Fide yetiştirme ortamları
Fideler dezenfeksiyonu yapılmış, bitki besin maddelerince zenginleştirilmiş hazır torfda veya özel olarak hazırlanan harç toprağında yetiştirilmelidir.
Neden torf ?
ü Steril olması
ü Bitki besin elementlerini içermesi
ü Fideyi 10-15 gün erken yetiştirmesi
ü Hazırlanmasının kolay olması
Harç hazırlama şekilleri
ü 6 kısım çiftlik gübresi
ü 3 kısım bahçe toprağı
ü 1 kısım dişli dere kumu
ü 2 kısım çiftlik gübresi
ü 2 kısım orman toprağı
ü 1 kısım dişli dere kumu
ü 4 kısım çiftlik gübresi
ü 2 kısım bahçe toprağı
ü 1 kısım dişli dere kumu
Harç nasıl hazırlanmalı
Belirtilen oranlar birbirleriyle iyice karıştırılmalı ve sulanarak nemlendirilmelidir. Zaman içinde birkaç defa aktarılarak ve nemlendirilerek harcın istenilen vasfı kazanması sağlanmalıdır.
Hazırlanan harcın gıda değerini artırma bakımından tohum ekiminden önce ticari gübreler ile takviye edilmesi tavsiye edilir. Bunu temin için;
Hıyarda,her 1 m3 (50 teneke) harca 1-1,5 kg. 15-15-15 gübresi veya 500 gr. triple süper fosfat, 500 gr. potasyum sülfat ve 500 gr. amonyum nitrat gübresi ilave edilmeli
Domateste, her 1 m3 (50 teneke) harca 1-1,5 kg. 15-15-15 gübresi veya 1,5 kg. triple süper fosfat gübresi ilave edilmeli
Biberde, her 1 m3 (50 teneke) harca 1-1,5 kg. 15-15-15 gübresi veya 1,5 kg. triple süper fosfat gübresi ilave edilmeli
Tohumda çimlenme ve fide oluşumu için neler gerekli
ü Tohumun çimlenme olgunluğunda olması,
ü Yeterli su (nem),
ü Yeterli ısı,
ü Yeterli oksijen.
Çimlenme için gerekli şartlar
Tohumların minimum çimlenme sıcaklığı 10-12 0C, optimum sıcaklık ise 22-250C olmalıdır. Tohumlar optimum sıcaklıklarda 6-8 günde çimlenmekte, tohumların ekim derinliği de tohum büyüklüğünün (genişlik) 2-3 katını geçmemelidir.
Tohum ekim zamanı
ü Biber için; 25-30 Mart
ü Domates için; 1-5 Nisan
ü Hıyar için ise; 5-10 Nisan’dır.
Fidelerin yetiştirilmesi
Sebze fideleri yastık, kasa, tüp ve viyol gibi farklı yerlerde yetiştirilebilir. Sıcak yastıklarda domates, biber, patlıcan fideleri yetiştirilir. Ilık yastıklar bu sebzelerin şaşırtılma işleminde kullanılır. Soğuk yastıklarda ise; Lahana, karnabahar, pırasa, salata, marul ve kereviz fideleri yetiştirilir.
Yastıkların dışında domates ve biber tohumları önce kasalara, hıyar fideleri ise direkt tüplere ekilmek suretiyle de yetiştiricilik yapılmaktadır. Ancak son yıllarda özellikle fide firmaları, fide ekim makinalarıyla viyollere direkt tohum ekimi ile fide yetiştiriciliği yapmaktadır.
Kasalarda fide yetiştiriciliği için; torf kullanılabileceği gibi, tüpler için hazırlanan harçta kullanılabilir. Hazırlanan kasalara 10 cm. arayla çiziler açılır. Bu çiziler üzerine 2 cm. ara ile tohumlar tek tek bırakılarak üzerleri hafifçe kapatılıp ve sulanır. Kaslar çimlenme sıcaklığının altında olmayan sıcaklıkta tutulmalıdır. Harç kısa aralıklarla azar azar sulanmalı kesinlikle kurutulmamalıdır. Tohumlar çimlendikten sonra kotiledon yapraklar gelişmelerini tamamlayıp yere paralel duruma gelince tüplere şaşırtılmalıdır. Şaşırtmaya aşlamadan önce kasalardaki fideler bol su ile sulanarak köklerinin zarar görmeden çıkartılmaları sağlanmalıdır.
Domates ve biber fideleri kotiledon yapraklarından tutularak çıkartılmalı ve aynı şekilde tüplere yerleştirilmelidir. Fidenin gövdesinden kesinlikle tutulmamalıdır. Tüplerdeki fideler 3-5 gerçek yaprak oluşturunca satışa sunulmalıdır.
