Tweet
1.2.3. FİDANLIK VE SERA İŞLETMECİLİĞİNİN ORGANİZASYON ÖZELLİKLERİ**
İnsan, para ve materyal bir işletmenin 3 önemli temel unsurudur. Para, tesis, makine parkı ve diğer materyal kadar insan gücünün de İyi organize edilmesi gerekir.
Organizasyon işletmenin büyüklüğüne, amaçladığı veya benimsediği çalışma yöntemlerine, genel ve yöresel koşullara göre büyük ölçüde değişir. Kaba bir fi kir vermek üzere orta hacimde modern bir fidanlığın organizasyon şeması (Re sim: 51 )'de verilmiştir. Daha geniş bir fidanlığın organizasyon örneği ise gene ay nı yayında yer almaktadır. Ancak bu gelişmiş memleket örnekleri bizim koşulla rımızda az çok değişime uğrayacağı dikkate alınmalıdır. Bu organizasyonlar hak kında detay bilgiler burada yer almamaktadır^'.
Alkan, Z. 1977: Sera Planlama ve İnşa Tekniği. Ege Ü. Mühendislik Bilimleri Fakültesi. Denizli Yüksek Okulu Yayını. -Chabot, E. 1949: Greenhouse Gardening for everyone. M. Barrows and Company Inc. New-york. -Giinay. A. 1980: Serler Cilt 1. Çağ Matbaası. Ankara. -Saatçioğlu, F. 1976: Fidanlık Tekniği İÜ. Or man Fakültesi Yayın No. 2188/223.
** Aldhous, J.R- 1972: Nursery Practice. Forestry Commİssion Bulletin No. 43. London. -Alkan, Z. 1977: Se ra Planlama ve tnşa Tekniği, Ege Ü. Mühendislik Bilimleri Fakültesi Denizli Yüksek Okulu Yayını. -David-son. H. et ali. 1988: Nursery Management (Administration and Culture), Prentice Hail, Englevvood Clifts. New Jersey. -Günay, A. 1980: Serler Cİll 1, Çağ Matbaası, Ankara. -Hamilton. D.F. and Midcap. J.T. 1977: S mal I nursery operations in Florida. American Nurseryman Vol. 155. No. 1. -Saatçioğlu, F. 1976: Fidanlık Tekniği I.Ü. Orman Fakültesi Yayın No. 2188/223. -Scott, D. 1984: İs that ali you do. justtake çare of the nursery (Ten basİc rules for running a nursery) American Nurserymen Vol. 59, No. 11.
21. Davidson, H. ve arkadaşları "Nursery Management" adlı eserin Part II Administration başlığı allında orga nizasyon konusunda geniş bilgi verilmekledir.
Resim: 51. Orta büyüklükte bir Amerikan fidanlığında bir organizasyon şeması Davidson, H. ve arkadaşları. Nursery Management'den.
Fidanlıklarda işçilik giderleri en modernlerinde bile fidanlık giderlerinin % 50'sinden fazlasını oluşturur.
Avrupa'da entansif çalışan fidanlıklarda 1 hektarlık çalışma alanı için 1.5-2 işçi, camekan altı çalışmalar için de 1000 m2'ye 1-2 işçi hesaplandığı daha önce belirtilmişti. Ancak bu konuda fidanlığın mekanizasyon durumu da etkili olur. Örneğin fidanlıkta kültür bakımı, ekim ve repikaj gibi işlerin makine ile yapılması halinde bu iş gücünden büyük tasarruf sağlanabilir.
Fidanlıklarda devamlı çalışan usta ve kalifiye işçi dışında, işlerin yoğunlaştı ğı sonbahar ve ilkbahar aylarında, geçici işçi ile mevcut iş gücü büyük ölçüde tak viye edilir.
Fidanlık çalışmaları bütün tarımsal faaliyetler gibi ağır ve yorucudur. Güç hava koşullarında çalışmak gerekir, işçinin iş giysileri, soğuk ve yağışa dayanık lı olmalı, onların barınması ve yağmurdan az etkilenmesi için gerekli tedbirler alınmalıdır. Örneğin yağışlı havalarda sundurma altındaki veya plastik serlerde veya carnekanlardaki işlere öncelik verilebilir. Açık sahada çalışması zorunlu olanlar da lastik çizme, muşamba gibi koruyucu giysilerle donatılır. Kırsal mıntı kaların tarım işçileri fidanlık işlerine çok daha yatkındır. İşçiyi verimli kullanmak fidanlık işletmeciliğinde çok önemlidir. Zira fidanlıkta işler açık ve kapalı saha larda çok dağınıktır ve kontrolü zordur, tşçinin her gün ürettiği işi tespit etmek ya nında kalitesini de kontrol etmek gerekir. Hangi işlerin hangi şahısa veya iş gru buna ne şekilde verileceği, nasıl taksim edileceği, işçilerin nasıl yetiştirileceği, grupların sorumlularının çalışma esasları, baş fidana, fidana, daimi ve geçici iş çilerin seçimi ve yönetimi, deneyim yanında iş organizasyonu konusunda bilgiyi de gerektirir. Aynı zamanda bu konuda mevcut çeşitli iş cetvellerinden de fayda-lanılmalıdır.
Kontrol mekanizması günlük, haftalık, aylık, mevsimlik ve yıllık olur.
FİDANLIK VE YETİŞTİRME TEKNİĞİ
Prof Dr. Suat Ürgenç
İnsan, para ve materyal bir işletmenin 3 önemli temel unsurudur. Para, tesis, makine parkı ve diğer materyal kadar insan gücünün de İyi organize edilmesi gerekir.
Organizasyon işletmenin büyüklüğüne, amaçladığı veya benimsediği çalışma yöntemlerine, genel ve yöresel koşullara göre büyük ölçüde değişir. Kaba bir fi kir vermek üzere orta hacimde modern bir fidanlığın organizasyon şeması (Re sim: 51 )'de verilmiştir. Daha geniş bir fidanlığın organizasyon örneği ise gene ay nı yayında yer almaktadır. Ancak bu gelişmiş memleket örnekleri bizim koşulla rımızda az çok değişime uğrayacağı dikkate alınmalıdır. Bu organizasyonlar hak kında detay bilgiler burada yer almamaktadır^'.
Alkan, Z. 1977: Sera Planlama ve İnşa Tekniği. Ege Ü. Mühendislik Bilimleri Fakültesi. Denizli Yüksek Okulu Yayını. -Chabot, E. 1949: Greenhouse Gardening for everyone. M. Barrows and Company Inc. New-york. -Giinay. A. 1980: Serler Cilt 1. Çağ Matbaası. Ankara. -Saatçioğlu, F. 1976: Fidanlık Tekniği İÜ. Or man Fakültesi Yayın No. 2188/223.
** Aldhous, J.R- 1972: Nursery Practice. Forestry Commİssion Bulletin No. 43. London. -Alkan, Z. 1977: Se ra Planlama ve tnşa Tekniği, Ege Ü. Mühendislik Bilimleri Fakültesi Denizli Yüksek Okulu Yayını. -David-son. H. et ali. 1988: Nursery Management (Administration and Culture), Prentice Hail, Englevvood Clifts. New Jersey. -Günay, A. 1980: Serler Cİll 1, Çağ Matbaası, Ankara. -Hamilton. D.F. and Midcap. J.T. 1977: S mal I nursery operations in Florida. American Nurseryman Vol. 155. No. 1. -Saatçioğlu, F. 1976: Fidanlık Tekniği I.Ü. Orman Fakültesi Yayın No. 2188/223. -Scott, D. 1984: İs that ali you do. justtake çare of the nursery (Ten basİc rules for running a nursery) American Nurserymen Vol. 59, No. 11.
21. Davidson, H. ve arkadaşları "Nursery Management" adlı eserin Part II Administration başlığı allında orga nizasyon konusunda geniş bilgi verilmekledir.
Resim: 51. Orta büyüklükte bir Amerikan fidanlığında bir organizasyon şeması Davidson, H. ve arkadaşları. Nursery Management'den.
Fidanlıklarda işçilik giderleri en modernlerinde bile fidanlık giderlerinin % 50'sinden fazlasını oluşturur.
Avrupa'da entansif çalışan fidanlıklarda 1 hektarlık çalışma alanı için 1.5-2 işçi, camekan altı çalışmalar için de 1000 m2'ye 1-2 işçi hesaplandığı daha önce belirtilmişti. Ancak bu konuda fidanlığın mekanizasyon durumu da etkili olur. Örneğin fidanlıkta kültür bakımı, ekim ve repikaj gibi işlerin makine ile yapılması halinde bu iş gücünden büyük tasarruf sağlanabilir.
Fidanlıklarda devamlı çalışan usta ve kalifiye işçi dışında, işlerin yoğunlaştı ğı sonbahar ve ilkbahar aylarında, geçici işçi ile mevcut iş gücü büyük ölçüde tak viye edilir.
Fidanlık çalışmaları bütün tarımsal faaliyetler gibi ağır ve yorucudur. Güç hava koşullarında çalışmak gerekir, işçinin iş giysileri, soğuk ve yağışa dayanık lı olmalı, onların barınması ve yağmurdan az etkilenmesi için gerekli tedbirler alınmalıdır. Örneğin yağışlı havalarda sundurma altındaki veya plastik serlerde veya carnekanlardaki işlere öncelik verilebilir. Açık sahada çalışması zorunlu olanlar da lastik çizme, muşamba gibi koruyucu giysilerle donatılır. Kırsal mıntı kaların tarım işçileri fidanlık işlerine çok daha yatkındır. İşçiyi verimli kullanmak fidanlık işletmeciliğinde çok önemlidir. Zira fidanlıkta işler açık ve kapalı saha larda çok dağınıktır ve kontrolü zordur, tşçinin her gün ürettiği işi tespit etmek ya nında kalitesini de kontrol etmek gerekir. Hangi işlerin hangi şahısa veya iş gru buna ne şekilde verileceği, nasıl taksim edileceği, işçilerin nasıl yetiştirileceği, grupların sorumlularının çalışma esasları, baş fidana, fidana, daimi ve geçici iş çilerin seçimi ve yönetimi, deneyim yanında iş organizasyonu konusunda bilgiyi de gerektirir. Aynı zamanda bu konuda mevcut çeşitli iş cetvellerinden de fayda-lanılmalıdır.
Kontrol mekanizması günlük, haftalık, aylık, mevsimlik ve yıllık olur.
FİDANLIK VE YETİŞTİRME TEKNİĞİ
Prof Dr. Suat Ürgenç