Tweet
Rehabilitasyon (İyileştirme)
Son yıllarda ülkemizin ekonomik ve sosyal yapısında meydana gelen değişimler sonucu, kırsal kesimlerden sanayi bölgelerine göç söz konusu olmuştur.
Göç sonucunda ormanlar üzerindeki baskı azalmış, dolayısıyla ormanların lehine iyileşmeler meydana gelmiş sonuçta mevcut ormanlarımızın yarısını oluşturan bozuk orman alanlarında rehabilitasyon çalışmaları yapma imkanı ortaya çıkmıştır.
Bozuk orman alanlarındaki boşluklarda, zaman içerisinde üzerindeki mevcut yaşlı fertlerin tohumlarından gelen doğal gençliklerle, yaşlı ve genç grupların bir arada olduğu değişik yaşlı meşcereler oluşmaya başlamıştır.
Meşe, sedir, ardıç vb. türlerin bulunduğu İbreli, yapraklı karışık bozuk orman alanları ile bu alanlar içerisindeki boşluklar rehabilitasyona konu edilmektedir.
Bozuk Orman Alanları Rehabilite Edilerek Verimli Hale Getirilmektedir:
Rehabilitasyon çalışmaları ile;
Ekosistemin verim gücünden ve mevcut biyolojik birikimden yararlanılarak bozuk orman alanları, daha kısa sürede ve ekonomik şekilde, tesis amacına uygun fonksiyonları gerçekleştirebilecek kuruluşta ormanlara dönüştürülebilmektedir.
Rehabilitasyona Konu Olacak Sahaların Seçimi:
İbreli, yapraklı ve karışık bir kapalı ve bozuk orman alanlarından, orman ve toprak yapısı bozulmuş veya bozulmaya yüz tutmuş, doğal olarak kendilerini yenileyebilme imkânı kalmayan ve yetişme muhiti şartlarının uygun olduğu sahalardan;
a) Üretim ödenekleri ile rehabilite edilemeyecek sürgün verme yeteneğinde olan bozuk yapraklı orman sahaları,
b) Mevcut fertlerin büyük ölçüde korunarak boşlukların ekim ve/veya dikim yoluyla tamamlanabileceği bozuk ibreli orman alanları,
c) Üretim ödenekleri ile rehabilite edilemeyecek sürgün verme yeteneğinde olan bozuk yapraklı orman sahaları ve mevcut fertlerin büyük ölçüde korunarak boşlukların ekim ve/veya dikim yoluyla tamamlanabileceği bozuk ibreli orman alanlarının birlikte bir arada bulunduğu sahalar,
rehabilitasyon çalışmalarına konu edilecektir.
Rehabilitasyonun Amaçları:
Bu çalışmalarda temel yaklaşım " sahadaki mevcut türlerin korunması, sürgün verme yeteneğinde olan türlere canlandırma kesimleri yapılması, sahada doğal olarak bulunan ceviz, badem ahlat vb.aşılanabilir türlerin aşılanması, boşlukların gereken yerlerinde öncelikle sahada mevcut türlerin tohum ve fidanlarıyla, bulunamaması halinde uygun orijinli diğer türlerle ekim veya dikim yapılması"dır.
Bozuk Ormanların Rehabilitasyonunda İlkeler:
Mevcut her türlü vejetasyon orman ekosistemine olumlu etkileri sürdüğü sürece korunmalı ve genetiksel çeşitlilik muhafaza edilmelidir.
Her türlü kalıntı meşcereler ile münferit fertlerin siper, tohum ve sürgünlerinden faydalanılmalı, bunlar lokal ırklar olarak yerlerine yeni jenerasyonların gelip müstakil yaşama kabiliyetlerini kazanana kadar sahada muhafaza edilmelidir.
Çalışmalar için tohum ve fidan kullanılması söz konusu olduğunda yetişme ortamına uygun türler ve orijinler kullanılmalıdır.
Sahalarda sürgünden veya tohumdan gelmiş iyi fertlerin bulunduğu gurup ve kümelerde, kalmasında yarar görülmeyen kötü fertler çıkarılarak kalanların ise bakımları yapılarak korunmalıdır.
Sürgün verme yeteneğindeki türlerde, gelişme dinamiğini kaybetmiş, çalılaşmış gövde ve sürgünler toprak seviyesinin altında kök boğazından kesilerek yeni sürgünler elde edebilmek amacıyla canlandırma kesimi yapılmalıdır.
Tabii gençleştirme şartlarının bulunmadığı, canlandırma kesimleri ile yeni sürgünlerin elde edilemeyeceği yerlerde ve boşluklarda gerektiğinde toprak işlemesi yapılarak ekim ve dikim yoluyla gençlikler getirilmelidir.
Yöre halkına gelir temin etmek amacıyla, rehabilitasyon alanlarında doğal olarak bulunan ekonomik değere sahip türler aşılanmalıdır.
Gereken yerlerde koruma önlemleri alınmalıdır.
Ekosistemin devamı için çalışma yapılan sahalardaki doğal vejetasyon içindeki her türlü endemik türler ile Ihlamur, Kestane, Ardıç, Yabani Kiraz, Üvez, Porsuk, şimşir, her türlü yabanıl meyvenin yanı sıra tıbbi ve aromatik özellik taşıyan türler münferit veya gruplar halinde muhafaza edilerek biyolojik çeşitlilik korunmalıdır.
Çalışmalar sırasında gerekli hassasiyet gösterilerek erozyona sebebiyet verilmeyecek, çalışılan sahalarda gerektiğinde erozyon kontrolu tedbirleri alınmalıdır.
Rehabilitasyon Çalışmalarıyla;
Verimsiz ve bozuk vasıflı yapraklı ve ibreli ormanları verimli hale dönüştürerek, gelecekte çeşitli fonksiyonel hizmetleri görecek ormanların oluşturulmasına teknik ve sosyal alt yapı oluşturulacaktır.
Bozuk ve verimsiz orman alanlarının daha fazla bozulması önlenerek, çok amaçlı faydalanma (ekolojik, sosyal, ekonomik) imkanı sağlanacaktır.
Bozuk orman alanlarının verimli hale getirilmesinde mevcut doğal yapının performansından da yararlanılacağından, yetişme muhitine adapte olmuş lokal türlerin devamlılıkları sağlanarak biyolojik çeşitlilik korunacaktır.
Var olan fauna ve flora zenginliği ile orman ekosistemi korunacak, mevcut lokal ırkların devamlığının sağlanması ile de genetik erozyon önlenecektir.
Rehabilitasyon çalışmaları ile özellikle yöredeki çalışanlara; istihdam imkânı sağlanırken, dikilen ve aşılanan gelir getirici türler ile ekonomik katkı sağlayarak, sosyal sorunların çözümünü kolaylaştıracaktır.
Son yıllarda ülkemizin ekonomik ve sosyal yapısında meydana gelen değişimler sonucu, kırsal kesimlerden sanayi bölgelerine göç söz konusu olmuştur.
Göç sonucunda ormanlar üzerindeki baskı azalmış, dolayısıyla ormanların lehine iyileşmeler meydana gelmiş sonuçta mevcut ormanlarımızın yarısını oluşturan bozuk orman alanlarında rehabilitasyon çalışmaları yapma imkanı ortaya çıkmıştır.
Bozuk orman alanlarındaki boşluklarda, zaman içerisinde üzerindeki mevcut yaşlı fertlerin tohumlarından gelen doğal gençliklerle, yaşlı ve genç grupların bir arada olduğu değişik yaşlı meşcereler oluşmaya başlamıştır.
Meşe, sedir, ardıç vb. türlerin bulunduğu İbreli, yapraklı karışık bozuk orman alanları ile bu alanlar içerisindeki boşluklar rehabilitasyona konu edilmektedir.
Bozuk Orman Alanları Rehabilite Edilerek Verimli Hale Getirilmektedir:
Rehabilitasyon çalışmaları ile;
Ekosistemin verim gücünden ve mevcut biyolojik birikimden yararlanılarak bozuk orman alanları, daha kısa sürede ve ekonomik şekilde, tesis amacına uygun fonksiyonları gerçekleştirebilecek kuruluşta ormanlara dönüştürülebilmektedir.
Rehabilitasyona Konu Olacak Sahaların Seçimi:
İbreli, yapraklı ve karışık bir kapalı ve bozuk orman alanlarından, orman ve toprak yapısı bozulmuş veya bozulmaya yüz tutmuş, doğal olarak kendilerini yenileyebilme imkânı kalmayan ve yetişme muhiti şartlarının uygun olduğu sahalardan;
a) Üretim ödenekleri ile rehabilite edilemeyecek sürgün verme yeteneğinde olan bozuk yapraklı orman sahaları,
b) Mevcut fertlerin büyük ölçüde korunarak boşlukların ekim ve/veya dikim yoluyla tamamlanabileceği bozuk ibreli orman alanları,
c) Üretim ödenekleri ile rehabilite edilemeyecek sürgün verme yeteneğinde olan bozuk yapraklı orman sahaları ve mevcut fertlerin büyük ölçüde korunarak boşlukların ekim ve/veya dikim yoluyla tamamlanabileceği bozuk ibreli orman alanlarının birlikte bir arada bulunduğu sahalar,
rehabilitasyon çalışmalarına konu edilecektir.
Rehabilitasyonun Amaçları:
Bu çalışmalarda temel yaklaşım " sahadaki mevcut türlerin korunması, sürgün verme yeteneğinde olan türlere canlandırma kesimleri yapılması, sahada doğal olarak bulunan ceviz, badem ahlat vb.aşılanabilir türlerin aşılanması, boşlukların gereken yerlerinde öncelikle sahada mevcut türlerin tohum ve fidanlarıyla, bulunamaması halinde uygun orijinli diğer türlerle ekim veya dikim yapılması"dır.
Bozuk Ormanların Rehabilitasyonunda İlkeler:
Mevcut her türlü vejetasyon orman ekosistemine olumlu etkileri sürdüğü sürece korunmalı ve genetiksel çeşitlilik muhafaza edilmelidir.
Her türlü kalıntı meşcereler ile münferit fertlerin siper, tohum ve sürgünlerinden faydalanılmalı, bunlar lokal ırklar olarak yerlerine yeni jenerasyonların gelip müstakil yaşama kabiliyetlerini kazanana kadar sahada muhafaza edilmelidir.
Çalışmalar için tohum ve fidan kullanılması söz konusu olduğunda yetişme ortamına uygun türler ve orijinler kullanılmalıdır.
Sahalarda sürgünden veya tohumdan gelmiş iyi fertlerin bulunduğu gurup ve kümelerde, kalmasında yarar görülmeyen kötü fertler çıkarılarak kalanların ise bakımları yapılarak korunmalıdır.
Sürgün verme yeteneğindeki türlerde, gelişme dinamiğini kaybetmiş, çalılaşmış gövde ve sürgünler toprak seviyesinin altında kök boğazından kesilerek yeni sürgünler elde edebilmek amacıyla canlandırma kesimi yapılmalıdır.
Tabii gençleştirme şartlarının bulunmadığı, canlandırma kesimleri ile yeni sürgünlerin elde edilemeyeceği yerlerde ve boşluklarda gerektiğinde toprak işlemesi yapılarak ekim ve dikim yoluyla gençlikler getirilmelidir.
Yöre halkına gelir temin etmek amacıyla, rehabilitasyon alanlarında doğal olarak bulunan ekonomik değere sahip türler aşılanmalıdır.
Gereken yerlerde koruma önlemleri alınmalıdır.
Ekosistemin devamı için çalışma yapılan sahalardaki doğal vejetasyon içindeki her türlü endemik türler ile Ihlamur, Kestane, Ardıç, Yabani Kiraz, Üvez, Porsuk, şimşir, her türlü yabanıl meyvenin yanı sıra tıbbi ve aromatik özellik taşıyan türler münferit veya gruplar halinde muhafaza edilerek biyolojik çeşitlilik korunmalıdır.
Çalışmalar sırasında gerekli hassasiyet gösterilerek erozyona sebebiyet verilmeyecek, çalışılan sahalarda gerektiğinde erozyon kontrolu tedbirleri alınmalıdır.
Rehabilitasyon Çalışmalarıyla;
Verimsiz ve bozuk vasıflı yapraklı ve ibreli ormanları verimli hale dönüştürerek, gelecekte çeşitli fonksiyonel hizmetleri görecek ormanların oluşturulmasına teknik ve sosyal alt yapı oluşturulacaktır.
Bozuk ve verimsiz orman alanlarının daha fazla bozulması önlenerek, çok amaçlı faydalanma (ekolojik, sosyal, ekonomik) imkanı sağlanacaktır.
Bozuk orman alanlarının verimli hale getirilmesinde mevcut doğal yapının performansından da yararlanılacağından, yetişme muhitine adapte olmuş lokal türlerin devamlılıkları sağlanarak biyolojik çeşitlilik korunacaktır.
Var olan fauna ve flora zenginliği ile orman ekosistemi korunacak, mevcut lokal ırkların devamlığının sağlanması ile de genetik erozyon önlenecektir.
Rehabilitasyon çalışmaları ile özellikle yöredeki çalışanlara; istihdam imkânı sağlanırken, dikilen ve aşılanan gelir getirici türler ile ekonomik katkı sağlayarak, sosyal sorunların çözümünü kolaylaştıracaktır.