C O L E O P T E R ALARDA GENEL BİYOLOJİLERİ .VE DAVRANIŞLARI

fitopatolog

Sertkanatlı böceklerin çoğu yılda bir nesil verir. Kışı larva, pupa veya ergin halde geçirirler. Bazı türlerin de kışı yumurta halinde geçirdikleri bilinmektedir. Ancak türlerin çoğu, kışı ergin döneminde geçirir. Kışı larva halinde geçiren türlerin çoğu kış sonunda veya ilkbaharın başlangıcında pupa haline geçer. Kışı ergin halde geçirenler, genellikle larvaların yaşadıkları yerler civarında bulunan taş veya dökülmüş yaprakların altları, ağaç kabukları altı veya omca kabukları altları, toprak içi vb. yerlere giderek gizlenirler ve kışı geçirirler. Bazı türler ise, kışı geçirmek üzere civarda bulunan yüksek dağlara göç ederler.
Erginler baharda çıktıktan sonra, bir süre beslenerek cinsel olgunluğa erişir ve daha sonra da çiftleşirler. Dişiler yumurtalarını bitkilerin tomurcuk, çiçek, meyve veya tohumlarının içlerine, ya da ağaç kabukları altına, dallar, gövdeler içine veya toprak içinde çeşitli derinliklere bırakırlar. Bazı türler ise yumurtalarını yaprakların alt yüzlerine yapıştırırlar.
Besinleri son derece değişiktir. Hemen hemen her bitkide ve bitkilerin de hemen her türlü organlarında beslenirler. Bunlar hayvan leşleri dahil, ayrışmakta olan çeşitli organik maddeler; ambar, kiler, ev, dükkân, depo, fabrika ve benzeri yerlerde, bulunan her türlü gıda maddeleri, yün, kürk, deri, kumaş vs.; odun, mobilya, kereste, müzelerdeki örnekler, herbaryumlar, hayvan pislikleri, tersler vs.'de de beslenirler. Kısaca bitkisel veya hayvansal o-rijinli her türlü organik madde,bunların başlıca besinlerini teşkil eder. Ba-zı türler avcı, diğer bazıları endoparazit, diğer bazıları da myrmecophile olarak yaşar. Bu sonuncular karınca yuvaları içinde yaşar. Diğer bir kısım türler de termit yuvaları içinde termitophile olarak yaşar. Avcı olan türlerden bazıları, zararlılar ile biyolojik savaşta çok önemli rol oynar.

fitopatolog

Cevap: C O L E O P T E R ALARDA GENEL BİYOLOJİLERİ .VE DAVRANIŞLARI

DağılışlarI: Yurdumuz, diğer böcek gruplarında olduğu gibi Coleoptera takımına bağlı türlerce de çok zengindir. Bu zenginlik, coğrafi bakımdan yurdumuzun Avrupa ve Asya kıtaları arasındaki geçit yerinde bulunması kadar, güneyde Arabistan Yarımadası ile irtibatta olması, hatta Suriye, Lübnan, İsrail ile Mısır ve dolayısıyla Afrika; yine Kıbrıs Adası ve daha güneyde Mısır, Libya ile yine Afrika ile irtibatta olmasının da rolü vardır. Bu sebeple yurdumuz Avrupa, Orta Asya, Arabistan, Kuzey Afrika ve hatta Ethiopian ve Hindistan coğrafi bölgelerine ait bazı faunayı da bünyesinde bulundurabilmektedir. Yine yurdumuz ayrıca bizzat kendisi, birçok farklı iklim bölgelerine ayrıldığı için, her iklim bölgesinin kendisine özgü flora ve faunasına da sahip olacağı dikkate alınırsa, böcek türleri bakımından ne kadar zengin olması gerektiği kendiliğinden anlaşılır. Yurdumuz-faunası çok zengin olmasına rağmen, ona ait birçok böcek grupları bu güne kadar maalesef gereği şekilde iyi araştırılmamıştır. Bu sebeple diğer böcek gruplarında olduğu gibi, Türkiye Coleoptera faunasına ait bilgilerimiz, çoğunlukla yabancı uzmanların ora.;;, ibrada yayınladıkları yazılara dayanmaktadır.

Türkiye'de bulunan böcek türlerinden bazılarının yurdumuz içindeki dağılışları büyük bir alanı kaplar. Ancak bu gibi türlerin bu kadar geniş yayılma alanı içindeki yoğunluklarının her tarafta aynı derecede olması beklenemez. Geniş alanlara yayılmış bu gibi türlerin, bu durumları her ne kadar, çeşitli iklim koşullarına kolay adapte olabilmeleri, konukçu bitki veya besinlerini kolayca bulabilmeleri, fizyolojik istekleri ile ideal habitatları-nın sınırlı olmamalarıyla açıklanabilinirse de, bunlar yine de bulundukları yayılma alanı içinde populasyon yoğunluğu veya zararlı olma bakımından belirli bölge veya yörelere lokalize oldukları bir gerçektir. Buna karşılık yurdumuzda bulunan türlerden bazılarının da yayılışlarına dikkat edildiği zaman, bunların belirli yerlere adapte oldukları, yayılmalarına karşı herhangi bir ciddi engel olmadığı halde, belirli yerlere lokalize oldukları görülür.

fitopatolog

Cevap: C O L E O P T E R ALARDA GENEL BİYOLOJİLERİ .VE DAVRANIŞLARI

Örneğin Batı Anadolu Bölgesi'nde bağlarda zararlı olan Megamecus shevketi Marsh. (Curculionidae) bu bölgenin içinde Buldan (Denizli), Aydın gibi yerlerde de tek tuk rastlanmasına rağmen, yoğun olarak bulunduğu ve zarar yaptığı yer Manisa (Merkez, Turgutlu) ile İzmir'in Menemen gibi kazalarında, hatta bunların da belirli yörelerinde bulunur. Bu türe ne kuzey, ne güney, ne orta Anadolu ve diğer bölgelerde rastlanmadığı gibi, bulundukları yörelerin yakınında bulunan dağların bağ alanlarında da rastlanmamaktadır. Yine Otiorhynchus dubitabilis Fairm. (Curculionidae) ilk defa Fairmaire tarafından Bozdağ'dan toplanan örneklere göre 1866 tarihinde tanıtımı yapılmasına rağmen, bu türün o tarihten bu yana yine de yalnızca aynı yörede bulunduğu yapılan araştırmalardan anlaşılmış bulunmaktadır. Daha yenilikte tanıtımı yapılan (Pesarini, 1974), Phyllobius nigrofasciatus Pes. Batı Anadolu'da Bozdağ ile Aydın'daki Madran Dağlarının belirli yüksekliklerinde (takriben 1.2OO-1.5OO m) bulunur. Bu bölgenin diğer yerlerinde yapılan araştırmalarda bu türe de rastlanamamış-tır. Buna karşılık Otiorhynchus aurifer Boh. Batı Anadolu'dan kuzeyde Marmara Bölgesi ile Kuzeydoğu Karadeniz'de Artvin'e kadar olan bir alanda özellikle zeytin ağacı bulunan yerlerde rastlanmaktadır. Bu yayılma alanı içinde de en yoğun bulunduğu yerler, Batı Anadolu Bölgesi'nin bazı yöreleridir. 0. aurifer' in Dünya'daki yayılışı dikkate alınırsa (Fransa, Sicilya, italya, Yugoslavya, Türkiye) yurdumuzda da geniş bir alanda yayılmış olmasını normal karşılamak gerekir. Aynışekilde Fhytodecta fornicata . Brüg. (Chrysomelidae), Cerambyx cerdo L. (Cerambycidae) gibi türlerin de Dünya'da olduğu kadar yurdumuzda da geniş bir alanda yayıldıkları görülür, Böcek türlerinin, özellikle bitkilerle beslenenlerin yayılmasında, şüphesiz onların üzerinde yaşadıkları bitkilerin gerek besin, gerekse gizlenmelerine yardım etmelerinin önemi büyüktür. Zaten bu sebeple de, belirli bitki türleri veya belirli bitki gruplarında, belirli böcek türleri bulunur. Ancak polifak böcek türleri için bu geçerli değildir. Bunlar çok ve çeşitli bitki türleriyle beslendikleri içın;genellikle daha geniş alanlara yayılmışlardır. Yine böceklerin dağılışlarında onların kolay kışlama yerlerini bulabilmelerinin de önemi vardır. Diğer taraftan kolay uçan türler de, onların etrafa dağılmalarında rol oynayan diğer önemli bir faktördür. Bundan başka depolanmış . ürün ve gıda maddelerinde zarar yapan türler de, ticaret yoluyla insanlar tarafından Dünya'nm hemen hemen her tarafına yayılmıştır.

fitopatolog

Cevap: C O L E O P T E R ALARDA GENEL BİYOLOJİLERİ .VE DAVRANIŞLARI

Davranışları: Coleoptera takımına bağlı türler içinde karıncalar, bal- arıları, yabanarıları ve termitler gibi gerçek sosyal anlamda birbirlerine çeşitli yönlerden yardım ve dayanışma içinde olarak toplu halde yaşayanla- ra, hatta yaprak bitleri gibi koloniler halinde yoğun populasyonlar meydana getirecek davranışlarda bulunanlarına pek rastlanmaz. Ancak sosyal yaşamı gerektiren, bireyler arasında bir çeşit dayanışmaya dayanan davranışlarda bulunan türlerine, az da olsa bazan tesadüf edilebilmektedir. Örneğin genel olarak böceklerin büyük bir kısmında (Isoptera, Hymenoptera türleri hariç) dişiler yumurtalarını bıraktıktan sonra ne yumurtalar, ne de onlardan çıkan yavrularla artık hiçbir şekilde ilgilenmezler. Ancak buna karşılık bazı türler vardır ki, bunların dişileri, hatta erkekleri de beraberce yuva yapmaya, yavruları için besin toplamaya ve onları beslemeye müştereken çalışırlar. Bu gibi türlerde özellikle dişiler, bırakılan yumurtalara, onlardan çıkan yavrulara gözcülük etmek ve bakmak gibi toplumsal yaşamın bir kısmını oluşturan ana -baba-yavru ilişki ve dayanışmalarına örnek teşkil edecek davranışlarda bulunabilmektedir. İşte bu gibi davranışlar Geotrupidae, Scarabaeidae, Scolytidae ve Platypodidae familyalarına bağlı birçok türlerde görülmektedir. Aynı biçimdeki davranışlar Cucujidae, Silphidae ve Tenebrionidae familyalarına bağlı pek az türlerde de rastlanır. Yumurta ve yavrularına bakma içgüdüsü, gerçekten kuvvetli olanlar; Copris, Geotrupes, Minotaurus, Lethrus, Scarabaeus ve Onthophagus /B gibi cinslere bağlı türlerde görülür. Örneğin Copris lunaris L.'te erkek ve dişiler toprak içinde yuva kazarak buraya top haline getirdikleri pisliğin içine dişi yumurtasını bırakır. Yumurta açıldıktan sonra genç larvayı ana-baba besler. Larva gelişmesini tamamlayıp ergin hale geldikten sonra yine ana-baba yeni erginin toprak yüzüne çıkmasına bile yardımda bulunurlar. Lethrus brachiicollis Fairm. yurdumuzda özellikle Trakya Bölgesi!nde zararlı bir türdür. Bunun erkek ve dişileri toprak içinde yuvalar açar ve bunların içine etrafta buldukları taze"bitkileri keserek taşırlar. Daha sonra bu bitki parçacıkları içine dişiler yumurta bırakır. Çıkan larvaları ana-baba korur ve yeni erginler çıkıncaya kadar bu yuvalar içinde onlarla beraber kalırlar

fitopatolog

Cevap: C O L E O P T E R ALARDA GENEL BİYOLOJİLERİ .VE DAVRANIŞLARI

Coleoptera takımına bağlı türlerde; bazı çekirge türleri, yaprak bitleri gibi koloniler halinde veya yoğun olarak bir arada bulunma âdetlerine de pek rastlanmaz. Ancak Chrysomelidae familyasına bağlı bazı türlerde olduğu gibi, belirli yerlerde yoğun populasyonlar oluşturabilirler. Bu durum, bir a-rada toplu yaşama, toplu hareket etme içgüdüsünden çok beslenmek üzere bir a-rada bulunan bireylerin oluşturdukları topluluklardan başka bir şey değildir. Buna karşılık bazı Coccinellidae türlerinde, örneğin Coccinella septempunctata L.'da olduğu gibi, kışlamak üzere dağların belirli yüksekliklerinde taş ve kayaların araları veya altlarında yığınlarla ve mi İyonlar casınm bir arada toplandıkları görülür. Bu duruma Güneydoğu Anadolu'da 1.500-2.000 m yüksek-likteki yerlerde sık olarak rastlanır, C. septempunctata'nm yoğun şekilde kışlak yerlerinde toplanma sebepleri henüz kesin olarak bilinmemektedir.
Coleoptera türleri arasında görülen diğer bir davranış da, karınca yuvalarında ve karınca kolonileri içinde onlarla birlikte yaşamalarıdır. Karınca yuvaları içinde bulunan ve onlarla beraber olarak yaşayan böceklere genel olarak myrmecophile (karınca seven veya karınca konukçusu) ismi verilir. Aynı durum, termit yuvaları içinde yaşayan böcekler için de söz konusudur. Buna da termitophile (termit seven, veya termit konukçusu) ismi verilir. Yapılan alerin pupalarını taşırken pek çoğunun ölümüne sebep olur. Çünkü pupa derisi çok ince ve nazik olduğundan, karınca ne kadar hafif tutsa da mandibula'lan pupa derisini yine de deler veya yırtar. Bu da onun ölümü demektir. Bütün bunlara rağmen, bu böceklerle karıncalar arasında gerçeğe yakın bir ortak yaşam sürer gider. Karınca yuvalarında yaşayan 2. grup böcekler synoekete tipine girer (yani bunlara karıncalar ilgi duymazlar). Bu grupta bulunan böcekler, ya çok küçük boyda olup da (örneğin Ptiliidae familyası türlerinde olduğu gibi) karıncalar tarafından önemsenmezler, ya viicut yapıları ve görünümleri itibarıyla karıncalara çok benzediği için (örneğin bazı Staphylinidae türlerinde olduğu gibi), ya çok yavaş hareket ettikleri, ya da kendilerine özgü karıncaların ilgi duyacağı kokulara sahip olmadıklarından, karıncaların dikkatinden kaçarlar. Bunlar karınca yuvaları içinde buldukları döküntü ve artık maddelerle beslenirler ve myrmecophile böceklerin çoğunluğunu bu grupta bulunan böcekler oluşturur.

fitopatolog

Cevap: C O L E O P T E R ALARDA GENEL BİYOLOJİLERİ .VE DAVRANIŞLARI

Karınca yuvalarında yaşayan 3. grup böceklere synechtran ismi verilir (yani bunlar karıncalar tarafından istenmeyenlerdir). Bunların yuvalarında bulunmalarından karıncalar hiç hoşlanmazlar ve onlara karşı daima saldırgan bir tutum izlerler. Çünkü bunlar çoğunlukla predatör olarak, ya da organik maddelerle özellikle onların besinlerine ortak şekilde yaşayan böceklerdir. Synechtran'lar karınca ölüleri, hasta, yaralı veya sakat karıncaları, veya onların larva veya yumurtalarını, ya da yuva içinde rastgeldikleri çeşitli besinleri yerler. Bunlar yuvalar içinde gizli ve kuytu yerlerde saklanarak besinlerini temin ederler. Bazıları büyük ve kuvvetli oldukları için kendilerini karıncalardan rahatlıkla koruyabilirler. Synechtran'lar, synoekete ve symphile'lere oranla karınca yuvalarında daha az rastlanır ve bunların hepsi de Staphylinidae familyasına bağlı türlerdir.
Coleoptera takımı içinde bulunan türlerde, bazı çekirge ve kelebek türleriyle süne, kımıl, Dolycoris baccarum L. ve benzeri böceklerde görülen göç olayına pek rastlanmaz. Sertkanatlılar'in doğadaki bu gibi periyodik hareketleri üzerinde çok az araştırma yapılmıştır. Daha önce de belirtildiği gibi, bu hususta en belirgin davranışta bazı Coccinellidae türlerinin bulunduğu (özellikle C. septempunctata) açıklanmıştı. Bu böceklerin kışlamak üzere toplu halde dağların yüksek yerlerine çekildikleri pek çok kimseler tarafından görülmüş ve belirtilmiştir. Ancak bu Yedinoktalı gelinböceğinin hangi koşullar altında bu göçü başardığı ve bunu niçin yaptığına ait geniş araştırmalar yapılmadığı için, bu hususlarda maalesef fazla bilgimiz yoktur. Bu husustaki görüşler daha çok varsayımlara dayandırılmaktadır. Örneğin Hodek (1973, s. 165), Coccinellidae türlerinin kışlama mahallerine doğru uçtuklarını kendi istekleri doğrultusunda mı? yoksa rüzgârların yardımıyla mı olmaktadır şeklinde soru sormakta, bu hususta kesin delillerin bulunmadığını, ancak

fitopatolog

Cevap: C O L E O P T E R ALARDA GENEL BİYOLOJİLERİ .VE DAVRANIŞLARI

her iki durumun da söz konusu olabileceğini bildirmektedir. Kışlak yerlerine gelen böceklerin belirli yerlerde büyük kümeler oluşturmasını ise, direkt ve endirekt olmak üzere iki yolla meydana geldiğini, endirekt yolun böceklerin fiziksel faktörlere (örneğin hygrotaxy, thermotaxy, phototaxy, geotaxy ve thigmotaxy gibi) cevap vererek küçük yerlerde, mikrohabitatlarda toplandıklarını; «direkt yolla ise böceklerin chemotaxy ile bir araya geldiklerini bildirmektedir. Chemotaxy'de, bu böceklerin bazı özel kokular tarafından cezbe-dildiğini, Coccinellidae türlerinin etrafa yaydığı özel kokunun onları koru- mak ve bir araya toplamak üzere iki yönden iş gördüğünü, ancak bu hususta denemeler yaparak bu davranışın delillerle ispatlanmadığını, dolayısıyla bunla- rın varsayımlara dayandığını açıklamaktadır. Bu ifadeler de göstermektedir ki, en çok gözlem yapılan Coccinellidae türlerinden bazılarının göç etme davranışlarıyla ilgili bilgiler henüz daha yeterli değildir. Bunun sebeplerinden bir tanesi, Coleoptera türlerinden göç edenlerin çoğunun küçük boyda olmaları ve kolaylıkla gözleme ve izlenememeleridir. Halbuki, çekirge ve kelebeklerin göç eden türleri, büyük boyda oldukları ve-gündüzün de göç ettikleri için, bunların uçuşları kolaylıkla gözlenmekte ve izlenebilmektedir. Aynı şekilde, süne ve kurulların da göçe başladıkları tarihlerle dağlara ulaştıkları tarihler veya bunun aksi olan, dağlardaki kışlak yerlerinden çıkışlarıyla ovalara ulaştıkları.tarihler, kolaylıkla saptanabilindiğinden, bunlar üzerinde iyi araştırmalar yapılabilmiştir. Bununla beraber, burada bazı gözlemlere de yer vermek faydalı olacaktır. Gerek 1950-1955 yılları arasında Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde, gerekse 1956-1957 yılları arasında Irak'ın kuzeydoğu taraflarındaki sünelerin kışlaklarını araştırırken, bu böceklerle birlikte dağlarda, aynı yerlerde kışı geçiren diğer böcek türlerine de rastlamıştım. Lodos (1961) bunlar hakkında bilgi verirken, C. septempunetata ile Dolycoris baccarun'un dağlarda 1.700 m'den sonra görülmeye '.başladığı, sünelerle birlikte kışlaklarda Lixus ascanii L., Larinus cynarae F., Strophomorphus por-cellus Schön., Sitona spp. ile diğer bazı Coleopter türlerinin bulunduğundan söz etmiştir. Bunlardan C. septempunetata ile D. baccarvm hariç, diğer türlerin bulunma yoğunluklarından söz etmemişse de L. ascanii, S. porcellus, L. cynarae ve özellikle Silona türlerinin sonbaharda kışlaklarda bulunması, gerçekten çok ilgi çekicidir.

fitopatolog

Cevap: C O L E O P T E R ALARDA GENEL BİYOLOJİLERİ .VE DAVRANIŞLARI

Çünkü bu böcek türlerinin konukçuları dikkate alınırsa, bu Coleopter türlerinin dağlarda sonbaharda sünelerle birlikte ve aynı kışlama yerlerinde bulunmaları, bunların kışı buralarda geçirmek üzere geldiklerine delil teşkil eder, Nitekim, sünelerin dağlardan ovalara göç etmek üzere kışlaklarından çıkmalarıyla göçlerine ait davranışları üzerinde daha sonra yapılan araştırmalarda, dağlarda henüz daha kar varken, mart-nisan aylarında dağdaki karlar üzerinde sünelerle birlikte düşen bazı böcekleri
tespit etmek imkânı bulunmuştur. Bilindiği gibi, süne ve bunlarla birlikte
kışlak yerlerinden çıkan diğer böcekler, ovalara doğru göç etmek üzere uçuşa
başladıkları zaman, kısa bir süre sonra bunların bir taraftan soğuk hava akımlarının etkisiyle, bir taraftan da, vücutlarında yeterli ilk enerji olmaması sebebiyle yerlere düşmektedir. İşte bu havadan düşme esnasında, karlakaplı alanlara düşen bu böcekleri görmek, toplamak ve saymak çok kolay olmaktadır. Bu itibarla sünelerle birlikte Diyarbakır'ın Karacadağ'ında takriben 1.700 m yüksekliğinde 1 Mart-26 Nisan 1983 tarihleri arasında toplanan Coleoptera takımına bağlı bazı böcek türleri olarak Sitona crinitus Hbst., Hypera nigrirostris F., II. trilineata Marsh, ve H. variabilis Gyll. bulunmuştur. Bu türlere ait.bireyler karlar üzerinde bol sayıda toplanmış olup, bunların kışı
yüksek dağlarda geçirdiklerine işarettir. Bu türlerle ilgili yapılan çalışmalar için daha fazla bilgi almak isteyenler (Lodos et al. 1984 a,b)'ye müracaat edebilirler. Burada söz konusu edilenler daha çok zararlı türler olup özellikle Sertkanatlılar'dır. Bunlardan S. crinitus Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde
mercimeklerin en önemli zararlılarından birisidir,. Diğer üç tür, daha çok yonca, tirfil ve benzeri baklagil yem bitkilerinde zarar yaparlar. Yapılan bu araştırmalardan, bu 4 türün de dağlara kışı geçirmek üzere göç etme davranışlarına sahip oldukları anlaşılmaktadır.

fitopatolog

Cevap: C O L E O P T E R ALARDA GENEL BİYOLOJİLERİ .VE DAVRANIŞLARI

Coleoptera takımına bağlı türlerin uçuşları veya faaliyette bulunma za
manlarıyla ilgili davranışlarına gelince, genellikle bunlar gündüz hareket
eder veya uçarlar. Soğuk iklime sahip-yerlerde çoğunlukla öğleden sonra tak
riben saat 13-16 arasında yoğun biçimde uçmalarına karşılık, ılıman veya sı
cak olan bölgelerde sabah saat 10-12 arasında, yani sıcaklığın azami düzeye
varmasından önceki bir zamanda yoğun olarak uçarlar. Buprestidae türlerinin
çoğu ile, Cicindellidae türleri günün sıcak ve güneşli olduğu saatlerde; Ca-
rabidae türlerinin çoğu ile Otiorhynchus cinsine bağlı türlerin hemen hepsi
gece hareket ederler. Yine Dermestidae, Byturidae, Anthicidae, Meloidae, Sca-
rabaeoidea, Mordellidae, Elateridae, Clambidae, Helodidae, Nitudilidae, Chrysomelidae vs. gibi gruplara bağlı türlerin çoğu gündüzleri güneşli ve sıcak saatlerde uçar veya hareket ederler. Bunların bu gibi faaliyetlerinde sıcaklık, rutubet ve ışık şiddetinin rolü olduğu gibi, böcek türlerinin bizzat kendi yaşama özelliklerinin de rolü vardır. Örneğin Ptiliidae familyasına bağlı bazı türlerde, azami uçuş öğleden sonra olmasına karşılık, bazılarında ı-şık şiddetinin azami olduğu saatlerde, diğer bazısında güneş batmadan biraz önceki zamanda, diğer bir kısım türlerde ise, birisi sabah, diğeri de akşam üstü olmak üzere günde iki azami uçuşa sahip olabilmektedir. Yine Scarabaeoi-dea'ya bağlı cinslerden çoğu, örneğin; Epicometis, Anomala, Potosia, Cetonia, Goliathus, Anisoplia, Oxythrea, Phyllopertha ve diğer bazı cinslere bağlı türler, günün ışığı bol ve sıcaklığı fazla olan saatlerinde uçar ve faaliyette bulunurlar. Buna karşılık .Anptıimallon, Serica, Anoxia, Melolontha, Polyphy-lla vs. gibi cinslere bağlı türler ise güneş batarken veya daha sonraki alaca karanlık olan saatlerde uçuşur ve faaliyetlerde bulunurlar.
Böceklerin bu gibi davranışları iyi şekilde bilinirse, onlara karşı uygulanacak savaşta bizleri başarıya götürebilecek önemli bazı ipuçları elde edilmiş olunur. Coleoptera türlerinde gruplara göre değişen, daha birçok özel davranış şekilleri bulunmaktadır. Bunlar sırası geldikçe ileride anlatılacaktır