Ekonomik Değeri / SARMISAK / SEBZECİLİK
Dünyada sosyalist ülkeler hariç tutulursa, 400-500 bin tonun üzerinde sarmısak üretilmektedir (TÜRKEŞ 1978). Bunun % 32’si İspanya, % 18’i İtalya % 17’si Mısır ve % 15’i Fransa'dan sağlanmaktadır. Geriye kalan/ % 18’i ise Brezilya, A.B.D., Hindistan, Japonya ve Arjantin tarafından karşılanır (YÜCEL, 1970). Sosyalist ülkelerden Romanya, Bulgaristan, Macaristan, Yugoslavya, Çekoslovakya ve Rusya 20 bin ton üretim olduğu tahmin edilmektedir (ANONYMUS 1975). Bu üretime ülkemiz de katılmıştır. Değişik senelere göre ülkemizde de 50-70 bin ton arasında kuru sarmısak 20-25 bin hektar ve 25-30 bin ton arasında taze sarmısak 2-3 bin hektar üzerinde üretilmektedir. Bu sarmısağın büyük bir bölümü yurtiçinde tüketilir. Ancak yıllar ortalamasına göre 500-1000 tonluk kısmı ihraç edilir. Bizde sarmısak evlerde her türlü yemekte taze ve pişmiş halde, sanayide pastırma, sucuk, turşu ve çorba yapımında bol olarak kullanılır. Son yıllarda suyu sıkılarak, toz haline getirilerek ve tabletleri yapılarak piyasaya sürülmektedir. Ülkemizde sarmısak üretimi, fiyat dalgalanmalarına göre ayarlanır. Fiyatın yükseldiği yılın ertesi yıl üretim birden artar ve o yıl fiyat düşer. Bir dönüm yerden ortalama 500-3500 kg arasında kuru sarmısak elde olunur. Aradaki farkın bu kadar büyük oluşu, sarmısağın kuru ve sulu koşullarda yetiştirilmesinden, gübreleme yapılıp yapılmamasından kaynaklanır. Fakat memleketimizin uzun yıllar ortalaması alındığında dönüme verim 400-600 kg arasındadır. Biz bunu 500 kg kabul ettiğimizde ve 2003 yıllarındaki ortalama kilogram hal fiyatı olan 1 milyon TL ile çarptığımızda, dönüme genel kar 500 milyon TL’dir. Bu kardan 200 milyon TL masrafları çıkardığımızda, dönüme net kar 300 milyon TL’dir (Dikkat rakamlar YTL’ye çevrilmelidir).
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
