Tweet
Dünyada kuru çay üretimi açısından 5'inci, kişi başına tüketim açısından 4'üncü durumda olan Türkiye'nin, 'milli içeceğini' korumak, üretimini devam ettirebilmek açısından, ilk tahminlere göre yaklaşık 7 milyar YTL'lik yenileme yatırımı yapması gerekiyor.
Ortalama ekonomik ömrü 50-60 yıl olan çaylıkların yenilenmemesi halinde, üretim ve kalite çok düşeceği için, Türkiye, AB'ye üyelik ile birlikte, pazarını, Çin ve Hindistan çaylarına kaptırmış olacak. Ayrıca Karadeniz Bölgesi'ndeki 204 bin aile de geçim kaynağını kaybedecek. Yenileme için öncelikle, uygun çay fidanı türlerinin belirlenmesi ve bunların çoğaltılması gerekiyor.
Çaykur (Çay İşletmeleri) Genel Müdür ve Yönetim Kurulu Başkanı Ekrem Yüce, Türkiye'de çay bitkisi üretiminin 1930'lu yıllarda başladığını hatırlatarak, çaylıkların ekonomik ömrünü doldurmaya başladığına işaret etti. Yüce'nin verdiği bilgilere göre, çay bahçeleri tohumdan kuruldu. Tohumdan başlayarak üretilen çay bitkisi iyi vasıf ve özellik göstermiyor. Doğu Karadeniz'deki çay bahçelerinin büyük bölümü ekonomik ömrünü tamamlama aşamasına yaklaştı. Eğer çayda 60 yıldan sonra yenileme yapılmazsa, üretimin devamlılığı sağlanamıyor. Üretilen çayların yüzde 80'i orta, yüzde 20'si ise çok yüksek kalitede. Yenileme yapılmazsa kaliteli çayın oranı daha da düşecek. AB'ye üyelik gerçekleşip gümrük vergileri sıfırlanınca, Çaykur kendini koruyamayacak hale gelecek.
Çin, 850 bin ton kuru çay üretiyor. Bir işçinin maliyeti aylık 150 dolar. Türkiye'de ise 2 bin dolar. Çin'de yaş çayın kilogram alım fiyatı 5-10, Türkiye'de 55 cent. Türkiye 1 kg kuru çayı 3,5 dolara mal ederken dünya piyasasındaki fiyatı 2 dolar. Bu maliyetler sebebiyle Türkiye ancak daha kaliteli çay üretip, tüketiciyi alışkanlıklardan vazgeçirmeyerek, başka çaylara ve ürünlere yönelmesini önleyerek ayakta kalabilir. Birim alandaki verim ve kalitenin artırılması için, yenileme programında niteliği bilinmeyen melez tohumlar yerine üstün nitelikli ve bölgeye uygun klonlardan vegetatif yolla elde edilen fidanların kullanılması gerekiyor. Çaylıkların yenilenmesi Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından eylem planına alınırken bu yıl ocak ayından itibaren 3 yıllık deneme projesine başlandı. Bir dekar çaylığın yenilenmesi, 4 yıllık üretim kaybı da dikkate alınarak 9 bin YTL'ye mal oluyor. Çaylıkların yenileme çalışmaları için gereken 7 milyar YTL'nin nasıl karşılanacağı da tartışılıyor. Devletin bu tür yatırımları artık karşılayamayacağı belirtilirken, bazı milletvekilleri, 'üreticinin de elini taşın altına koymasının zorunlu' olduğunu ifade etti. Ankara, aa
ZAMAN
Ortalama ekonomik ömrü 50-60 yıl olan çaylıkların yenilenmemesi halinde, üretim ve kalite çok düşeceği için, Türkiye, AB'ye üyelik ile birlikte, pazarını, Çin ve Hindistan çaylarına kaptırmış olacak. Ayrıca Karadeniz Bölgesi'ndeki 204 bin aile de geçim kaynağını kaybedecek. Yenileme için öncelikle, uygun çay fidanı türlerinin belirlenmesi ve bunların çoğaltılması gerekiyor.
Çaykur (Çay İşletmeleri) Genel Müdür ve Yönetim Kurulu Başkanı Ekrem Yüce, Türkiye'de çay bitkisi üretiminin 1930'lu yıllarda başladığını hatırlatarak, çaylıkların ekonomik ömrünü doldurmaya başladığına işaret etti. Yüce'nin verdiği bilgilere göre, çay bahçeleri tohumdan kuruldu. Tohumdan başlayarak üretilen çay bitkisi iyi vasıf ve özellik göstermiyor. Doğu Karadeniz'deki çay bahçelerinin büyük bölümü ekonomik ömrünü tamamlama aşamasına yaklaştı. Eğer çayda 60 yıldan sonra yenileme yapılmazsa, üretimin devamlılığı sağlanamıyor. Üretilen çayların yüzde 80'i orta, yüzde 20'si ise çok yüksek kalitede. Yenileme yapılmazsa kaliteli çayın oranı daha da düşecek. AB'ye üyelik gerçekleşip gümrük vergileri sıfırlanınca, Çaykur kendini koruyamayacak hale gelecek.
Çin, 850 bin ton kuru çay üretiyor. Bir işçinin maliyeti aylık 150 dolar. Türkiye'de ise 2 bin dolar. Çin'de yaş çayın kilogram alım fiyatı 5-10, Türkiye'de 55 cent. Türkiye 1 kg kuru çayı 3,5 dolara mal ederken dünya piyasasındaki fiyatı 2 dolar. Bu maliyetler sebebiyle Türkiye ancak daha kaliteli çay üretip, tüketiciyi alışkanlıklardan vazgeçirmeyerek, başka çaylara ve ürünlere yönelmesini önleyerek ayakta kalabilir. Birim alandaki verim ve kalitenin artırılması için, yenileme programında niteliği bilinmeyen melez tohumlar yerine üstün nitelikli ve bölgeye uygun klonlardan vegetatif yolla elde edilen fidanların kullanılması gerekiyor. Çaylıkların yenilenmesi Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından eylem planına alınırken bu yıl ocak ayından itibaren 3 yıllık deneme projesine başlandı. Bir dekar çaylığın yenilenmesi, 4 yıllık üretim kaybı da dikkate alınarak 9 bin YTL'ye mal oluyor. Çaylıkların yenileme çalışmaları için gereken 7 milyar YTL'nin nasıl karşılanacağı da tartışılıyor. Devletin bu tür yatırımları artık karşılayamayacağı belirtilirken, bazı milletvekilleri, 'üreticinin de elini taşın altına koymasının zorunlu' olduğunu ifade etti. Ankara, aa
ZAMAN