- Bakla zınnı
Ergin böcekler, meyve ağaçlarının ve diğer bitkilerin çiçeklerinin dişi ve erkek organlarını, polenlerini, genç yaprakları, hatta tomurcuk ve meyveleri yiyerek zarar verirler.
.
Nisan–Haziran
Göz ile inceleme
Eşik yok
-Toprak işlemesi yapılarak, toprakta bulunan yumurta, larva ve erginlerin zarar görmesi sağlanmalıdır.
-Erginlerin az hareketli oldukları sabahın erken saatlerinde, ağaçların altına Çarşaflar serilmeli ve ağaçlar kuvvetlice silkelenerek, ergin böceklerin çarşafın üzerine düşmesi sağlanmalıdır. Düşen böcekler toplanarak öldürülmelidir.
-Ağaçların altına içi su dolu mavi kaplar/leğenler yerleştirilmeli ve bu kapların içinde toplanan erginler imha edilmelidir.
-Mavi renkli cezbedici tuzaklardan yararlanılabilir.
-Populasyonun çok yüksek olduğu zamanlarda, uygun bir ilaç kullanılarak mücadele yapılabilir.
- Zeytin kabuklubiti
Bu zararlı, kiraz ağaçlarının dal, sürgün, gövde, meyve ve yapraklarında özsuyu emmek ve bitkiye toksik maddeler Salgılamak suretiyle zarar yapar. Populasyonun fazla olduğu bahçelerde, ağaçların kurumasına neden olur. Beslenme sırasında, salgıladığı toksik madde nedeniyle, yerleştikleri yerlerde 3-4 mm çapında kırmızı veya mor lekeler meydana gelir.
Mayıs- Haziran
-Göz ile inceleme
-Kültüre alma
Eşik yok.
-Bulaşık bahçelerde toprak işlemesi, sulama, gübreleme ve budama işleri usulüne uygun olarak yapılmalıdır. Budama artıkları bahçeden uzaklaştırılmalıdır.
- Bulaşık ağaçlardan alınan dayak ve sırıklar, temiz ağaçlarda kullanılmamalıdır.
-Mevcut doğal düşmanların korunması ve etkinliklerinin arttırılması için gerekli önlemler alınmalıdır.
- Faydalıların, yoğun olarak bulunduğu bahçelerden toplanarak, bulunmadığı veya az bulunduğu bahçelere, bulaştırmak suretiyle biyolojik mücadelede kullanılabilir.
-Kiraz sineğine karşı kaplama ilaçlama yapılan bahçelerde, bu zararlı için ayrı bir ilaçlama yapılmaz. Her iki zararlının birlikte bulunduğu bahçelerde, Kiraz sineğinin ilk ilaçlamasında, her iki zararlıya da etkili olan ilaçlar kullanılmalıdır
-İlk hareketli larva görüldüğünde tek ilaçlama yapılır.
- Armut kaplanı
Zararlının nimf ve erginleri, yaprakların özsuyunu emerek klorofili yok eder. Yaprakta sarımsı beyaz lekelerin meydana gelmesine neden olur. Yaprağın alt yüzünde, küçük noktalar halinde biriken pislikleri ve salgıladıkları tatlımsı maddeler, yaprağın solunum yapmasını engeller. Yapraklarda yanıkların meydana gelmesine neden olur. Yoğunluğun yüksek olduğu durumlarda; ağaçlar iyi gelişemez,. Sürgünler tam olgunlaşamaz, meyveler küçük ve kalitesiz olur.
Mart – Ağustos
Göz ile inceleme
-Nisan ayında, yaprak başına 1 adet kışlamış ergin
-Haziran-Ağustos aylarında, yaprak başına 2 - 4 adet ergin + nimf
-Bahçede, Kiraz sineği ve Elma yaprakbükenine karşı kimyasal mücadele yapılıyorsa, bu zararlı için ayrı bir ilaçlamaya gerek kalmaz.
-Kiraz sineği ve Elma yaprakbükenine karşı kimyasal mücadele yapılmadığı taktirde; Nisan ayında kışlamış ergin sayısı, yaprak başına ortalama 1 adetin üzerine ve Haziran-Ağustos aylarında ise, ergin + nimf sayısı, yaprak başına 2-4 adetin üzerine çıktığı bahçelerde, bu zararlıya karşı ayrı ilaçlama gerekebilir.
- Ağaç kızılkurdu
Bu zararlının larvaları, ağaçların toprağa yakın gövde ve ana dallarında galeriler açarak zarar yapar. Ayrıca gövdenin, toprağın 10-15 cm altında bulunan kısımlarını, çepeçevre oymak ve iletim borularını tahrip etmek suretiyle de önemli derecede zarar meydana getirirler.
Mücadelesi yapılmadığı takdirde, ağaçların bir kaç yıl içinde kurumalarına neden olabilir. Özellikle ağaçların gövdelerinin toprağa yakın kısımlarında açtıkları yuvarlak ve kenarı siyah deliklerden, çıkardıkları kırmızı talaşlarla dikkati çekerler.
Temmuz- Ekim
Göz ile inceleme
Eşik yok
-Ağaçların kök boğazı, 15-20 cm derinliğinde açılarak, gövde içindeki larvalar öldürülmelidir. Gövdedeki larva giriş deliklerine bir tel sokularak, içindeki larvalar öldürülebilir.
-Doğal düşmanların korunması ve etkinliklerinin arttırılması için gerekli önlemler alınmalıdır.
-Larva bulunan deliklere, gaz haline geçebilen bir sıvı ilaç (Diclorvos vs.) emdirilmiş pamuk yerleştirilir ve deliklerin ağzı aşı macunu ile kapatılır.
Bulaşık bahçelere, Ağaç kızıl kurduna özgü feromon tuzakları asılarak, kelebek çıkışı izlenir. Kelebek çıkışının sona erdiği zaman veya ağaçların gövdelerindeki kabukların altında, koloni halinde yaşayan genç larvalar görüldüğü zaman (ağustos ortası – eylül başında), ilaçlamalara başlanır. Birinci ilaçlamadan 15-20 gün sonra, ikinci ilaçlama yapılır. Ağaçların kök boğazı ve gövdelerinin, yerden 60-100 cm yüksekliğine kadar olan kısımları, ilaçlı su ile yavaş yavaş ve iyice yıkanacak şekilde ilaçlanmalıdır.
Ağaç sarıkurdu
Larvaları, fidanların ve genç ağaçların gövdelerinde, yaşlı ağaçların ise dallarında uzun galeriler açar. Galerilerin bulunduğu gövde ve dallar zayıflar ve rüzgarın etkisiyle kırılır.
Larvaların açtıkları galerilerin ağzında biriken, sarımsı renkteki talaş yığınları ile, larva giriş yerleri kolayca tanınır.
Fidanların ve genç ağaçların gövdesine yerleşen bir larva bile, bunların kurumasına neden olabilir.
Mayıs – Ekim
Göz ile inceleme
Bir ağaçta 1 adetten fazla larva
-Ağaçlar zamanında budanarak, bulaşık dallar kesilip, bahçeden uzaklaştırılmalıdır.
-Yoğunluğun düşük olduğu bahçelerde, gövde ve dallardaki galerilere bir tel sokularak, içindeki larvalar öldürülebilir.
-Doğal düşmanların korunması ve etkinliklerinin arttırılması için gerekli önlemler alınmalıdır.
-Sonbaharda yaprak dökümünden sonra, fidanların ve ağaçların gövde ve dalları incelenerek, zararlının larva giriş deliği bulunup bulunmadığına bakılmalıdır.
-Az veya çok bulaşık olan her ağaçta mücadele yapılmalıdır. Zararlı ile bulaşık ağaçlar, haziran ayı sonlarından başlanarak, 15-20 gün aralıkla 3-4 kez ilaçlanmalıdır.
- Çamuratan
Daha çok otsu bitkilerle beslenir. Kiraz için ekonomik önemi olmayan bir zararlıdır. Yumurtalarını, meyve açlarının gövde ve dallarına, üzeri çamurla örtülmüş paketler halinde bıraktığı için zararlı görüntüsü vermektedir.
Mart-Ağustos
Göz ile inceleme
Eşik yok
-Ağaçların gövde ve kalın dallarına temmuz ayından itibaren bırakılan yumurta paketleri, fırsat bulundukça sert fırça veya çuval parçalarıyla kazınır ve ezilir.
-Bu zararlıya karşı kimyasal mücadele yapılmamalıdır.
- Yaprak lekesi hastalığı
Daha ziyade vişne ağaçlarında zarar yapar.
Yaprağın üst yüzeyinde önceleri bordo, daha sonra kırmızımsı-kahverenginde lekeler görülür. Bunlar gayri muntazam veya yuvarlaktır. Lekeli kısımlar, genellikle kıvrılır ve kahverengi-leşir. Aşırı derecede hastalanan yapraklar dökülebilir.
Hastalık, çok ciddi yaprak dökülmesine de neden olur. Bu durum hastalığın karakteristik özelliğidir. Bazen ağaçlarda sadece meyveler kalır. Meyve üzerinde yuvarlak, lekeler meydana gelir. Yeşil meyvelerdeki lekeler bordo, olgun meyvelerdekiler ise kahverengi-siyah renklidir. Lekeler birleşerek meyvede deformasyona sebep olur. Meyve sapında çok küçük lekeler oluşturur.
Nisan – Haziran
-Göz ile inceleme
-Laboratuvar testleri
-Fazla nem tutan yerlerde bahçe kurulmamalıdır.
-Hastalık, kireç, potasyum, fosfor ve humus yönünden fakir olan bahçelerde fazla görüldüğünden uygun gübreleme yapılmalıdır.
-Yere dökülen ölü yapraklar, tomurcuklar patlamadan önce sürülerek toprağa gömülmeli veya toplanarak yakılmalıdır.
-Fidanlıklar sık tesis edilmemeli ve yağmurlama sulama yapılmamalıdır.
-Çiçeklerin %80-90 ‘nı döküldüğü zaman birinci ilaçlama yapılmalıdır.
-İkinci ilaçlama ve diğer ilaçlamalar; ilaçların etki süreleri dikkate alınarak haziran sonuna kadar uygulanmalıdır.
-Son ilaçlama ile hasat arası süreye gereken özen gösterilmelidir.
-Hasattan sonra yapraklarda fazla leke varsa temmuz ayında bir ilaçlama daha yapılmalıdır.
- Yaprak delen hastalığı
Ağaçların tomurcuk, yaprak, sürgün ve bazen de meyvelerinde belirtiler oluşturur. Yapraklarda önce kırmızımsı-sarı, daha sonra koyu kahverenginde olan yuvarlak lekeler görülür. Bu lekeler zamanla kuruyarak düşer ve yapraklar saçma ile delinmiş gibi görünür.
Hasta tomurcukların, ilkbaharda parlak, zamklı olması ve kolayca kopmamaları, bunların sağlamlardan ayrılmasını sağlar.
Hastalıkla bulaşık tomurcukların dibinde önce lezyonlar, sonra zamanla büyüyen kanser yaraları oluşur. Sürgündeki yuvarlak, kahverengi kanser yaraları, zamanla genişler ve zamk salgısı görülür.
Nisan – Haziran
-Göz ile inceleme
-Laboratuvar testleri
-Hastalıklı tomurcuk ve kanser yarası bulunan dal ve sürgünler budanarak bahçeden uzaklaştırılmalıdır.
-Sulama, gübreleme, toprak işleme ve budama, iyi bir havalanma ve ağacın kuvvetli gelişmesini sağlayacak şekilde uygulanmalıdır.
-Sonbaharda, yapraklar döküldükten hemen sonra 1. İlaçlama;
-İlkbaharda, çiçek tomurcukları açılmadan önce 2. ilaçlama yapılmalıdır.
- Armillaria kök çürüklüğü
Ağaçların köklerinde çürüklük yaparak kurumasına ve geriye ölümüne neden olur. Hasta ağaçlarda sürgün oluşumu azalır, yapraklar sararır ve dökülür, sürgün ve dallar ölmeye ve kurumaya başlar. Sonunda ağaçları tamamen kurutur. Kök boğazı ve köklerde kabuk dokusu ile odun dokusu arasında oluşan beyaz fungal tabaka tipiktir. Odun dokusu süngerimsi yapıya dönüşür.
Yıl boyunca
-Göz ile inceleme
-Laboratuvar testleri
-Ağaçlar sağlam ve sağlıklı yetiştirilmelidir.
-Kuruyan ağaçlar, en ince kökleri de dahil, sökülerek imha edilmeli ve açılan çukurlarda kireç söndürülmelidir.
-Sonbaharın ilk yağmurlarından sonra oluşan fungusun şapkaları ve oluştukları yerdeki kök parçaları imha edilmelidir,
-Hastalık yeni başlamış ise; hasta kökler kesilip temiz-lendikten sonra bu yerlere %5’lik Bordo Bulamacı, %2’lik Göztaşı veya %5’lik Karaboya ilaçlarından biri fırça ile sürülmeli ve ilaç kuruduktan sonra üzerine aşı macunu sürülmelidir. Ya da temizlenen yerlerdeki yaralar, 750 g ardıç katranı + 250 g Göztaşı karışımı ile kapatılmalıdır
-Ağaçların kökleri tamamen hasta ise, ince köklere kadar sökülerek kendi çukurunda yakılmalı, yerine sönmemiş kireç veya %2’lik Formalin dökülerek kapatılmalıdır.
-Hastalığın görüldüğü bahçelerde, sağlam ağaçları korumak için sonbaharda veya ilkbaharda, ağaçların taç izdüşümleri, m2 ye 10 litre ilaçlı su düşecek şekilde, %5’lik Karaboya veya %2’lik Göztaşı ile sulanmalıdır.
- Rosellinia kök çürüklüğü
.Fidanlar ve genç ağaçlar hastalı-ğa daha duyarlıdır. Ağaçlardaki ilk hastalık belirtisi, yapraklar-daki sararmalardır. Yaprak sararmaları, ağacın tümünde veya köklerdeki enfeksiyona bağlı olarak, bir yönünde olabilir. Ayrıca yapraklarda küçülme ve kurumalar dikkati çeker. Hasta ağaçlarda büyümede durgunluk ve geriye doğru ölüm görülür. Meyve verimi ve kalitesi düşer. Meyveler irileşmeden ve olgunlaşmadan dökülürler. Hasta ağaçların kök ve kök boğazında önceleri beyaz giderek siyahlaşan misel tabakası oluşumu ve çürümeleri tipiktir. Kökün kabuk kısmı kaldırılınca kabuk altında ağ şeklinde beyaz misel örtüsü görülür
Yıl boyunca
-Göz ile inceleme
-Laboratuvar testleri
_
- Ağır yapılı ve su tutan topraklarda bahçe kurulmama-lıdır. Toprakta fazla su birikmesine engel olunmalıdır. Bahçeler sel sularından korunmalıdır.
-Bulaşık bahçelerde, ilkbaharda ağaçların kök boğazları ana köklere kadar açılarak, yaz aylarında güneş ve hava almaları sağlanmalıdır.
-Kökleri tamamen çürüyen ağaçlar, toprakta hiç kök parçası kalmayacak şekilde derhal sökülmelidir. Bahçede hastalıkla bulaşık bütün kök ve kök parçaları toplanıp yakılmalıdır
-Tamamen kurumuş ağaçların söküldüğü çukurlara m3’e 3 kg hesabıyla kireç söndürülmeli veya %35’lik Karaboya eriyiği ile bolca sulanarak kapatılmalıdır.
-Hastalığın yeni başladığı ağaçlarda, çürüyen kökler sağlam kısma kadar temizlenmeli, yara yerlerine 750 g Ardıç katranı + 250 g Göztaşı karışımı sürülmeli veya 2-5 kg Karaboya dökülerek kapatılmalıdır.
-Hastalıkla bulaşık bahçelerde, sağlam ağaçları korumak amacıyla, ağaçların diplerine m2’ye 10 litre ilaçlı su düşecek şekilde, %5’lik Karaboya veya %1’lik Göztaşı eriyiklerinden biri uygulanmalıdır.
- Bakteriyel kanser ve zamklanma
Hastalığın en tipik belirtisi zamk salgısı ile birlikte görülen kanser oluşumudur. Çiçeklerde yanıklık, yapraklarda delinmiş görünüm, dal ve sürgünlerde zamk salgısı, durgun gözlerde yanıklık, kortikal dokularda kahverengileşme, meyvelerde 2-3 mm derinliğinde ve koyu kahverenginde çökük lekeler hastalığın başlıca belirtileridir.
Nisan – Mayıs
-Göz ile inceleme
-Laboratuvar testleri
-Üretimde, sağlıklı anaç ve kalemler kullanılmalıdır.
-Bahçe tesis ederken, tümüyle sağlıklı fidan dikilmelidir.
-Duyarlı çeşitler, mutlaka hastalığa dayanıklı olan anaçlara aşılanarak üretimde kullanılmalıdır.
-Enfekteli kısımlar kesilerek bahçeden uzaklaştırılmalıdır.
-Sonbaharda yapraklar dökülmeye başladığında %1 dozunda ve İlkbaharda gözler uyanmak üzere iken %0.6 dozunda, Bordo bulamacı uygulanmalıdır.
- Bitki besin maddesi noksanlıkları
Bitki besin elementleri noksanlıkları ve fazlalıkları bitkinin toprak altı ve üstü aksamında genel bir gelişme geriliğine, yapraklarda ve meyvelerde renk ve şekil değişikliklerine, verim ve kalitede azalmaya neden olur.
Mayıs–Temmuz ortası
Yaprak ve toprak örneği alımı
-Kültürel önlemler titizlikle uygulanmalıdır.
-Yaprak ve toprak analizi sonuçlarına göre gübre veya bitki besin maddesi içeren preparatlar uygulanmalıdır.
- Yabancı otlar
Meyve ağaçlarının topraktan alacağı su ve besin maddelerine ortak olmak suretiyle zarar yaparlar. Ayrıca bazı hastalık ve zararlılara konukçuluk yaparlar.
Buna karşılık faydalıların çoğalmasını ve barınmasını sağlarlar.
Mart – Eylül
Göz ile inceleme
Kiraz bahçesi % 15 ve daha yüksek oranda Yabancı otlarla kaplı ise çapalama yapılmalıdır.
Yabancı otlar; özellikle çok yıllıklar, çiçek açıp tohum bağlamadan önce, kültürel ve mekanik mücadele ile yok edilmelidir. Tek yıllık yabancı otlar çıkıştan itibaren çapalama ve toprak işleme ile kontrol edilmelidir. İyi yanmış çiftlik gübresi kullanılmalıdır.
