TOPRAK İŞLEME ALETLERİ NELERDİR?
Toprak işleme aletleri, çalışma şekli ve toprağa etkilerine göre grupta toplanabilir:
1. Toprağı devirerek işleyen aletler 'Toprağı alttan yırtarak işleyen aletler
2. Toprağı dikine yırtarak işleyen aletler
3. Tooraöı karıştırarak isleven aletler
Toprağı Devirerek İşleyen Aletler
Soklu pulluk, ön keskili pulluk, döner soklu pulluk ve lister pulluğu gibi aletler bu gruba girer.
Bu aletler, toprağı şeritler halinde kesip ters yüz ederek devirirler. Bu aletlerle toprak tavında iken sürüm yapılmalıdır.
Toprak Tavında Değilse Ne Olur?
Toprak, tav durumundan daha ıslaksa, büyük ve parlak yüzeyli kesekler oluşur. Toprak tavdan daha kuru ise, çatlak yerlerinden kopan iri ve sert kesekler meydana gelir.
Meyilli Arazide Sürüm Nasıl Olmalı?
Fazla meyilli yerlerde, bu aletler eğim yönünde sürüm yapılırsa, meydana gelen karıklarda sular daha hızlı akarak erozyonu artırır.
Toprağı Alttan Yırtarak İşleyen Aletler
Kazayağı, Anadolu sabanı ve kırlangıç kuyruğu gibi araçlar toprağı alttan yırtarak işlerler.
Bu gruptaki araçlar, anız bozma gibi ilk sürümden çok, ilk sürümden sonraki toprak işlemelerinde kullanılır.
Toprağı Dikine Yırtarak işleyen Aletler
Çizel ve dipkazan bu gruba giren belli başlı aletlerdir.
Ağır bünyeli topraklarda oluşan pulluk tabanını kırmak için bu aletler kullanılır.
Toprağı Karıştırarak İşleyen Aletler
Diskli pulluk, vanvey (one-way), diskaro, ofset disk, freze gibi aletler toprağı karıştırarak işlerler.
Bu aletler taşlı, kumlu, sığ ve hafif bünyeli topraklar ile yüzeyinde fazla bitki artığı olan topraklarda iyi sonuç verir.
Bu aletler, toprağı un-ufak ettiklerinden su ve rüzgâr erozyonuna açık tarım arazilerinde kullanılması tavsiye edilmez.
Toprak Hangi Derinlikte İstenmeli?
Toprak işleme derinliği arttıkça çeki gücü de artmakta, böylece daha fazla yakıt harcanmakta ve motor zorlanmaktadır. Böylece lüzumundan daha derin sürüm yapılmamalıdır.
Kulaklı pulluk ile 20 cm. derinlikte anız bozma uygun iken, yazlık bir üründen sonra 13-15 cm derinlik yeterli olmaktadır.
TOPRA?I NE ZAMAN İŞLEMELİ?
Toprak işleme zamanı, ekim nöbeti (münavebe) sistemine ve amaca göre değişir. Nadas uygulanan yerlerde, ilk sürüm, erken ilkbaharda toprak tava gelir gelmez yapılır. Daha sonraki yaz sürümleri ise tarlanın otlanma durumuna göre yapılır.
Tavında bir toprak sürüm
Her yıl ekilen tarlalarda, kışlık olarak ekilen fiğ veya mercimek gibi bir ürünün tohum yatağının hazırlanması için tahıl hasadından hemen sonra gölge tavında sürüm yapılmalıdır. Aynı şekilde bir üründen hemen sonra tahıl ekilecekse, bu ürünün hasadından hemen sonra sürüm yapılarak tohum yatağı hazırlanmalıdır Tahıllardan sonra yazlık bir ürün ekilecekse, anız bozma işlemi kış öncesi yapılır.
TAV NEDİR?
Tav durumunda, en az çeki gücü gerekir, toprak aletlere bulaşmaz, toprak sürüm sırasında helva gibi dağılır, büyük kesekler oluşmaz.
Toprak tav durumundan daha ıslak ve daha kuru olmamalıdır. SÜRÜM YÖNÜ NASIL OLMALIDIR?
Düz arazilerde sürüm yönü çok önemli değildir. Tarlanın uzun kenarı boyunca sürüm yapılır.
Meyilli arazilerde ise sürümün mutlaka meyle dik yönde yapılması gerekir. Çünkü, sürüm eğim yönünde yapılırsa, yağışlar hemen yüzey akışına geçerek erozyona neden olur.
