĞİ
Prof Dr. Suat Ürgenç
a. Sürgün uçlarının kuruması
- Nedeni: Su yetersizliği.
- Nedeni: Bazı durumlarda fazla sulama.
Örneğin HoycClarda izlendiği gibi.
- Nedeni: Sıcak ve kuru ortam şartlan.
- Nedeni: Düşük hava rutubeti.
Öneri : Özellikle sıcak ve kuru ortamlarla düşük hava rutubeti sonucu sür gün uçlarında kurumalar Asparagus' larda dikkat çekicidir. Ficus elastica larda da bu duruma sıkça rastlanır. Bu durumda kuruma görülen sürgün ucu Kauçuklarda ıslak bir pamukla sanlır ve bu iş günde birkaç defa olmak üzere 4-5 gün devam eder. Ancak yeni den gelişme ve yapraklanma sağlanmayıp sürgün tamamen kuru muş ise, yan sürgünler vermek üzere sürgünün uç kısmı kesilir.
b. İnce cılız gövdeler ve çok uzun sürgünler
- Nedeni: Işık azlığı.
Öneri : Işık azlığı internod'lann anormal uzaması ve sonunda bitkinin cı lız ve uzun bir gövde oluşturmasına neden olur. Yeterli ışık sağla narak bu kusur giderilebilir.
- Nedeni: Yüksek sıcaklık.
Öneri : Çok gölge ve fazla sıcaklar bazı türlerde (Asparagus' lar gibi) uzun sürgünlerin oluşmasına neden olur. Bitki daha aydınlık ve da ha sıcak yerlere alınmalıdır. Abutilon ve Acalypha gibi bitkilerde bitkiyi toplulaştırmak için ilkbaharda budamalıdır. Diffenbacehe- i'a'larda da çok fazla boylanan bitkileri Ocak-Şubat aylarında kuv vetli budayarak yeniden ve daha toplu dallanmasına imkan sağla nabilir.
- Nedeni: Düşük sıcaklık da bu konuda yüksek sıcaklık gibi etkilidir.
- Nedeni: Düşük hava nemi.
- Nedeni: Havadar olmayan yerler.
Öneriler : Son üç durum da Araucaria heterophyila'da açıkça gözlenebilir, dallar da aşağı sarkar. Bu koşullar ıslah edilerek gerekli tedbirler alınabilir.
- Nedeni: Uç alma işlemi yapılmamış.
Öneri : Fuchia gibi bazı türlerde görülen bu durumu ortadan kaldırmak için yılda 2-3 kere sürgün uçları budanırsa yan sürgünler gelişerek uzun sürgünlerin oluşumu engellenebilir.
c. Sürgünler ile ilgili diğer deformasyonlar
Sürgün oluşumunda yavaşlama, sürgünlerde sertleşme, sürgün ve gövdelerde gevşek büyüme azot gübrelemesinin vejetasyon mevsi mi başında yapılması ve sonuna doğru ise azot gübresi verilmeme si ile önlenebilir.
Sürgün uçlarında kahverengi yanık lekeleri de bitkinin yüksek konsantrasyonda ışığa ve güneşe maruz kalması sonucu oluşur. Özellikle alıştırmadan ani olarak güneşe maruz bırakma bu sonuç lan doğurabilir.
Saksı toprağının kuruması da sürgünlerin dökülmesine neden ola bilir. Alt dallardaki çıplaklaşma da tepe ve yan dallar kuvvetle bu- danarak önlenebilir.
d. Bitkide dağınık gelişme
- Nedeni: Zamanında saksı değiştirmeme.
Önlem : Böyle durumlarda Kalanchoe gibi türlerde saksı değiştirmeyi taki ben kuvvetli bir budama bitkinin toparlanmasını sağlar.
e. Gelişmede duraklama
- Nedeni: Yanlış bakım (yeterli gübreleme yapmama, sulamada ihmaller, bit
kinin istekleri dışında serin yerlerde kalması, düşük hava rutubeti, saksı değiştirmede gecikmeler, özellikle genç bitkilerde gelişme devrelerine göre ışık gereksinimlerinin ayarlanamaması v.b.).544
Öneri: Bu durum Ficus elastica'da. sık olarak gözlenmektedir. Bu itibar la bakım önerileri dikkatle yerine getirilmelidir. Bkz. îç mekan bit kilerinde bakım.
Nedeni Kireçli veya klorlu su ile sulama.
Öneri Orkide ve Anthurium'lar gibi bitkilerde en önemli gelişme bozul maları bu nedene dayanmaktadır. Bu su daha önce belirtilen yön temlerle kireç ve klordan arıtılarak verilmelidir.
Nedeni: Saksı toprağının keçeleşmesi.
Öneri :Siningia'laıda rastlanan bu duruma saksı toprağı değiştirilerek en gel olunabilir.
f. Asimetrik gelişme
Nedeni: Tek taraflı gelen ışığa doğru yönelme.
Öneri: Işığın çok yönlü gelmesine mekan müsait değilse bitki 15 gün ilâ ayda bir defa kendi ekseni etrafında her seferinde bir miktar çevri lerek bu sağlanabilir. Ancak çiçekleri için yetitirilen bazı süs bitki leri çiçek tomurcuklarının oluşumu esnasında ışığa olan durumla rının değiştirilmesinde dikkatli olunmalıdır. Zira bu devreler du rumlarının değiştirilmesine karşı en hassas oldukları devrelerdir. Asimetrik değişme Kauçuk'ta (F. elastica) çok görülen bir olgu dur, bunlarda ayda bir defa 45° yön değiştirme yeterlidir.
g. Çürümeler
Bitkide genel çürüme
Saintpaulia'lar bütün kış serin yerde bulundurulursa ve saksı top rağı çok rutubetli tutulursa bu kabil çürümeler kaçınılmaz olur.
Yaprak çürümeleri
Tüylü yaprakları olan bitkilerin yapraklarına su püskürtme sonucu olabilir. Örneğin Tıllandsia'lann tüylü yapraklara sahip türlerinde bu durum sık gözlenmektedir.
Köklerde çürüme
Saksı ve toprağı mevsimi beklemeden değiştirmeli, bu esnada has ta kökleri uzaklaştırmak ve tepe budaması yapılarak kökün yükü azaltılmalıdır. Bu durum Hoya'larda fazla su vermekten de kay naklanabilir.
b. Diğer bazı sorunlar
Saksıların üst ve kenarlarında beyaz renkte çiçeklenmeler
Saksıda yanlış harç kullanımı, kireçli su ve yanlış gübrelemeden ileri gelen kirecin bu kısımlarda birikmeleri sonucu olur. Saksı değiştirme esnasında saksı ve saksı harcı değiştirilmeli, kireçsiz su ile sulanmaya başlanmalı, reaksiyonu büyük ölçüde alkalileştiren amonyum nitrat gibi gübreleri asit reaksiyonlu topraklar arayan bitkiler için kullanılmamalıdır.
Saksıların üst ve kenar kısımlarında yosun tutma veya likenle kaplanması
Bu durum saksı toprağının fazla asit reaksiyonda olduğunu göste rir. Türlerin isteklerine uygun toprak reaksiyonu (Bkz. Ek Tablo 5) sağlanacak şekilde toprak ıslah edilmelidir. Örneğin bu devrede amonyum nitrat ve bazı kireç gübreleri kullanma gerekebilir.
FİDANLIK VE YETİŞTİRME TEKNİĞİ
Prof Dr. Suat Ürgenç