Ayçiçek Yağı Üretimi
Bu işlemler sırasıyla şöyledir :
Değumming, (yağ yıkama) işlemiyle ham ayçiçeği yağı içindeki fosfatidler uzaklaştırılır.
Notralizasyon, işleminde sodyum hidroksit ile muamele edilen ham yağı içindeki serbest yağ asitlerin sabun şeklinde yağdan ayrılması sağlanır.
Beyazlatma, aşamasında kuru nötür yağ ağartma (beyazlatma) toprağı adı verilen aktif kil – aktif kömür ile vakum altında (80 – 100 oC da) işleme sokulur. Böylece toprak tarafından renk maddeleri absorbe edilerek yağdan ayrılır. Toprak – yağ karışımı soğutulur. Filtre edilir ve topraktan ayrılır.
Deodorizasyon’da yağ, düşük vakum altında (2-5 mm Hg) yüksek sıcaklıkta (184 – 230 oC) buhar ile işleme sokularak koku veren maddelerden ayrılır, lezzet ve kokusu nötür olan yağ ele geçer.
Vinterizasyon (berraklaştırma) işlemi, aşırı soğutulan (1-2, +2o) yağların soğukta süzülerek mevcut sterat ve mumlarından ayrılarak daha iyi bir görünüme kavuşturulmasıdır.
DAHA FAZLASI İÇİN TIKLAYINIZ.
Ayçiçek yağı, yağ oranı yüzde 39-45 arasında değişen ayçiçeği (Helianthus annuus L.) bitkisinin tohumlarından presleme, özütleme vb. işlemlerden geçirildikten sonra rafinasyona tabi tutularak elde edilen, berrak, sıvı halde ve yağ asitlerinin yapısını değiştirmek amacıyla esterleştirilmemiş yağdır.
Ayçiçeği dünyada ve ülkemizde en önemli yağ bitkilerinden biri olup, ülkemizde çoğunlukla yağlık olarak yetiştirilir. Dünya ayçiçeği üretimi son yıllarda 23 milyon ton civarında olup, Türkiye üretimde ve ekim alanlarında ilk on ülke arasında yer almaktadır. Ülkemizde yağlık ayçiçeği üretimi, genelde Trakya-Marmara Bölgesinde yoğunlaşmış iken, çerezlik üretimi ise, çoğunlukla İç ve Doğu Anadolu Bölgesinde, az miktarda diğer bölgelerde de ekimi yapılmaktadır.
Sıvı olarak ve margarin hammaddesi katı yağ üretiminde yaygın kullanım alanı bulan ayçiçek yağı açık sarı renkli, rafine edilerek kullanılabilen bir yağdır.
Ayçiçek yağı yüzde 15 doymuş, yüzde 85 doymamış yağ asidi içermekte, doymamış yağ asitlerinin yüzde 14-43'ünü oleik asit, yüzde 44-75'ini linoleik, en fazla yüzde 0.7'sini de linolenik asit oluşturmaktadır.
Ayçiçek yağı; yüzde 0.025-0.31 hidrokarbonlar, yüzde 0.542-0.584 steroller, yüzde 0.008-0.044 vakslar olmak üzere sabunlaşmayan maddeleri içermektedir.
Ayçiçek yağı üretiminde çözgen ekstraksiyonu işleminden sonra elde edilen yağsız küspe yan ürün olarak hayvan yemi üretiminde kullanılmaktadır. Yüksek protein içeriği nedeniyle ayçiçeği küspesi oldukça değerli bir yan üründür.
Ayçiçek yağı yağ asitleri bileşimine göre;
* Sınıf 1 Ayçiçek yağı
* Sınıf 2 Yüksek oleik asit içerikli ayçiçek yağı olmak üzere iki sınıfa ayrılır.
Bazı cins tohumlarda yağ oranının % 50’ye kadar çıkması, ayçiçeğini yağ eldesinde kıymetli bir bitki haline getirmektedir.
Taze elde edilmiş 1. Sınıf soluk sarı renkte bir sıvı olup, hoşa giden tadı ve kokusu vardır. Beslenme değeri ise zeytinyağınınkine yakındır. Titre bulanma derecesi 17–20ºC, donma derecesi 17-18ºC‘dir. Vitamince zengindir. Genellikle yemeklik olarak tüketime sunulmaktadır.
DEVAMI İÇİN TIKLAYINIZ
