Tweet
2.1.2.4.7. Soğanımsı Gövdelerde Üretme
Yöntem Cyclamen, Glayöl ve Safranlarda görülen soğanımsı gövdelerde uy gulanır69. Soğanımsı gövdelerin görünümü soğana benzemekle birlikte hakiki bir soğan değildirler. Bunlar gerçekte, üzerinde boğum (nod), boğumlar arası (inte- rnod) olan kısa, geniş ve etli yekpare bir gövdedir. Soğanımsı gövdenin tepesin de, sonradan yaprak ve çiçekleri oluşturacak bir tepe sürgünü tomurcuğu vardır. Her boğumda yan tomurcuklar oluşur (Resim: 196 A, B). Üstteki tomurcukların ekserisi sonraları çiçek sürgünü halini alır. Sürgün ekseninin dip kısmı kalınlaşır ve ertesi yılın yeni soğanımsı gövdesi eski soğanımsı gövde üstünde oluşmaya başlar, bu yeni soğanımsı gövde geliştikçe eski soğanımsı gövde büzülmeye ko yulur ve bütün depo maddelerini çiçeklenme için sarfederek dağılır. Yaz sonunda yapraklar kuruduğu zaman bir veya daha fazla sayıda soğanımsı gövde ve ekseri de çok sayıda küçük soğanımsı gövdeler oluşur (Resim: 196 C). Bu yeni soğa nımsı gövdeler sökülür ve gelecek ilkbaharda dikilinceye kadar rutubetlerini ko ruyacak şekilde, örneğin nemli yosun içinde muhafaza edilir. Aksi halde parsele dikimden önce, 2-5 gün ılık suda ıslatılmalıdır. Dikim tarlada 5 cm derinlikte ya pılır. ilk büyüme mevsimi sonunda sökül&n soğanımsı gövdeler iriliklerine göre ayrılır. İrileri ise çiçeklenme iriliklerine artık gelmiş sayılır.
Küçükler tekrar dikilerek bir yıl daha büyümeye bırakılır.
Soğanımsı gövdeli bitkilerde diğer bir üretme yolu da iri soğanımsı gövdele rin her parçada bir tomurcuk bulunacak şekilde bölünüp dikilmesidir. Böylece her birinden yeni bir bitki oluşur.
Resim: 196. Soğanımsı gövdelerde üretme.
Bir Glayöl'ün soğanımsı gövdesi.
A. dıştan Görünüşü. B. Yekpare yapıyı gösteren uzunlamasına kesiti. C. Ana soğanımsı gövde den oluşan yeni soğanımsı gövdeler.
Hartmann/Kester ve Mahlstede/Haber'den.
Glayörler geceleri serin ve uzun vejetasyon periyoduna sahip yörelerde çok iri soğanımsı gövdeler oluştururlar. O yıl glayörlerin toprağı gübrelenir ve iyi bir bakım uygulanırsa o yılın değil ertesi yılın çiçekleri büyük ve kaliteli olur.
Siklamenlerde de çiçeklenmeden sonra su tedricen azaltılarak Haziran sonu veya Temmuz'da soğanımsı gövde saksı toprağından çıkarılarak bir istirahat dev resinden sonra dikilerek tekrar üretime sokulur.
FİDANLIK VE YETİŞTİRME TEKNİĞİ
Prof Dr. Suat Ürgenç
Yöntem Cyclamen, Glayöl ve Safranlarda görülen soğanımsı gövdelerde uy gulanır69. Soğanımsı gövdelerin görünümü soğana benzemekle birlikte hakiki bir soğan değildirler. Bunlar gerçekte, üzerinde boğum (nod), boğumlar arası (inte- rnod) olan kısa, geniş ve etli yekpare bir gövdedir. Soğanımsı gövdenin tepesin de, sonradan yaprak ve çiçekleri oluşturacak bir tepe sürgünü tomurcuğu vardır. Her boğumda yan tomurcuklar oluşur (Resim: 196 A, B). Üstteki tomurcukların ekserisi sonraları çiçek sürgünü halini alır. Sürgün ekseninin dip kısmı kalınlaşır ve ertesi yılın yeni soğanımsı gövdesi eski soğanımsı gövde üstünde oluşmaya başlar, bu yeni soğanımsı gövde geliştikçe eski soğanımsı gövde büzülmeye ko yulur ve bütün depo maddelerini çiçeklenme için sarfederek dağılır. Yaz sonunda yapraklar kuruduğu zaman bir veya daha fazla sayıda soğanımsı gövde ve ekseri de çok sayıda küçük soğanımsı gövdeler oluşur (Resim: 196 C). Bu yeni soğa nımsı gövdeler sökülür ve gelecek ilkbaharda dikilinceye kadar rutubetlerini ko ruyacak şekilde, örneğin nemli yosun içinde muhafaza edilir. Aksi halde parsele dikimden önce, 2-5 gün ılık suda ıslatılmalıdır. Dikim tarlada 5 cm derinlikte ya pılır. ilk büyüme mevsimi sonunda sökül&n soğanımsı gövdeler iriliklerine göre ayrılır. İrileri ise çiçeklenme iriliklerine artık gelmiş sayılır.
Küçükler tekrar dikilerek bir yıl daha büyümeye bırakılır.
Soğanımsı gövdeli bitkilerde diğer bir üretme yolu da iri soğanımsı gövdele rin her parçada bir tomurcuk bulunacak şekilde bölünüp dikilmesidir. Böylece her birinden yeni bir bitki oluşur.
Resim: 196. Soğanımsı gövdelerde üretme.
Bir Glayöl'ün soğanımsı gövdesi.
A. dıştan Görünüşü. B. Yekpare yapıyı gösteren uzunlamasına kesiti. C. Ana soğanımsı gövde den oluşan yeni soğanımsı gövdeler.
Hartmann/Kester ve Mahlstede/Haber'den.
Glayörler geceleri serin ve uzun vejetasyon periyoduna sahip yörelerde çok iri soğanımsı gövdeler oluştururlar. O yıl glayörlerin toprağı gübrelenir ve iyi bir bakım uygulanırsa o yılın değil ertesi yılın çiçekleri büyük ve kaliteli olur.
Siklamenlerde de çiçeklenmeden sonra su tedricen azaltılarak Haziran sonu veya Temmuz'da soğanımsı gövde saksı toprağından çıkarılarak bir istirahat dev resinden sonra dikilerek tekrar üretime sokulur.
FİDANLIK VE YETİŞTİRME TEKNİĞİ
Prof Dr. Suat Ürgenç