Cevap: Fındıkta Gübreleme
.3. POTASLI GÜBRELEME:
a. Potasyum Noksanlığında Görülen Simptomlar: Potasyum noksanlığında sürgünler erken gelişmeye başlamasına karşılık, gelişme yavaştır. Sürgün boyları kısa ve ince kalır. Potasyum noksanlığı önce yaşlı yapraklarda yaprağın küçük kalması şeklinde kendisini gösterir.Daha sonra yaprakların kanarlarında kavrulma meydana gelir ve genelde yaprak renkleri açık yeşile döner. Ayrıca yapraklarda kıvrılma görülür. Meyveler küçük kalır ve boş meyve oranı artar. Zuruflar kavruk ve zuruf uçları kıvrıktır. bitki dondan ve hastalıklardan daha fazla zarar görür.
b. Potaslı Gübre Uygulama Yöntemi: Karadeniz bölgesi fındık toprakları genellikle potasyum bakımından yeterlidir. Potasyum bakımından yeterli bulunan topraklara gübreleme yapıldığı takdirde bu gübrelemenin hiçbir şekilde faydası olmayacağı gibi asit karakterli toprakların daha da asitleşmesine yardım edilmiş olunur. Ancak analiz sonuçlarına göre ihtiyaç duyulan bahçelere uygulama yapılmalıdır. Potasyum da fosfor gibi toprakta tutulan bir besin maddesidir. Toprakta tutulmasına, toprağın asitliği, organik madde miktarı. katyon değişim kapasitesini yüksek oluşu gibi faktörler etki yapmaktadır. Bu nedenle potasyumlu gübreler KASIM-ŞUBAT ayları arasındaki dönemde fosfor uygulama yönteminde anlatıldığı gibi uygulanmalıdır. Yine potaslı gübre de üç yılda bir uygulanmalıdır.
5.4. Diğer Besin Maddeleri ve Uygulama Yöntemleri: Fındığın gelişmesi için ihtiyacı olan besin maddeleri sadece azot,fosfor ve potasyum olmayıp genel fonksiyonları ve yaptıkları işlem bakımından bunlar kadar önemli olan Ca, Mg. Fe, Mn. Zn, Cu, B gibi besin maddelerini de kapsamaktadır. Bu besin maddelerinin noksanlığı fındıkta son yıllarda yapraklarda sararma ve deformasyonlar, meyve dökümleri ve boş fındık oluşumunun artması şeklinde yer yer görülmeye başlamıştır. Yapılan yaprak analizlerine göre noksanlığı saptanan bu elementlerin uygulanması fındığın gelişmesi ve verimi üzerine olumlu etki yapacaktır. Bu besin maddelerinin meyve ağaçlarına uygulanması yapraktan ve topraktan olmak üzere iki yöntemle yapılmaktadır. Yapraktan gübre uygulaması hem daha az gübre kullanılması ve hem de noksanlığın sebep olduğu arazın kısa sürede girilmesi bakımından toprak uygulamasına göre daha avantajlıdır. Her besin maddesi için kullanılması gerekli olan konsantrasyonlar bilinmektedir. Bu miktarlardan daha fazla kullanılması yapraklarda ve meyvelerde yakma yapacağından sakıncalı olup çok dikkat edilmesi gerekmektedir. Yapraktan uygulamalar pülverizatörlerle yapılmaktadır. Uygulama yapraktan fındık yapraklarının alt ve üst yüzeyleri tamamen gübre solüsyonu ile ıslatılmalı, ocağın tüm yeşil aksamasında kuru yer kalmayıncaya kadar püskürtmeye devam edilmelidir.Ocağın büyüklüğüne bağlı olarak 3-4litre arasındaki solüsyon tüm ocağı ıslatmak için yeterli gelmektedir.Uygulamanın yapıldığı günde hava fazla sıcak olmamalı (20c civarında ) en iyisi sabah erken saatlerde veya akşam üzeri uygulama yapılmalıdır. Ayrıca besin maddesinin yapraklar etrafından alınması için en az 1-2 gün yağmur yağmaması gereklidir.Uygulamadan hemen sonra yağmur yağacak olursa uygulama tekrarlanmalıdır.Bu besin maddelerinin uygulanması fındık yaprakları normal gelişmelerini tamamladıktan sonra Mayıs ayından itibaren Temmuz ayına kadar noksanlığın şiddetine göre 15-20 gün ara ile 2-3 defa yapılması şeklindedir.Topraktan uygulama ise fosforlu gübrelerin uygulanmasında olduğu gibi yapılmalıdır.
- Verim Çağındaki Fındık Bahçelerinde Kireçleme: Fındık bitkisi normal gelişmesini pH=5-7 arasında olan topraklarda sağlayabilmekte ve bol ürün verebilmektedir.Ancak fındık tarımı yapılan Karadeniz bölgesi toprakları genellikle asit karakterlidir.Toprağın asit karakterde olması azot,fosfor ve potasyum gibi bazı elementlerin alınmasına engel olduğu gibi demir, aliminyum gibi bazı elementlerinde çözünebilirliğini artırdığından toksik etki yapmasına sebep olur.Toprakta kireç noksanlığının fındıkta meydana getireceği zararlar diğer besin maddelerinin alınamaması ve toprak yapısının özelliği ile direk ilgisi olup yaprakların vaktinden önce sararmaları,tepe sürgünlerinde kurumalar,zayıf kök teşekkülü ve azot,fosfor,potasyum noksanlığında görülen arazların meydana gelmesi şeklindedir. Asit toprakların kireçlenmesi ile toprakların fiziksel kimyasal ve biyolojik özellikleri düzeltilir.Toprağın havalanması,ısınma ve su tutma özellikleri de düzeltilmiş olur.Toprakta mikroorganizma faaliyetleri artar,bazı besin maddelerinin ayrışması ve bazılarının da topakta tutularak yıkanıp gitmesine engel olur.Özellikle asit karakterli olan toprak bünyesini de fındığın gelişmesi için istediği normal pH derecesine yükseltir. Fındık bahçelerinin toprak analizleri sonucuna göre kirece ihtiyacı olup olmadığı ve ne kadar kireç verilmesi gerektiği tespit edilir.Toprak asitliği pH uygun olan bahçelere kireçleme yapmak toprağın yapısını bozacağı gibi fındığın fazla kireçten zararlanmasına da neden olur.Toprağın fiziksel yapısı uygulanacak kireç miktarına etken olup hafif tekstürlü topraklara verilecek miktar ağır tekstürlü topraklara göre daha az olmaktadır.Ayrıca kullanılacak kirecin cinsi,uygulama zamanına büyük etki yapmaktadır.Fındık çin genelde Kasım-Aralık ayları kireçleme için uygundur.Kireçleme işlemi 4-5 yılda bir toprak analizi yaptırılarak ihtiyaç olduğu takdirde tekrarlanmalıdır. Kireçleme fındık bahçelerinde iki yöntemle uygulanır.Tavsiye edilen kireç miktarı bahçenin tamamına muntazam ve eşit olarak serpilerek köklere zarar vermeyecek şekilde mümkün olduğu kadar derin çapalanır.Yada ocakların dal iz düşümlerindeki 50-60 cm. genişliğinde halka şeklindeki banda muntazam olarak dağıtılarak mümkün olduğu kadar toprak derinliğine çapalanır.Bu takdirde verilecek kireç miktarı birinci yönteme göre daha az olmaktadır. 7.Verim Çağındaki Fındık Bahçelerinde Çiftlik Gübresi Uygulanması: Toprağa verilecek çiftlik gübresi ve benzeri organik gübreler toprağın verimliliğinin artmasına,toprakta besin maddelerinin tutulmasına,su tutma kapasitesinin ve katyon değişim kapasitesinin yükselmesine,toprağın havalanma ve işlenmesine,toprağın erken tava gelmesine ve agregat teşekkülüne olumlu etkiler yapmaktadır. Çiftlik gübreleri hayvanların sıvı ve katı ifrazatları ile yataklık olarak kullanılan materyalden oluşur.Çiftlik gübresinin bileşimi hayvanın yaşı,cinsi, beslenme durumu ve yataklık olarak kullanılan materyalin cinsine bağlı olarak değişir.1 ton ahır gübresinde ortalama 5.5 kg. Azot,2.5 kg. Fosfor, 5.5-6 kg. Potasyum ve diğer önemli besin maddeleri bulunmaktadır. Çiftlik gübresinin özelliğini kazanabilmesi dolayısıyla toprak ve fındık bitkisi üzerine olumlu etki gösterebilmesi için 6 ay veya 1 yıl kadar ihtimar yapmış olması gereklidir. ?htimar yaptırmak için gübrelikte çiftlik gübresi 80 cm. karanlıkta tabaka halinde sıkıştırılmadan konulur. Gübrenin ısısı 55-60 C ye yükseldiğinde ıslatılarak bir miktar fosforlu gübre, bir miktarda kireç konulup karıştırılarak sıkıştırılır ve üzeri toprak ile hava almayacak şekilde kapatılır. Bu şekilde ihtimar yapmış olan çiftlik gübresi ile gübreleme yapılmalıdır. Fındık bahçelerine bu gübreler sonbahar veya ilkbahar başında ocağın dal iz düşümüne halka şeklindeki 50-60 cm genişlikteki banda 30-40 kg. kadar eşit olarak dağıtılır ve hemen toprağa çapalanır. Gübre çapalanmadan ocak altlarında bırakıldığı takdirde değerinden büyük ölçüde kaydeder. Karadeniz bölgesinin fazla yağışlı olması nedeniyle ihtimar yapmış çiftlik gübresinin ilkbaharda fındıklar uyanmadan uygulanması gereklidir. Sonbaharda uygulama yapıldığı takdirde fazla yağış alan bölgelerde gübrenin değeri önemli miktarda hatta yarı yarıya azalmaktadır. Ahır gübresi toprağın genel yapısına ve organik madde miktarına göre 3-4 yılda bir uygulanmadır. Çiftlik gübresinin bulunamadığı durumlarda toprağa organik madde kazandırmanın diğer bir yöntemi de yeşil gübrelemedir. Fındık bahçeleri için yeşil gübre bitkileri fiğ, yabani bezelye ve yulaf gibi bitkiler olup bunlar sonbaharda meyilli arazilerde dal iz düşümlerdeki 50-100 cm.lik halka şeklindeki banda, düz arazilerde ise tüm bahçeye ekilir ilkbaharda çiçeklenmeden önce biçilerek toprağa karıştırılır. Bu uygulamaya toprağın organik maddesi az olan yerlerde birkaç yıl üst üste devam edilmelidir. Ayrıca bahçelerdeki yaprak, mısır sapı ve benzerleri gibi maddelerden elde edilecek çürüntülerde toprak verimliliğini artırmak için kullanılabilir. Bu artıkların çürümeleri yani yarayışlı hale geçmeleri çiftlik gübresinde olduğu gibi bazı işlemlerin yapılmasını gerektirir. Çürüntü elde edildikten sonra fındık dal iz düşümlerine saçılarak toprağa 5-10 cm. derinlikte karıştırılmalıdır.
VER?M ÇA?INDAK? FINDIK BAHÇELER?NE VER?LECEK GÜBRELER VE UYGULAMA YÖNTEMLER?
GÜBRELER UYGULAMA ZAMANI UYGULAMA YÖNTEM?
AZOT Tavsiye edilen miktarın yarısı MART 'da kalanı ise MAYIS ayı sonunda verilmeli Dal uçları altındaki 30-40cm. genişliğindeki banda serpilip 5-10 cm. toprak derinliğine karıştırılır.
FOSFOR 3 yılda bir defa KASIM-ŞUBAT ayları arasındaki dönemde verilir. Dal uçları altında 16-32 adet 15-25 cm. derinliğindeki çukurlara eşit olarak konularak üzeri toprakla kapatılır.
POTASYUM 2-3 yılda bir defa KASIM-ŞUBAT ayları arasındaki dönemde verilir. Dal uçları altında 16-32 adet 15-25 cm. derinliğindeki çukurlara eşit olarak konularak üzeri toprakla kapatılır. Fosforlu gübre ile birlikte verilebilir.
K?REÇ 3-5 yılda bir defa KASIM-ARALIK ayları arasındaki dönemde verilir. Dal uçları altındaki 40-50 cm.lik bant şeklindeki halkaya muntazam serpilip 5-10cm. toprak derinliğine çapalanır.
AHIR GÜBRES? 3-4 yılda bir defa KASIM-MART ayları arasındaki dönemde verilir. Ocak dal altlarındaki 50cm.lik banda saçılıp 5-10cm toprağa karıştırılır.
M?KRO ELEMENTLER M.g, Fe, B.v.b Yapraktan : MAYIS-TEMMUZ ayları arasında 15-20 gün ara ile 2-3 defa verilir.
TOPRAKTAN: Yapraklanmadan önce bir defa verilir Düşük konsantrasyonlardaki solüsyonların(%0,1-1) yapraklarda kuru yer kalmayıncaya kadar püskürtülmesi ile yapılır. Dal uçları altındaki 30cm. genişlik 10cm. derinlikte bant halindeki halkaya muntazam olarak dağıtılarak toprakla kapatılır.
- FINDIKTA ALINMASI GEREKEN D??ER KÜLTÜREL TEDB?RLER
Fındık yetiştiriciliğinde budama, gübreleme ve mücadele uygulamaları yanında özellikle eski dikim bahçelerde alınması gereken birtakım kültürel önlemler daha vardır ki bunların başında çapalama,yabancı ot kontrolü, fındık ocaklarının arasında yetiştirilen meyve ağaçları, kızıl ağaç ve diğer ağaçların kesilmesi gerekmektedir. Yeni dikilmiş olan fındık fidanlarının besin maddesi ve suyuna ortak olmasını önlemek ve fidanların sağlıklı gelişmesini sağlamak için verim çağına kadar her yıl fidan çukurlarında sık sık ot temizliği yapılmalıdır. Verim çağındaki fındık bahçelerinde yılda iki kez uygulanan azotlu gübre tatbikatı sırasında fındık dallarının iz düşümlerindeki gübreleme alanını çapalamak suretiyle bir yandan usulüne uygun gübreleme yapılması sağlanmış olmakta, diğer yandan da yabancı ot kontrolü yapılarak su ve besin maddesi kaybı düşürülmektedir. Gübreleme alanı dışında çıkan diken ve yabancı otlar Mayıs ayı başı ve haziran ayı sonlarında yılda en az iki kez olmak üzere girinti veya tırpan ile temizlenmelidir.Bu şekilde yapılacak olan uygulamalar ile bahçe içersinde yetişen bitkilerin fındığın besin maddesi ve suyuna ortak olması önlenmiş olup. Ayrıca büyük bir çoğunluğu %40 meylin üzerinde olan fındık bahçelerinde yapılan uygun çapalama ile erozyona verilmemiş olmakta ve fındık köklerinin kesilmesine de meydan verilmemektedir.Son yıllarda toprağa karıştırılmadan bahçeye serpilerek uygulanan gübre ile hayvanlara ot temin edilmesine çalışılmaktadır. Yapılan bu yanlış uygulama sonucu her ne kadar arzulanan ot temin edilirse de elde edilen bu yabancı otlar fındığa verilen gübrenin büyük bir çoğunluğunu sömürmekte ve suya ortak olmaktadır. en önemlisi de yapılan bu yanlış gübre uygulaması sonucu yüzlek olan fındık köklerinin daha da yüzlek gelişmesine neden olmakta ve gelişme alanı daralmaktadır. Fındık bahçesi içersinde yetiştirilen meyve ağaçları, kızılağaç ve diğer yabancı ağaçlar fındık bitkisine gölge yaparak güneşlenmesini önlemekte, Besin maddesine ortak olmakta ve gölgede yetişen fındığın yıllık sürgün gelişmesi cılız olmakta ve meyve tutum oranı da düşmektedir. Bu nedenledir ki sonbaharda bahçe içerisinde yetişen bütün yabancı ağaçlar kesilerek bahçeden uzaklaştırılmalıdır. Yapılan bütün bu kültürel uygulamalar neticesinde fındık veriminde büyük artış sağlanabilmektedir.
kaynak ziraatci.com
