Standardizasyon / Hasat, Standardizasyon, Piyasaya Arz, Muhafaza ve Nakliye / ISPANAK / SEBZECİLİK
Türk Standartları Enstitüsü TS 1130 (1972) standartlarına göre, ıspanak Spinacia oleracea türüne giren bir sebzedir ve bu standart, tüketiciye taze sunulan ıspanakları kapsar. Bizde üretime alınan başlıca çeşitleri, Üniversal, Matador ve Kuzu ıspanağıdır. Diğer çeşitler kendi adları ve orijinleri belirtilerek piyasaya arz edilir. Piyasaya sunulacak ıspanaklarda aranacak genel özellikler şunlardır :
Ispanaklar, sağlam, taze görünüşlü, temiz olmalı, yabancı koku veya tat içermemeli, üzerinde toprak, gübre, ilaç, parazit ve zararlı artıkları bulundurmamalıdır. Çiçeklenme ve hatta çiçeklenme belirtisi, istenmeyen bir özelliktir. Yıkanmış ıspanakların suyu iyice süzülmelidir. Kök kısmı temiz ve kökler kök boğazı altından l cm’i geçmeyecek şekilde kesilmelidir. Demet halindeki ıspanaklarda kökler kesilmeyebilir. Ispanaklar çeşit ve özelliklerine göre sınıflanır ayrılır. I. ve II. sınıf olmak üzere iki sınıfı ayırt edilir. Birinci sınıfta ıspanaklar, demet halinde veya köklü ıspanaklar bütün, kopmamış halde, çeşidin özelliği taşımalı ve toplama zamanına göre, kendine özgü normal renginde ve taze görünüşte olmalıdır. Üzerinde, yenmesini etkileyecek parazit, hastalık ve zararlıları bulundurmamalı ve yapraklarda don zararı görülmemelidir. Yaprak sapının boyu ancak 10 cm kadar uzun tutulabilir. İkinci sınıf, birinci sınıfa girmeyen, fakat genel özelliklere giren, tüketime ve pazarlamaya elverişli ıspanakları kapsar. Her sınıfta belirli tolerans sınırları vardır. Birinci sınıfta, bu sınıfın özelliklerine uymayan fakat II. sınıfa giren ıspanaklardan ağırlıkça % 10 oranında bulunmaya müsaade edilir.
İkinci sınıfta, bu sınıf özelliğine uymamakla beraber, tüketime elverişli ve genel özellikleri kapsayan ıspanaklardan ağırlıkça % 10 oranında bulunabilir. Kesilmiş kökler içinde kesilmemiş kökle*rin toleransı % 10’dur.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
