Sık Sorulan Sorular: Arılar Neden Oğul Verir?
Soru: Arıların oğul vermesi iyi bir şey midir, kötü bir şey midir?
Cevap: Oğul verme, bal arılarının doğal çoğalma yöntemidir. Koloni güçlenip kovan dar gelmeye başladığında yeni bir koloni oluşturmak amacıyla ana arının bir kısmı işçi arılarla birlikte kovanı terk eder. Doğal bir olaydır ancak bal üretimi açısından çoğu zaman istenmez.
Soru: Bir kovanın oğul vermek üzere olduğu nasıl anlaşılır?
Cevap: Genellikle şu belirtiler görülür:
- Ana arı memeleri yapılmaya başlanır.
- Kovan aşırı kalabalıklaşır.
- Arılar kovan önünde salkım oluşturur.
- Havalandırma amacıyla çok sayıda arı dışarıda bekler.
- İşçi arılar ana arının yumurtlamasını sınırlandırmaya başlar.
- Bal akımı olmasına rağmen çalışma temposunda azalma görülebilir.
Soru: Oğul genellikle ne zaman çıkar?
Cevap: Türkiye'de bölgeye göre değişmekle birlikte en yoğun oğul dönemi Nisan, Mayıs ve Haziran aylarıdır. Ilık, güneşli ve rüzgarsız günlerde oğul çıkma ihtimali daha yüksektir.
Soru: Oğul çıktıktan sonra ne kadar uzağa gider?
Cevap: İlk etapta çoğunlukla kovanın 10-100 metre yakınındaki bir ağaca, çalıya veya uygun bir noktaya konar. Daha sonra keşif arılarının belirlediği yeni yuvaya doğru hareket eder.
Soru: Oğul veren kovandan bal alınır mı?
Cevap: Genellikle bal verimi düşer. Çünkü nüfusun önemli bir kısmı kovandan ayrılır ve geride kalan koloni yeni ana arıyı yetiştirmekle meşgul olur.
Soru: Oğul vermeyi önlemek mümkün müdür?
Cevap: Tamamen önlemek mümkün olmasa da risk azaltılabilir.
- Zamanında kat atmak,
- Kovana boş kabarmış petek vermek,
- Düzenli kontrol yapmak,
- Ana arıyı genç tutmak,
- Aşırı sıkışıklığı önlemek,
- Gerektiğinde bölme yapmak oğul eğilimini azaltabilir.
Soru: Oğul yakalandığında hemen kovana konabilir mi?
Cevap: Evet. Yakalanan oğul temiz ve hazırlanmış bir kovana alınabilir. İlk günlerde yeterli besin durumu kontrol edilmeli, mümkünse birkaç gün rahatsız edilmeden yerleşmesi beklenmelidir.
Soru: Bir kovan yılda birden fazla oğul verebilir mi?
Cevap: Evet. Güçlü koloniler ikinci hatta üçüncü oğulu verebilir. Ancak art arda verilen oğullar hem ana koloniyi hem de çıkan oğulları zayıflatacağı için arıcılık açısından çoğu zaman tercih edilmez.
Soru: Yeni başlayan bir arıcı oğul görünce ne yapmalıdır?
Cevap: Panik yapmadan sakin davranmalıdır. Arılar oğul sırasında genellikle daha sakindir. Uygun ekipman kullanarak oğul boş kovana alınmalı, ana arının kovana girdiğinden emin olunmalı ve birkaç gün sonra yumurta kontrolü yapılmalıdır.
Tecrübeli arıcılarımızın da uyguladığı farklı yöntemler varsa bu başlık altında paylaşmaları, özellikle arıcılığa yeni başlayan arkadaşlarımız için çok faydalı olacaktır.