Tweet
1.3.2.3. SERALARDA EKİM, REPİKAJ VE KAPLI FİDAN YETİŞTİRME*
Süs bitkileri yetiştiriciliğinde kapalı mekanlarda hassas türlerde ekim, açık sahaya kıyasla çok daha başarılıdır. Hatta bazı durumlarda ise bunları kapalı me kanlarda ekmek bir zorunluluktur. Zira seralarda, camekân gibi kapalı yerlerde yetişme ortamı koşullan istenilen şekilde kontrol altına alınabilir. Böcek ve man tar zararları yeterli bir hassasiyetle önlenebilir. Ancak bu kapalı mekanlardaki ekimler fidanlıktaki açık sahalardaki ekimlerden daha pahalıya mal olur ve daha fazla yetenek ve deneyimi gerektirir. Nadide bir süs bitkisinin belirli miktarlarda ki tohumu ise en yüksek randımanla bu mekanlarda ekilip yetiştirilebildiğinden bu tasarruf kolaylıkla göze alınabilir. Özellikle dış koşullan sert olan yörelerdeki ekimlerde de bu yöntem daha randımanlı olur.
Tohumların kapalı mekanlarda ekimleri, açık saha fidanlık işletmelerindeki ekimlerden farklılık gösterir. Bu ayncalıklar ikinci kısımda "Ağaç ve Süs Bitkile rinin Üretim Teknikleri" verilirken Generatif Üretme Tekniğinde geniş ölçüde ele alınacaktır.
Kasa veya yastıklarda fideler fazla bekletilmeden repikaja (şaşırtmaya) alın malıdır. Ekim yastıklanndan alınmada gecikme durumlannda, genellikle sık ekimlerde ince uzun, sulu gövdelere sahip fideler oluşur ve bunlar repikajda bek lenen başanyı gösteremezler. Fideler 2-4 yaprak meydana çıktıktan ve elle tutu labilecek büyüklüğe ulaştıktan sonra kasalarda veya ayrı kap ve saksılarda repi kaja alınır (Resim: 91). Repikaj açık saha fidanlık işletmesinde öngörülen tarzda yapılır (Bkz. 1.3.1.2.). Ancak kasalara repikajda, fidelere uygun küçük plantuvar-lar (dikim kazıklan)kullanılır. Genellikle bu aşamada, türe ve fidanın boyutlanna
* Chabot, E. 1949: Greenhouse Gardening for everyone. M. Barrovvs and Company Inc. Newyork. -Gibson, W.B. 1971: Türkiye'de Sera Yetiştiriciliğinin Genel Prensipleri, Yalova Bahçe Kültürleri Araştırma ve Eği tim Merkezi Yayın No. 26, İstanbul, Yalova. -Hartmann, H.T. and Kester, D.E. 1959: Plant Propagation, Prin-ciples and Practices, Englewood Cliffs, N.J. Prentice-Hall, Inc. U.S.A. -Malstede, J.P. and Haber, E.S. 1957: Plant Propagation, John Wiley and Sons. Inc. Newyork. -Oral, N. 1987: İç Mekan Süs Bitkileri, Tarımsal Araştırma Destekleme ve Geliştirme Vakfı Yayın No. 14, Yalova. -Orçun, E. 1976: Süs Bitkileri Cilt 1, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayın No. 120, İzmir. -Preston, F.G. 1967: The Greenhouse. Chaucer Press Ltd. Suffolk, England. -Saatçioğlu, F. 1976: Fidanlık Tekniği, 1.0. Orman Fakültesi Yayın No. 2188/223. -Sheat, W.G. 196: Propagation of trees, shrubs and conifers. Macmillan and Co. Ltd. Newyork.
göre onlara verilecek aralık ve mesafelerin 2.5-5 cm olması yeterli olur. Repika-jı takiben can suyu vermeyi ihmal etmemeli ve kasalar veya saksılar başlangıçta gölge ve serin bir yerde tutulmalı ve sulanmalarına itina gösterilmelidir. Fideler yeterli büyüklüğe ulaşınca kasalardan saksılara veya repikaj yapılmak üzere açık alana alınmalıdır.
Doğrudan açık alanlara yapılan repikaj daha büyük bir ihtimamı gerektirir. Bu fidelerin açık alan repikajında başarılı olması için pişkinleşmiş olmaları gere kir. Pişkinleşme, fidenin fazla sulu olmaması, değişik koşullara daha iyi dayan mak üzere bünyesinde karbonhidrat biriktirmiş olması anlamına gelir. Bunun için repikaj yapılmadan evvel fidelere verilen su yavaş yavaş azaltılarak ve ortam sı caklığı düşürülerek bu pişkinleşme sağlanır ve fidan repikaja hazırlanmış olur. Ekim kasalarının açık alanda repikajdan evvel soğuk yastık ve gölge çardakların da bir süre (bir iki hafta) tutulmaları da bu yönde çok yardımcı olur. Açık sahada
repikaja müteakip fidelerin bir süre gölgelenmesi de birçok durumda başarı şan sını yükseltir51. îlk devreler sulama da daha sık ve özenle yapılmalıdır.
Saksılardaki repikajda ise daha büyük saksıya aktarılma suretiyle repikaj gerçekleştirilir. Bu konuda saksı değiştirme ayrı bir başlık altında işlenecektir.
Sl.Hartman, H.T. and Kester, DL. 1959: Plant Propagation, Principles and Practices, Englevvood Ciffs, N.J. Prentice Hail., Inc., U.S.A.
FİDANLIK VE YETİŞTİRME TEKNİĞİ
Prof Dr. Suat Ürgenç
Süs bitkileri yetiştiriciliğinde kapalı mekanlarda hassas türlerde ekim, açık sahaya kıyasla çok daha başarılıdır. Hatta bazı durumlarda ise bunları kapalı me kanlarda ekmek bir zorunluluktur. Zira seralarda, camekân gibi kapalı yerlerde yetişme ortamı koşullan istenilen şekilde kontrol altına alınabilir. Böcek ve man tar zararları yeterli bir hassasiyetle önlenebilir. Ancak bu kapalı mekanlardaki ekimler fidanlıktaki açık sahalardaki ekimlerden daha pahalıya mal olur ve daha fazla yetenek ve deneyimi gerektirir. Nadide bir süs bitkisinin belirli miktarlarda ki tohumu ise en yüksek randımanla bu mekanlarda ekilip yetiştirilebildiğinden bu tasarruf kolaylıkla göze alınabilir. Özellikle dış koşullan sert olan yörelerdeki ekimlerde de bu yöntem daha randımanlı olur.
Tohumların kapalı mekanlarda ekimleri, açık saha fidanlık işletmelerindeki ekimlerden farklılık gösterir. Bu ayncalıklar ikinci kısımda "Ağaç ve Süs Bitkile rinin Üretim Teknikleri" verilirken Generatif Üretme Tekniğinde geniş ölçüde ele alınacaktır.
Kasa veya yastıklarda fideler fazla bekletilmeden repikaja (şaşırtmaya) alın malıdır. Ekim yastıklanndan alınmada gecikme durumlannda, genellikle sık ekimlerde ince uzun, sulu gövdelere sahip fideler oluşur ve bunlar repikajda bek lenen başanyı gösteremezler. Fideler 2-4 yaprak meydana çıktıktan ve elle tutu labilecek büyüklüğe ulaştıktan sonra kasalarda veya ayrı kap ve saksılarda repi kaja alınır (Resim: 91). Repikaj açık saha fidanlık işletmesinde öngörülen tarzda yapılır (Bkz. 1.3.1.2.). Ancak kasalara repikajda, fidelere uygun küçük plantuvar-lar (dikim kazıklan)kullanılır. Genellikle bu aşamada, türe ve fidanın boyutlanna
* Chabot, E. 1949: Greenhouse Gardening for everyone. M. Barrovvs and Company Inc. Newyork. -Gibson, W.B. 1971: Türkiye'de Sera Yetiştiriciliğinin Genel Prensipleri, Yalova Bahçe Kültürleri Araştırma ve Eği tim Merkezi Yayın No. 26, İstanbul, Yalova. -Hartmann, H.T. and Kester, D.E. 1959: Plant Propagation, Prin-ciples and Practices, Englewood Cliffs, N.J. Prentice-Hall, Inc. U.S.A. -Malstede, J.P. and Haber, E.S. 1957: Plant Propagation, John Wiley and Sons. Inc. Newyork. -Oral, N. 1987: İç Mekan Süs Bitkileri, Tarımsal Araştırma Destekleme ve Geliştirme Vakfı Yayın No. 14, Yalova. -Orçun, E. 1976: Süs Bitkileri Cilt 1, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayın No. 120, İzmir. -Preston, F.G. 1967: The Greenhouse. Chaucer Press Ltd. Suffolk, England. -Saatçioğlu, F. 1976: Fidanlık Tekniği, 1.0. Orman Fakültesi Yayın No. 2188/223. -Sheat, W.G. 196: Propagation of trees, shrubs and conifers. Macmillan and Co. Ltd. Newyork.
göre onlara verilecek aralık ve mesafelerin 2.5-5 cm olması yeterli olur. Repika-jı takiben can suyu vermeyi ihmal etmemeli ve kasalar veya saksılar başlangıçta gölge ve serin bir yerde tutulmalı ve sulanmalarına itina gösterilmelidir. Fideler yeterli büyüklüğe ulaşınca kasalardan saksılara veya repikaj yapılmak üzere açık alana alınmalıdır.
Doğrudan açık alanlara yapılan repikaj daha büyük bir ihtimamı gerektirir. Bu fidelerin açık alan repikajında başarılı olması için pişkinleşmiş olmaları gere kir. Pişkinleşme, fidenin fazla sulu olmaması, değişik koşullara daha iyi dayan mak üzere bünyesinde karbonhidrat biriktirmiş olması anlamına gelir. Bunun için repikaj yapılmadan evvel fidelere verilen su yavaş yavaş azaltılarak ve ortam sı caklığı düşürülerek bu pişkinleşme sağlanır ve fidan repikaja hazırlanmış olur. Ekim kasalarının açık alanda repikajdan evvel soğuk yastık ve gölge çardakların da bir süre (bir iki hafta) tutulmaları da bu yönde çok yardımcı olur. Açık sahada
repikaja müteakip fidelerin bir süre gölgelenmesi de birçok durumda başarı şan sını yükseltir51. îlk devreler sulama da daha sık ve özenle yapılmalıdır.
Saksılardaki repikajda ise daha büyük saksıya aktarılma suretiyle repikaj gerçekleştirilir. Bu konuda saksı değiştirme ayrı bir başlık altında işlenecektir.
Sl.Hartman, H.T. and Kester, DL. 1959: Plant Propagation, Principles and Practices, Englevvood Ciffs, N.J. Prentice Hail., Inc., U.S.A.
FİDANLIK VE YETİŞTİRME TEKNİĞİ
Prof Dr. Suat Ürgenç