TOPRAĞIN ISLAHI
Örtü altında erkenci ve ekonomik bir kültür yetiştiriciliği için optimal koşulları bulunan bir toprak esastır. Dolaysıyla sera toprağı seçilirken fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleri iyi olan bir toprak aranmalıdır. Toprak seçiminde yapılacak bir hata kendisini kısa sürede göstermeyebilir. Zamanla ve tek taraflı ekim nöbetinin yarattığı olumsuz koşullar, bir süre sonra toprak yorgunluğunu ortaya çıkaracaktır. Her ne kadar sera topraklarının ıslahı açık alanlardaki topraklara karşın daha kolay yapılırsa da, oldukça pahalıya mal olur.
Sera topraklarının yorulmasına ve bozulmasına dış topraklarda rastlanılan aynı yanlışlıklar neden olur. Toprak yorgunluğu daha çok toprak üzerinde devamlı bir bitkinin yetiştirilmesi yani tek yönlü ekim nöbeti uygulanması sonucu toprakta bazı salgıların, regülatörlerin ortaya çıkması, tuzların birikmesi, çeşitli hastalık ve zararlı etmenlerinin çevrede çoğalması ve yine bazı zararlı mikroorganizmaların oluşmasıyla meydana gelir. Her bitki cinsinin ve hatta bir cins içindeki türlerin bile topraktan kaldırdığı besin maddeleri aynı değildir. Her bitki topraktan değişik besin maddelerini alır. Yine kök yapılarına bağlı olarak toprağın değişik katmanlarından yararlanır. Bu yüzden bitkiler; derin, orta ve yüzlek köklü gruplara ayrılırlar. Ahır gübresini fazlaca tercih edenler yanında, ticaret gübrelerini birçok besin elementinin bir arada olması nedeniyle tercih edenler de vardır. Şu halde değişik bitkileri arka arkaya getirmekle topraktan daha ekonomik yararlanmak mümkündür. Ancak her bitki aynı ekonomik randımanı veremez. Bu yüzden seralarda ancak belirli ürünlerin yetiştiriciliği ön plana çıkar. Belirli bitkilerin arka arkaya aynı toprak üzerinde yetiştirilmesi, toprağın tek yönlü besin maddelerinin yok olmasına yol açar. Ayrıca aynı bitkiye ait hastalık ve zararlılar ortamda çoğalmaya başlar. Domateslerde ve hıyarlarda nematod, hıyarlarda solgunluk, domateslerde kök mantarları önemli ölçüde fazlalaşır. Topraktan alınamayan bitki besin maddeleri ortama yığılır ve topraktaki tuzluluk artar, toprağın pH1 sı değişebilir ve nihayet toprak o bitki için istenmeyen ve bitki üretilemez bir ortam haline gelir. Bu duruma gelmiş topraklarda tekrar aynı bitkilerin üretilebilmesi ancak o toprakların ıslah edilmesiyle mümkündür.
Sera topraklarının ıslahında çeşitli yöntemler kullanılır. Bunlar toprak değiştirme, gübreleme, toprak yıkama, toprak dezenfeksiyonu, toprak işleme, toprağı ateşten geçirme ve nihayet topraksız yetiştirme şeklinde sıralanır. Ancak bu yöntemlerin bazısı topraklardaki tuzluluğu giderici, bazısı yalnız hastalık ve zararlılardan armdırıcıdır. Toprak değiştirme ve topraksız yetiştiricilik dışındakilerin hiçbirisi yalnız başına bekleneni veremez. Çoğu kez birini uygulamak yerine bir kaçını bir arada uygulamak sonuç verebilir. Şimdi bu önlemleri sırasıyla inceleyelim ve yalın olarak etkilerini görelim. Daha sonra bunların birkaçını bir arada uygulayarak daha etkili ve kesin toprak ıslahı yapmak olanağını yaratalım.
