YEMEKLİK KIRMIZI PANCAR Tohum
Bir yumakta (veya kütlede) tohum sayısı değişkendir (Şekil 8.4). Yumak şeklindeki tohumların 1000 dane ağırlığı 13-22 gr’dır. Tohumluğun 1 kg’ı 40-90 bin arasında yumak içerir. Yumağın l litresi ise 230-270 gr’dır. Kırılmış tohumların temizliği % 98, çimlenme özelliği % 50-80 arasındadır. Laboratuar denemelerinde tohumlar, 20-30°C’de 14-16 günde çimlendirilir. Tohumlar 20°C gece ve 30oC gündüz sıcaklığında filtre kâğıtları arasında 2. günden itibaren çimlenmeye başlar. Tohumların minimum çimlenme sıcaklığı 6°C’dir. Toprakta çimlenme 4°C’den sonra başlar, bunun altındaki sıcaklıkta çimlenme meydana gelmez (SHOEMAKER 1947). FRÖSCHEL (1939, 1941 ve 1943), DE KOCK ve HUN-TER (1950) tohum içindeki bazı organik kısıtlayıcı maddelerin, filtre kağıdı arasında yapılan çimlenmeyi olumsuz etkilediğini, yine DUYM (1947), çimlenme sırasında verilen suyun ve suda bulunan anorganik tuzların ozmatik yoldan olumsuz etkilerinin olacağını belirtir. Ayrıca çimlenme sırasında tohumda bulunan nitratın bakterilerce amonyak haline dönüştürülmesi ve amonyağın atılmadan ortamda kalması, çimlenmeye olumsuz etkiler. Amonyağın olumsuz etkisi, çimlenmiş tohumların yeni gelişen köklerinin kararmasına ve ölmesine de yol açar (TOLMAN ve STOUT 1940, STOUT ve TOLMAN 1942, TOLMAN 1948, REHM 1953). Filtre kağıtları arasında çimlendirme yapmadan önce tohumların 2 saat akan su altında tutulması ve yıkanması, tohum içindeki çimlenmeyi kısıtlayıcı maddelerin kaybolmasını ve çimlenmeyi kısıtlayıcı etkisinin ortadan kalkmasını sağlar. Toprağa ekim yapıldığında, tohumların önceden yıkanmasına gerek yoktur. Kısıtlayıcı maddeler toprakta kendiliğinden yok olmaktadır. Yani kısıtlayıcı maddelerin toprakta doğal nötralizasyonu söz konusudur. Tohumlar çimlenme özelliğini 6 yıl korur.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
