Tweet
insanlığın 21. Yüzyıl'da karşılaştığı küresel iklim değişikliği insan-çevre ilişkimize bakışımızı değiştirmiştir. Sera gazlarındaki insan etkinlikleri kökenli artışlar küresel ölçekte iklimin değişmesine neden olmuştur ve gelecekte de olacaktır_ Diğer yandan, belki de tarımın 'icadı'ndan beri, insanın etkinlikleri gezegenin canlı ve cansız sistemlerini değiştirmektedir. Bu açıdan bakıldığında küresel iklim değişikliği daha büyük bir kümenin, küresel değişikler kümesinin sadece bir izdüşümüdür.
Küresel değişiklikleri anlamak, toplumun bilimden beklediği 'öngörü' hizmetlerini sunmak belki de 20. Yüzyıl biliminin 21. Yüzyıla miras bıraktığı en zor problemdir. Atmosfer, okyanuslar ve deniz ve kara buzundan oluşan fiziksel iklim sistemi, kendi içinde ve ekosistemlerle karmaşık, çok uzay-zaman ölçekli etkileşimler içindedir. Bilim insanları bir yandan bu etkileşim süreçlerini birer birer anlamak, diğer yandan sistem bakış açısıyla bütünleştirmek, bütünün dinamiğini açıklamak zorundadır.
Yukarıda kısaca betimlenen 'görev' bilim dünyasında süregelen disiplin tabanı i yaklaşımlarla karşılanamaz; en azından çok disiplinli, hatta tercihan disiplinler arası bir yaklaşım zorunludur. 1980'lerden beri akademik dünya bu yeni yaklaşımı, yer sistem bilimini, inşa etme çabası içindedir. Eğer bilim 21. Yüzyıl'da insan-doğa ilişkilerine çözümler sunmak istiyorsa, 19. ve 20. Yüzyılların pek çok 'kötü alışkanlığının dan' kurtulmak zorundadır.
Nüzhel DALFES
İTÜ Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü ([email protected])
“Küresel iklim değişimi ve su sorunlarının çözümünde ormanlar” Sempozyum bildiri özeti BAHCEKÖY-İSTANBUL
Küresel değişiklikleri anlamak, toplumun bilimden beklediği 'öngörü' hizmetlerini sunmak belki de 20. Yüzyıl biliminin 21. Yüzyıla miras bıraktığı en zor problemdir. Atmosfer, okyanuslar ve deniz ve kara buzundan oluşan fiziksel iklim sistemi, kendi içinde ve ekosistemlerle karmaşık, çok uzay-zaman ölçekli etkileşimler içindedir. Bilim insanları bir yandan bu etkileşim süreçlerini birer birer anlamak, diğer yandan sistem bakış açısıyla bütünleştirmek, bütünün dinamiğini açıklamak zorundadır.
Yukarıda kısaca betimlenen 'görev' bilim dünyasında süregelen disiplin tabanı i yaklaşımlarla karşılanamaz; en azından çok disiplinli, hatta tercihan disiplinler arası bir yaklaşım zorunludur. 1980'lerden beri akademik dünya bu yeni yaklaşımı, yer sistem bilimini, inşa etme çabası içindedir. Eğer bilim 21. Yüzyıl'da insan-doğa ilişkilerine çözümler sunmak istiyorsa, 19. ve 20. Yüzyılların pek çok 'kötü alışkanlığının dan' kurtulmak zorundadır.
Nüzhel DALFES
İTÜ Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü ([email protected])
“Küresel iklim değişimi ve su sorunlarının çözümünde ormanlar” Sempozyum bildiri özeti BAHCEKÖY-İSTANBUL