Cevap: TAHIL-BAKLAGİL EKİM NÖBETİ SİSTEMİ-MÜNAVEBE
Ekim Zamanı
Bakiagil-buğday ekim nöbetinde her ürün için uygun zamanlarda ekime özen gösterilmelidir. Kışlık ekimler ister buğday olsun, isterse baklagil olsun ekim ayı içersinde mutlaka ekilmelidir, yani ürünün kıştan önce çıkışını sağlaması gerekmektedir. Bu zaman Güneydoğu Anadolu Bölgesinde kasım ayına kadar sarkabilir. Yazlık ürünler de tohum yatağı hazırlığı
sonbahardan yapıldığı için, erken bir tarihte tarlaya girilebileceği anda ekilmelidir. Genelde bu mart nisan ayı içerisinde olmaktadır. Bazı yerler de nohutta çiftçinin bulut vurgunu denilen hastalıktan kaçmak için ekimi geciktirdiği mayıs ayı ortalarına kadar beklediği bilinmektedir. Bu gecikmenin verimde kayıplara yol açtığı utulmamalıdır. Nohudun da diğer baklagillerde olduğu gibi, tarlaya girilebildiği erken dönemde ekilmesindebüyük yararlar sağlanmaktadır.
Tohum Miktarı
Ekim nöbetinde ekilecek buğday ile nadas buğday sisteminde ekilecek buğday arasında tohum miktarı açısından bir farklılık yoktur. Genel de ekmeklikler için 16-18, makarnalıklar için 18-20, arpalar içindi 20-22kg/da tohumluk önerilmektedir. Kışlık mercimekte Fırat-87, Kafka gibi kırmızı renkli mercimeklerde 8-10kg/da, pul-11 gibi kışlık ve yeşil taneli mercimeklerde de 14-15kg/da dolaylıda tohumluk kullanılması yazlık iri taneli mercimeklerde ise 10-12kg/da tohumluk kullanılmalıdır.
Nohutta tane iriliği çok farklı olduğundan birim alana atılacak tohum
miktarını vermek daha doğru olacaktır. Genelde 1m2 'ye 40-50 tane nohut düşecek sıklıkta ekim yapılmasıönerilmektedir. Yem bitkileri için
tohumluk kullanmada bitkinin türeve çeşidine uygun tohum miktarı ile ekilmesi gerekmektedir. Mercimek için hububat mibzeri kullanılabilir. Anca atılacak tohum miktarı için mibzerin önceden mutlaka ayarlanması gerekmektedir. Nohutta bu mibzerler tanenin iriliğine bağlı olarak kırma durumu söz konusudur. O nedenle sıra arası mesafesi de göz önüne alınarak nohudu ekebilen bir mibzer ayarlanmalıdır.
Gübre Miktarı
Tahıl- baklagil ekim nöbetinde buğdayda kullanılacak gübre miktarı nadas- buğday sisteminden farklıdır. Bu sistemde ekmeklik buğdaylarda 8-9kg/da saf azota karşılık azotlu bir gübre kullanılması gerekmektedir. Makarnalıklarda 11-12 kg/da dolayında azota gereksinim vardır. Özellikle yağışlı yörelerde bu miktar biraz daha arttırılabilir. Bu sistemde fosforlu gübrelemede nadas-buğday sisteminde olduğu gibi 6kg/da saf fosfor kullanılmalıdır. Baklagillere gelince genelde yazlık ekilenlerde ekimle birlikte 12kg/da diamonyum fosfatla ekim önerilmektedir. Bu miktar gübrelemede 2kg/da saf azot ve 5.5 kg/da saf fosfor verilmiş olur. Kışlık baklagillerde daha sonra ilkbaharda azotun 4kg/da tamamlanmasında yarar vardır.
Yabancı ot Kontrolü
Bu sistemde en önemli uygulamalardan biri ot mücadelesidir. Özellikle çiftçi baklagil ekili dönemde ot mücadelesini önemsememektedir. Halbuki otun hem baklagil hem de daha sonra ekilecek buğday veriminde büyük kayıplara yol açtığı görülmüştür. Bu nedenle baklagil ekili dönemde mutlaka ot mücadelesi yapılmalıdır. Yazlıklar için Zirai Mücadele Enstitülerinin önerdiği kimyasallar kullanılmalıdır. Kışlıklar içinse henüz uygun bir ot öldürücü yoktur. Bu durumda mutlaka elle ot alımı yapılması gerekmektedir. Baklagil ekili dönemde yabâncıot mücadelesi yapılmazsa, bir sonraki buğdayda verim kayıplarının ciddi boyutlarda olduğu görülmüştür. Örneğin hiç ot kontrolü
yapılmayan yazlık mercimekte verim kaybının %20 dolayında olduğu, kışlık ekilen mercimekte ise bu kaybın %50 nin üzere çıktığı, aynışekilde ertesi yıl bu alana ekilen buğdayda da ot kontrolü yapılan baklagillerden sonra ekilen buğdaya oranla daha düşük verim alındığı görülmüştür.
Buğday ekili yılda yabancı ot mücadelesi nadas-tahıl sisteminde olduğu gibi 2.4-d'li ilaçlarla ilkbaharda kardeşlenme döneminde yapılmalıdır.
