Thrips angusticeps

fitopatolog

Thrips angusticeps Uzel
Sinonim: Achaelothrips loboptera Karny;
Bagnalia aremus Will. Türkçe İsmi: Kenevir Thrips'i
Tamnn : Erginlerde vücut açık veya koyu esmer-ye-şilimtrak; antenler esmer, 3. segment açık renkte; bacaklar koyu esmer, ön tibia'lar ve bütün tarsus'lar sarımsı fakat esmer gölgelidir. Başın genişliği uzunluğundan 1,1-1,3 daha fazladır. Küçük (micropter) ve büyük (macropter) kanatlı olmak üzere iki formu bulunur. Küçük kanatlı formlarda kanat tomurcukları pterothorax'ı biraz geçer, Büyük kanatlı formlarda ön kanatların ilk damarının yarıdan sonraki kısmında 7-11 adet setae bulunur. Pronotum'un arka kenarında genellikle 4 çift küçük setae sıralanır. Vücut uzunluğu 1,0-1,3 mta'dir. Erkekler dişilerden biraz daha küçük boydadır.
Yayılışı: Avrupa'nın büyük bir bölümü ile Kıbrıs, Kanarya Adaları, Fas, Ürdün, İsrail, İran ve Rusya'nın birçok bölgelerinde bulunur. Yurdumuzda özellikle Batı Anadolu Bölgesinde oldukça yaygın ve bol olarak görülür.
Zararı ve Konukçularu Oldukça polifag bir türdür. Her ne kadar literatür Buğdaygiller dahil birçok familyalara ait bitki türlerini konukçu olarak göstermekte i-se de daha çok Cruciferae bitki ttürleri ile kenevirde bulunur ve zarar yapar. Yurdumuzda Cengiz (1974) bu türü bağlarda az miktarda bulduğunu belirtmektedir. Ancak bağlarda yaşadığı ve zararlı olduğu kesin değildir.
İlkbaharda yoğun ergin populasyonu olduğunda, yeni çıkan ve henüz daha 2 yapraklı olan kenevir fidelerini tamamıyla tahrip edebilir, Eğer populasyonu az ise bu bitkilerin uç sürgününü dumura uğratır ve bitki yeniden birkaç sürgün vermek mecburiyetinde kalarak gelişmeyi sekteye uğratır. Bu gibi bitkilerde ise lif kalitesi bozulur. 2, nesil bireyleri yapraklarda beslendiğinde özellikle uç yapraklar kıvrılır ve yoğun saldırılarda yapraklar vaktinden önce dökülür. Cruciferae bitkilerinde yaptığı zarar T. tabaci 'ninkine çok benzer. Bu bitkilerde fide halinde iken zararı daha önemlidir.
Biyolojisi: Kışı genellikle ergin halde toprak içinde geçirir. Batı Anadolu'nun sahil kesimlerinde ki" şı büyük kanatlı form halinde geçirir. Lewis (1973)'e göre bu tür Finlandiya gibi soğuk ülkelerde kışı her zaman toprak içinde kısa kanatlı form halinde geçirir ve yılda bir nesil verir, Hollanda'da bazısı kısa, bazısı da büyük kanatlı formlar halinde kışı toprak içinde ge-çirir. Bazı kısa kanatlı formlar kışı toprak içinde iki yıl diyapoz halinde geçirir ve bu ülkede genellikle yılda 2 nesil verir (Franssen, 1965). Batı Anadolu'da erginler tarlalarda mart ortası ve nisan başlarından itibaren görülmeye başlar. Bu dönemde önce papatya, yabani hardal veya diğer yabani otlarda beslenirler. Daha sonra nisan ortalarından itibaren/kenevirlere geçer. Bir dişi hayatı boyunca ortalama 70 kadar yumurta bırakır ve günde bıraktığı yumurta sayısı da . 2-4 arasında değişir. Dişiler yumurtalarını bitki yapraklarının alt yüzlerine ve epidermis altına, ya da damarlar içine gömerler. Bahar başlangıcında-bitkilerdeki larva dönemi takriben 3 hafta kadar sürer. Bu süre daha sıcak yer ve zamanda daha da kısalır ve 2 haftaya kadar iner, 2, larva dönemi sonunda, toprağa, inen nimfler 5-10 cm toprak içine geçerek prepupa ve pupa dönemlerini geçirir. Çıkan yeni erginler bir süre sonra toprağı terkederek tekrar bitkiler üzerine gelirler. Toprak içinde geçen grepupa ve pupa süresi yerine göre ortalama bir hafta sürer. Yurdumuzda yerine göre yılda 2«4 nesil verdiği tahmin edilmektedir.

Savaşı: Yurdumuzda bu türe karşıözel bir savaş yöntemi uygulanmaktadır. Populasyonu fazla olan yerlerde zararı da görüldüğünde kontakt etkili herhangi bir insektisit atılmak suretiyle zararı kolayca önlenir.

Thrips flavus Schrk. (?ekil 2 C)
Sinonim: Thrips urticae F.; T, melanopa Schrk.;
Türkçe İsmi: Sarı Thrips
Tammi : Erginlerde vücut portakal sarısı renkte olup abdomenin uç kısmı veya thorax*ta esmer lekeler bulunmaz. Antenler sarı, IV^V. (Bazan da VI,) segmentlerin uç kısımları esmer; bacaklar sarıj ön kanatlar açık sarı renktedir. Ön kanatlar açık sarı renktedir, Ön kanatların costa kısmında 26-28 setae bulunur. Vücut uzunluğu 1,2-1,6 mm'dir. Erkekler dişilerden daha küçük boyda ve daha açık renktedir.
Yayılışı: Güney Amerika, Avustralya ve Yeni Zelanda hariç dünya'nm hemen her tarafında bulunur.
Yurdumuzun hemen hemen her yerinde rastlanırsa da daha çok Batı Anadolu Bölgesinde yaygın olarak görülür.
Zaran Ve konukçulari: Konukçu listesinde bulunan bitki türü sayısı oldukça kabarıktır. Ancak gerçek konuk-çusu olmayan bitkilerin çiçeklerinde dahi bazan yoğun ergin populasyonlarına rastlanabildiğinden yanılgılara sebep olabilir. Esas konukçu bitkileri Vlex (katır tırnağı), Senecio (kanarya otu), Verbascum (sığır kuyruğu) vs,'dir.Bitkilerin özellikle çiçeklerinde bulunur. Bazan yonca çiçeklerine zarar vererek tohum bağlamasına engel olursa da bu zararı çoğunlukla önemli olmamaktadır. Yurdumuzda şimdiye kadar ekonomik düzeyde zarar yaptığına ait kayıt yoktur.

Kışı ergin halde geçirir. Prepupa ve pupa dönemleri toprak içinde geçer. Biyolojisi iyi bilinmemektedir.

fitopatolog

Cevap: Thrips angusticeps

Thrips fusclpennis Hal. (Şekil 2A)
Sinonim: T. salicaria Uzel| «T. meledensls Karny
Türkçe İsmi: Gül Thrips'i
Tamim : Genç dişilerde vücut sarımsı-esmers yaşlı olanlarda ise koyu esmer renktedir. Antenlerin III ve IV. segmentleri sarımsı esmer, V,'sinin ilk yarısı açık, diğer segmentler esmer renkte olup ilk uzun damarın nihayet yarısında 3 (nadiren 2) kıl5 II. abdomen tergite'-inin yan kenarında ise 4 setae bulunur, Vücut uzunluğu 1,2-1,6 mm'dir. Erkekler dişilere oranla daha açık renk^ te ve daha küçük boydadır.
Yayılışı: Avrupa'nın büyük bir kısmı» Transkafkas-ya,Çin, A,B..D. , Kanada'da.Yurdumuzda özellikle Ege Bölgesinde fakat az o'la^-rak rastlanır,
Zaran ve konukçuları: Althaea /I, Asparagus /I, Mentha /I, Prunus, Rubus /I gibi bitkilerde yaşarsa da esas konukçulan Rosaceae bitki türleridir. Bitkilerin çiçeklerinde.görülür, Bazan a" ğaçlarm genç yapraklarında tipik thrips . zararına sebep olur. Yurdumuzda Cengiz (1974), bu türü pek az sayıda olmak üzere bağların yapraklarından toplamışsa da bu bitkide zararı söz konusu değildir.
Kışı ağaç kabukları altında.veya bitki döküntüleri arasında geçirir. Prepupa ve pupa dönemleri çoğunlukla toprak içinde geçer.. Biyolojisi ve zararı yurdumuzda iyi bilinmemektedir.

Thrlps majör uzel
Türkçe îsmi: Böğürtlen Thrips'i
Tamim : Erginler açıktan koyu esmere kadar değişir. Thorax abdomen'den daha koyu kırmızımsı esmer renk" tedir. Antenler esmer, III ve IV. fnun kaidesi diğerleri-ninkinden daha koyu; ön kanatlar açık sarımsı esmer renktedir. Baş, uzunluğunun 1,4-1,6 katı daha geniştir. Ön kanatlarda ilk uzunluğuna damarın 2, yarısında 3 kıl, abdomen rin 2. tergite'nin yan kenarında 3 setae bulunur. Vücut uzunluğu 1,1-1,5 mm'dir. Erkekler dişilerden daha açık renkte ve daha küçük boydadır.
Yayılışı: Avrupa'nın büyük bir kısmı, Kuzey Afrika ülkelerinden bazıları,kıbrıs, israil, Transkafkasya ve Moğolistan,
Yurdumuzda özellikle Ege Bölgesinin bazı kesimlerinde bulunur,.
Zaran ve konukçillan : Konukçuları oldukça fazla- ;
dır. Başlıca Rubus /I, Crataegus /I, '
Galium, Prunusfgül Rumex /I vs,'de bulunur ve zarar yapar. Özellikle çiçeklerde zararlıdır. Çiçeklerin pe t aile rin de beslenme sonucu beyazımsı leke veya çizgiler meydana gelir. Ancak bu zarar önemli değildir. Biyolojisi yurdumuzda iyi bilinmemektedir.
Thripsnigropilosus UzelSinonim: T. lactucae Beachj T. aureus Hoodj T.herâclei Mit,
Türkçe ismi: Krizantem Thrips'i
Tammi Erginlerde vücut sarımsı renkte fakat vücudun bazı kısımlarında esmer veya gri renkte lekeler bulunur. Ön kanatlar açık sarı renkte, kıllar kahverenktedir. Antenler 7 segmentli,- I. segment sarı, III. açık
IV. segmentin kaidesi açık, diğer kısmı ile diğer segmentler kahverenktedir. Micropter ve macropter formları varsa da daha çok micropter formlarına rastlanır. Vücut uzunluğu 1,1-1,4 mm'dir. Erkekleri ender görülür ve dainja micropter'dir.

Yayılışı: Palearktik bölgenin büyük bir kısmı i-,
le Kuzey Amerika ve Avustralya'da bulunur. Yurdumuzda hel
men her yerde az veya çok rastlanır.
Zararı ve konukçuları: Polif ağdır. Priesner (1928)'e göre T. tabaci'den sonra en zengin konukçu bitkiye sahiptir. Ergin ve nimflerine çeşitli.bitkilerin daha çok yapraklarında rastlanır. En çok Compositae türlerinde görür lür. Zararı T. tabaci 'ye çok benzer, Başlıca krizantem, marul, hintyağı I, sığır kuyruğu gibi bitkilerde zararlı olduğu kayıtlıdır. Yurdumuzda şimdiye kadar ekonomik düzeyde zarar yaptığına âxt kayıt yoktur.
Kışı ergin halde muhtelif yerlerde geçirir, Yurdumuzda yılda 2 veya daha fazla nesil verir, Biyolojisi iyi bilinmemektedir.

Kaynak: Türkiye Entomolojisi -3 – Prof. Dr. Niyazi LODOS