Meyve ve Tohum/ Botanik Özellikleri / KUŞKONMAZ / SEBZECİLİK
Kuşkonmaz meyveleri üzümsüdür. Başlangıçta renkleri yeşildir. Tohumların olgunlaşması sırasında rengi kırmızıya döner. Her meyvede 3 karpel bulunur. Her karpeldeki 2 yumurta taslağının tohum tutma durumuna göre, bir meyvede 4-6 adet tohum oluşur. Tohumlar olgunlaştıklarında renkleri koyu siyahtır. Şekilleri yassı yuvarlak olup, uzun çapları 3-4 mm, yassı çapları 2-3 mm’dir. Kabukları çok serttir. Kolay kolay suyu geçirmez. Kuşkonmaz tohumlarının çimlendirilmeden önce kabukları yumuşatılmalıdır. Aksi halde çimlenme kısıtlanması meydana gelir. Çimlenme çok uzun sürede olur. Tohumlar 40-60°C’lik suda, kabukta yumuşama görülünceye kadar, gerekirse birkaç gün bekletilir. Kabuğun çabuk yumuşatılması istenirse, % 5-15’lik HCl’li suda tohumlar 30-60 dakika tutulmalıdır. Bu uygulamada dikkatli davranmak gerekir. Fazla bekletilmede HCl, iç kısma işleyerek embriyonu öldürebilir. Tohum kabukları yumuşatılmamış tohumların normalde topraktan çıkış süresi 10-30 gün arasında değişir. Laboratuvar koşullarında çimlenmeyi bekleme süresi 10-15 gündür. En iyi çimlenme, karanlık şartlarda ve 25-30°C sıcaklıkta olur. Işığın varlığı çimlenen tohum miktarını azaltır ve çimlenme süresini uzatır. Tohumların çimlenmeye başlama sıcaklığı minimum 10°C, optimum 25-30°C, maksimum 35°C’dir (HARRINGTON ve MINGES 1954). BAYRAKTAR (1970), Amerika'da California Agricultural Experiment Station'da yapılan araştırma sonuçlarına dayanarak, kuşkonmaz tohumlarının değişik sıcaklıktaki çimlerine yüzdelerini Cetvel 5.1’de görüldüğü şekilde vermektedir.
Kuşkonmaz tohumlarının çimlenme özelliği % 95-98 arasındadır. Tohumlar çimlenme özelliğini 3-7 yıl saklar. Tohumların temizlik oranı % 97-99, kullanılma değeri % 95, bin dane ağırlığı 18-20 gr’dır. Bir litre tohum ağırlığı 530-790 gr, l gr da bulunan tohum sayısı 35-60 adet ve dolayısıyla l kg bulunan tohum sayısı 35-60 bin adettir.
Cetvel 5.1. Kuşkonmaz tohumlarının çimlenme oranı
Çimlendirme Günlere göre çimlenme oranları
sıcaklığı ____________________________________________
(oC) 3 4 5 6 8 10 12 17
10 0 0 0 0 0 0 0 0
20 0 0 2 4 11 14 18 27
25 0 25 65 84 98 98 98 98
30 0 50 74 83 91 95 96 97
35 0 5 10 16 31 55 67 0
40 0 0 0 0 0 0 0 0
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
