ORTAKLARIN HAK ve ÖDEVLERİ
ORTAKLIK SENEDİ
Her ortağın, üyelik haklarının ada yazılı ortaklık senedi ile temsil olunmasışarttır. Bu senet, kooperatifi temsile yetkisi olan kimseler ve ortak tarafından imzalanır. Ortağın yatırdığı veya çektiği paralar, tarih sırası ile kaydedilir. Bu kayıtlar kooperatifin ödediği paralara ait ise, ortak imza eder. Kıymetli evrak niteliğinde olmayıp sadece ortağa ait bir vesika hükmündedir.
ORTAKLIK PAYLARI, ŞAHSÎ ALACAKLAR
Her şahsın en az bir ortaklık payı alması gereklidir (Tip ana sözleşmelerdeki en az ortaklık payı, 100'dür). Bir ortak en çok 5.000 pay alabilir. Bir ortaklık payının değeri TL'dir (200,6 yılı). Birkaç pay bir ortaklık senedinde gösterilebilir. Taahhüt edilen pay ödenmedikçe, pay arttırılamaz.
Bir ortağın şahsîalacaklıları, ancak ortağa ait faiz ve gelirgider farkından hissesine düşen miktarı ve kooperatifin dağılmasında onaödenecek payını haczettirebilir.
Kooperatif, genel kurulca kabul edilecek ayni (mal) nevinden sermaye karşılığı ile de ortak kabul edebilir. Ayrıca, kendisi mevcut bir işletmeyi veya ayinleri tüzel kişi adına devralabilir.
HAK ve VECİBELERDE EŞİTLİK
Ortaklar, yönetim kurulunda yer alsın ya da almasın, ana sözleşmenin kabul ettiği esaslar içinde hak ve vecibelerde eşittirler.
ORTAKLARIN GÖREVLERİ
a- Kanun, ana sözleşme ve yönetmeliklere uymak,
b- Kooperatifin çıkarına ve alınan kararlara aykırı davranışta bulunmamak, kooperatifin bütün hizmetlerine yardımcı olmak,
c- Yüklendiği ortaklık payları, varsa ek ödemeleri, kredi ve avanslardan doğan ve vadesi gelen borcunu zamanında ödemek,
d- Kooperatife olan her türlü vecibelerini yerine getirmek,
e- Finansman müesseselerinden kooperatif adına ortakların müteselsil kefaletiyle kredi alınması durumunda; doğan borçların yerine getirilmesinde payına düşeni zamanında ödemek.
ORTAKLARIN KİŞİSEL HAKLARI
a- Ana sözleşmelerde belirtilen şartlarda ortaklığa girme,
b- Genel kurula katılma, ve konuşma, seçme ve seçilme,
c- Genel kurulda oy kullanma ve temsil,
d- Müspet gelir gider farkından (Kâr) pay alma (Risturn), e- Bilgi edinme, ticarî defter ve belgeleri inceleme,
f- Ortaklıktan çıkartılması kararına karşı genel kurula itiraz ve mahkemeye dava açma,
g- Genel kurul kararları aleyhine dava açma,
h-Ortaklık payının devri,
1-Ortaklıktan çıkma,
i- Tasfiye artığından pay alma.
ORTAKLARIN BİRLİKTE KULLANABİLECE?İ HAKLAR
a- Genel kurulu toplantıya çağırma,
b- Genel kurul gündemine madde ilâve ettirme,
c- Kooperatife satın alınacak veya kooperatifçe satılacak menkul veya gayrimenkulun alt ve üst fiyatlarını belirleme,
d- Yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile tasfiye kurulunu seçme ve ibra etme,
e- Kooperatifin bütçesini onaylama; bilanço, müspet gelir-gider farkının nasıl kullanılacağına karar verme,
f- Kooperatifin feshine karar verme.
ORTAKLI?IN SONA ERMESİ, ÇIKARTILMA ve İTİRAZ
A- Ortaklığın Sona Ermesi:
1-Yazılı talep,
2-Ölüm,
3- Ortaklık şartlarını taşımadığının tespiti ya da ortaklık şartlarını sonradan kaybetme,
4- Ortaklık payını başkasına devretme,
5- ükümlülüklerini yerine getirmeme,
6- Arka arkaya üç defa genel kurula katılmama,Şartlarından birinin gerçekleşmesi ile ortaklık sona erer.
B- Ortaklıktan Çıkartılma (İhraç):
1- Çıkartılma sebepleri, ana sözleşmede açıkça belirtilir.
2- Belirtilen şartla rın oluşması hâlinde,yönetim kurulunun teklifi ve genel kurul kararı ile ortaklıktan çıkartılır.
3-Çıkartılma karacının onaylı örneğinin,ortağa tebliğ edilmek üzere, 10 gün içinde
4-Çıkartılma kararı kesinleşmeyen ortakların, ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkartılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder.
ORTAKLARIN SORUMLULUKLARI
1-Ortaklık payı ve gerektiğinde ek ödeme,
2- Anasözleşmede belirtilen vecibeleri yerine getirme,
3- Kooperatifle ilgili sırrı saklama,
4- Kooperatifin durumunu bilerek yeni giren ortağın, girişinden önce doğan borçlardan diğer ortaklar gibi sorumlu olma,
Yükümlülüğü bulunmaktadır.
