Tweet
EFEKTİF: Gerçek, reel.
EGE-88: Sap uzunluğu 90-100 cm, kılçıkları siyah, dane amber renkli, eliptik şekilde, 1000 tane ağırlığı 45-48 gr'dır. Kışa ve kurağa mukavemeti orta, yatmaya karşı mukavim olup, erkenci bir çeşittir. Sürmeye karşı mukavim olup, rastık, sarı pas, kara pas ve kahverengi paslara orta hassas makarnalık buğday çeşidi. (Ege Tarımsal Arş. Ens./ İzmir 1988)
EHLİHİBRE-EHLİVUKUF: Bilirkişi, uzman.
EHLİYETNAME: Kayıt ve tescile tabi nakil araçlarını kullanacak olan sürücü veya şoförlerin bu araçları kullanmaya ehil kişiler olduğunu belirten belge.
EK ÖDENEK: Aylık ve ücretlere eklenen ikramiye, prim, fazla çalışma ücreti, kasa tazminatı gibi ödenekler.
EKDODERM: Embriyo gelişimi sırasında meydana gelen dış tabaka. (IŞITIR Erol, Biyoloji Sözlüğü)
EKİLİŞ: Tohumların çeşitli yöntemlerle tarlaya ekimi.
EKİN: 1- Tahılın tarlaya atıldığı andan harman oluncaya kadarki hali, 2- Buğday, arpa, yulaf, kaplıca, çavdar, pirinç, darı, mısır ve kuşyemi gibi buğdaygillere verilen genel ad.
EKİP: Kurumumuzun alım, satış ve sevkıyat işlemlerinin yapıldığı en küçük birimi. Geçici işyeri.
EKİPMAN VE YEDEK PARÇA: Varlık olarak tarif edilen taşınır veya taşınmaz malı oluşturan bütünde yer alan, donanım, makine, teçhizat veya yedek parçaların her birisidir
EKMEKLİK BUĞDAY (Triticum vulgare): Tane rengi açık sarıdan esmer kırmızıya kadar değişen, sert, yarı sert ve yumuşak tane yapısında olan, protein miktarı orta, nişasta miktarı, öz ve kalitesi yüksek, dolayısıyla ekmek yapımına uygun buğday türü.
EKOLOJİ: Canlıların birbiri ile ve çevreleri ile karşılıklı ilişkilerini inceleyen bilim dalı.
EKOLOJİK ŞARTLAR: Herhangi bir canlının yaşamış olduğu ortamda bulunan ve canlıya etki eden ekolojik faktörlerin tamamıdır.
EKONOMETRİ: Ekonomik olaylar arasındaki ilişkilerin belirlenmesini, bu ilişkilerin matematik fonksiyonlarla belirtilmesini ve bu fonksiyonların doğruluklarının gözlemlere dayanılarak istatistikî metotlarla test edilmesini amaçlayın bir ekonomik araştırma dalıdır.
EKONOMİ: İnsanların ve toplumların para kullanarak veya para kullanmadan zaman içinde çeşitli mallar üretmek ve bunları bu gün ve gelecekte tüketmek üzere, toplumdaki bireyler ya da gruplar arasında bölüştürmek için, sınırsız ihtiyaçlar karşısında kıt üretim kaynakları kullanma konusundaki tercihleri inceleyen bilim dalıdır.
EKONOMİK: Ekonomi ile ilgili, iktisadi.
EKOSİSTEM: Belli bir alanda tüm canlı ve cansız faktörlerin durmaksızın birbirleri üzerine ortaya çıkan yapıdır.
EKSİLTME KAİMESİ: Arttırma ve eksiltmelere katılanların verdikleri fiyatları gösteren ve imzaları ile tasdik edilen resmi cetvel.
EKSPER: Konusunda uzman, kurumumuzda hububat, bakliyat ve haşhaş konusunda ve üretim yılları, kaliteleri, miktarları ve rayiç değerleri hakkında inceleme ve analizleri yapan alım ve muhafaza işlerinde görevli kişi.
EKSPERTİZ: Eksper tarafından malların keşif ve muayene edilerek analiz sonucu fiyat biçilmesi.
EKSTENSOGRAF TAYİNİ: Buğday unu hamurunun uzama kabiliyetini ve uzamaya karşı gösterdiği direnci veren işlem.
EKSTRAKSİYON: Bir karışımdan veya bitkiden istenilen maddenin kimyasal madde kullanılarak elde edilme prosesidir.
EKSTRAKSİYON: Bir karışımdan veya bitkiden istenilen maddenin kimyasal madde kullanılarak elde edilme sürecidir. (Haşhaş Alk. İşl. İzahnamesi Madde:45)
EL KOYMA: Bir malın devletçe sahibinin elinden zorla alınması, müsadere. ELEK SARSMA CİHAZI: Elekleri üç boyutta ve belli devirde sarsan cihaz.
ELEK: Tane veya un gibi toz halinde olan maddeleri yabancı maddelerden ayırmakta kullanılan, bir kasnak ve tek tarafa geçirilmiş tel, kıl, gözenekli vb. bezle yapılan alet.
ELEVATÖR: Bir emtiayı dikey olarak taşımada kullanılan lastik veya bez banda monte edilmiş kovalardan ve motordan oluşan bir taşıyıcı sistem. İçinde helezon şeklinde götürücü bulunan boru şeklinde taşıyıcı sistem.
EMANET ÜSULÜ: Eksiltme veya pazarlık suretiyle ihalenin mümkün olamadığı durumlarda bir müteahhit araya girmeksizin kurum tarafından veya kurum namına resmen oluşturulan sorumlu heyetler eliyle yaptırılan işler.
EMBRİYO: Bitkinin çimlenme yeteneğine sahip canlı kısmı.
EMEK YOĞUN: Bir üretim sürecinin ya da tekniğin emek/sermaye oranının aynı işi yapan diğer üretim süreci ya da teknikten daha yüksek olması hali.
EMEK: İnsan çalışması.
EMİR LİMANI: Yolculuğun asıl hedefi hakkında kaptanın gemisi ile taşıtan veya yükletenden emir almak üzere bekleyeceği liman.
EMİSYON: Tedavüle kâğıt para çıkarmak.
EMRE YAZILI SENET: Belli bir kimsenin başkalarına devredebileceği senet. EMTİA: Mallar.
ENDODERM: Embriyo gelişimi sırasında meydana gelen iç tabaka. ENDOSPERM: Buğdayın nişasta ve proteinlerden meydana gelen unsu kısmı. ENDÜSTRİ: Sanayi.
ENFLASYON: Dolaşımdaki paranın dolaşımdaki mal hacmine oranla artması, para ve
para yerine geçen her türlü senedin mal hacmine göre şişkinliği. Basit bir tanımla genel fiyat düzeyinin devamlı artması ve paranın değerinin düşmesidir.
ENTOMOLOJİ: Böcek bilimi
ENVANTER: Malların sayısını, değerlerini ve maliyetlerini gösteren liste.
ENZİM: Canlı organizmalar tarafından üretilen protein tabiatındaki katalizör.
ERGOT (ÇAVDARMAHMUZU): Cleviceps purpurea mantarının sebep olduğu hastalık.
ERGOTİN: Cleviceps purpurea mantarının ürettiği zehirli bir alkaloit.
EROZYON: Aşınma.
ESAS NUMUNE: (Temsili numune)Partiyi temsil edecek şekilde paçal numuneden alınan yeterli miktardaki numune. (1 kg. az olamaz.)
ESHAM VE TAHVİLAT: Hisse ve borç senetleri.
ESHAM: Hisse senedi.
ESKİME-AŞINMAPAYI: Bkz. Amortisman.
ESNAF: Dükkân işleten ve küçük el sanatlarıyla geçinen kişi.
EŞANTİYON: Örnek, numune.
EŞLEŞTİRME (twinning): Eşleştirme, AB müktesebatının özel bir bölümünün uyarlanması, yürürlüğe konması ve uygulanmasına yönelik olarak üye ülke kamu kurumlarından danışmanların uzun süreli olarak görevlendirilmesi, aday ülkedeki ilgili Bakanlıkta, müktesebatın uygulanmasına yönelik kurumsal yapılanmaya ilişkin bir proje üzerinde çalışılarak AB mevzuatının hayata geçirilmesi sürecinde kurumsal yapılanmanın oluşturulması için yardım sağlanmasıdır.
ETANŞ(ETANJ): Toza ve neme karşı korunmuş elektrik tesisatı donanımı. (Ör: Etanş priz)
ETİKET: Bir malın türünü, ederini ya da kimin olduğunu belirtmek amacıyla üstüne konulan küçük kâğıt.
ETÜD NUMUNESİ: Laboratuvarda fiziksel, kimyasal, fizikokimyasal, teknolojik ve gerektiğinde mikrobiyolojik analizlere tabi tutmak veya araştırma yapmak üzere çeşitler itibariyle alınan numune.
ETÜV: Ortam sıcaklığından 240 C kadar ısınabilen ısıtıcı ve termostat donanımlarına sahip bir dolap. Rutubet tayinlerinde ve kurutma amaçlı kullanılır.
EVAPORATÖR: Buharlaştırıcı.
EVRAKI MÜSBİTE: Bir olayın gerçeğe uygunluğunu veya varlığını gerçekleştirmeye yarayan ve bu amaçla kullanılan yazılı kâğıt.
EVSAF: Nitelik.
EGE-88: Sap uzunluğu 90-100 cm, kılçıkları siyah, dane amber renkli, eliptik şekilde, 1000 tane ağırlığı 45-48 gr'dır. Kışa ve kurağa mukavemeti orta, yatmaya karşı mukavim olup, erkenci bir çeşittir. Sürmeye karşı mukavim olup, rastık, sarı pas, kara pas ve kahverengi paslara orta hassas makarnalık buğday çeşidi. (Ege Tarımsal Arş. Ens./ İzmir 1988)
EHLİHİBRE-EHLİVUKUF: Bilirkişi, uzman.
EHLİYETNAME: Kayıt ve tescile tabi nakil araçlarını kullanacak olan sürücü veya şoförlerin bu araçları kullanmaya ehil kişiler olduğunu belirten belge.
EK ÖDENEK: Aylık ve ücretlere eklenen ikramiye, prim, fazla çalışma ücreti, kasa tazminatı gibi ödenekler.
EKDODERM: Embriyo gelişimi sırasında meydana gelen dış tabaka. (IŞITIR Erol, Biyoloji Sözlüğü)
EKİLİŞ: Tohumların çeşitli yöntemlerle tarlaya ekimi.
EKİN: 1- Tahılın tarlaya atıldığı andan harman oluncaya kadarki hali, 2- Buğday, arpa, yulaf, kaplıca, çavdar, pirinç, darı, mısır ve kuşyemi gibi buğdaygillere verilen genel ad.
EKİP: Kurumumuzun alım, satış ve sevkıyat işlemlerinin yapıldığı en küçük birimi. Geçici işyeri.
EKİPMAN VE YEDEK PARÇA: Varlık olarak tarif edilen taşınır veya taşınmaz malı oluşturan bütünde yer alan, donanım, makine, teçhizat veya yedek parçaların her birisidir
EKMEKLİK BUĞDAY (Triticum vulgare): Tane rengi açık sarıdan esmer kırmızıya kadar değişen, sert, yarı sert ve yumuşak tane yapısında olan, protein miktarı orta, nişasta miktarı, öz ve kalitesi yüksek, dolayısıyla ekmek yapımına uygun buğday türü.
EKOLOJİ: Canlıların birbiri ile ve çevreleri ile karşılıklı ilişkilerini inceleyen bilim dalı.
EKOLOJİK ŞARTLAR: Herhangi bir canlının yaşamış olduğu ortamda bulunan ve canlıya etki eden ekolojik faktörlerin tamamıdır.
EKONOMETRİ: Ekonomik olaylar arasındaki ilişkilerin belirlenmesini, bu ilişkilerin matematik fonksiyonlarla belirtilmesini ve bu fonksiyonların doğruluklarının gözlemlere dayanılarak istatistikî metotlarla test edilmesini amaçlayın bir ekonomik araştırma dalıdır.
EKONOMİ: İnsanların ve toplumların para kullanarak veya para kullanmadan zaman içinde çeşitli mallar üretmek ve bunları bu gün ve gelecekte tüketmek üzere, toplumdaki bireyler ya da gruplar arasında bölüştürmek için, sınırsız ihtiyaçlar karşısında kıt üretim kaynakları kullanma konusundaki tercihleri inceleyen bilim dalıdır.
EKONOMİK: Ekonomi ile ilgili, iktisadi.
EKOSİSTEM: Belli bir alanda tüm canlı ve cansız faktörlerin durmaksızın birbirleri üzerine ortaya çıkan yapıdır.
EKSİLTME KAİMESİ: Arttırma ve eksiltmelere katılanların verdikleri fiyatları gösteren ve imzaları ile tasdik edilen resmi cetvel.
EKSPER: Konusunda uzman, kurumumuzda hububat, bakliyat ve haşhaş konusunda ve üretim yılları, kaliteleri, miktarları ve rayiç değerleri hakkında inceleme ve analizleri yapan alım ve muhafaza işlerinde görevli kişi.
EKSPERTİZ: Eksper tarafından malların keşif ve muayene edilerek analiz sonucu fiyat biçilmesi.
EKSTENSOGRAF TAYİNİ: Buğday unu hamurunun uzama kabiliyetini ve uzamaya karşı gösterdiği direnci veren işlem.
EKSTRAKSİYON: Bir karışımdan veya bitkiden istenilen maddenin kimyasal madde kullanılarak elde edilme prosesidir.
EKSTRAKSİYON: Bir karışımdan veya bitkiden istenilen maddenin kimyasal madde kullanılarak elde edilme sürecidir. (Haşhaş Alk. İşl. İzahnamesi Madde:45)
EL KOYMA: Bir malın devletçe sahibinin elinden zorla alınması, müsadere. ELEK SARSMA CİHAZI: Elekleri üç boyutta ve belli devirde sarsan cihaz.
ELEK: Tane veya un gibi toz halinde olan maddeleri yabancı maddelerden ayırmakta kullanılan, bir kasnak ve tek tarafa geçirilmiş tel, kıl, gözenekli vb. bezle yapılan alet.
ELEVATÖR: Bir emtiayı dikey olarak taşımada kullanılan lastik veya bez banda monte edilmiş kovalardan ve motordan oluşan bir taşıyıcı sistem. İçinde helezon şeklinde götürücü bulunan boru şeklinde taşıyıcı sistem.
EMANET ÜSULÜ: Eksiltme veya pazarlık suretiyle ihalenin mümkün olamadığı durumlarda bir müteahhit araya girmeksizin kurum tarafından veya kurum namına resmen oluşturulan sorumlu heyetler eliyle yaptırılan işler.
EMBRİYO: Bitkinin çimlenme yeteneğine sahip canlı kısmı.
EMEK YOĞUN: Bir üretim sürecinin ya da tekniğin emek/sermaye oranının aynı işi yapan diğer üretim süreci ya da teknikten daha yüksek olması hali.
EMEK: İnsan çalışması.
EMİR LİMANI: Yolculuğun asıl hedefi hakkında kaptanın gemisi ile taşıtan veya yükletenden emir almak üzere bekleyeceği liman.
EMİSYON: Tedavüle kâğıt para çıkarmak.
EMRE YAZILI SENET: Belli bir kimsenin başkalarına devredebileceği senet. EMTİA: Mallar.
ENDODERM: Embriyo gelişimi sırasında meydana gelen iç tabaka. ENDOSPERM: Buğdayın nişasta ve proteinlerden meydana gelen unsu kısmı. ENDÜSTRİ: Sanayi.
ENFLASYON: Dolaşımdaki paranın dolaşımdaki mal hacmine oranla artması, para ve
para yerine geçen her türlü senedin mal hacmine göre şişkinliği. Basit bir tanımla genel fiyat düzeyinin devamlı artması ve paranın değerinin düşmesidir.
ENTOMOLOJİ: Böcek bilimi
ENVANTER: Malların sayısını, değerlerini ve maliyetlerini gösteren liste.
ENZİM: Canlı organizmalar tarafından üretilen protein tabiatındaki katalizör.
ERGOT (ÇAVDARMAHMUZU): Cleviceps purpurea mantarının sebep olduğu hastalık.
ERGOTİN: Cleviceps purpurea mantarının ürettiği zehirli bir alkaloit.
EROZYON: Aşınma.
ESAS NUMUNE: (Temsili numune)Partiyi temsil edecek şekilde paçal numuneden alınan yeterli miktardaki numune. (1 kg. az olamaz.)
ESHAM VE TAHVİLAT: Hisse ve borç senetleri.
ESHAM: Hisse senedi.
ESKİME-AŞINMAPAYI: Bkz. Amortisman.
ESNAF: Dükkân işleten ve küçük el sanatlarıyla geçinen kişi.
EŞANTİYON: Örnek, numune.
EŞLEŞTİRME (twinning): Eşleştirme, AB müktesebatının özel bir bölümünün uyarlanması, yürürlüğe konması ve uygulanmasına yönelik olarak üye ülke kamu kurumlarından danışmanların uzun süreli olarak görevlendirilmesi, aday ülkedeki ilgili Bakanlıkta, müktesebatın uygulanmasına yönelik kurumsal yapılanmaya ilişkin bir proje üzerinde çalışılarak AB mevzuatının hayata geçirilmesi sürecinde kurumsal yapılanmanın oluşturulması için yardım sağlanmasıdır.
ETANŞ(ETANJ): Toza ve neme karşı korunmuş elektrik tesisatı donanımı. (Ör: Etanş priz)
ETİKET: Bir malın türünü, ederini ya da kimin olduğunu belirtmek amacıyla üstüne konulan küçük kâğıt.
ETÜD NUMUNESİ: Laboratuvarda fiziksel, kimyasal, fizikokimyasal, teknolojik ve gerektiğinde mikrobiyolojik analizlere tabi tutmak veya araştırma yapmak üzere çeşitler itibariyle alınan numune.
ETÜV: Ortam sıcaklığından 240 C kadar ısınabilen ısıtıcı ve termostat donanımlarına sahip bir dolap. Rutubet tayinlerinde ve kurutma amaçlı kullanılır.
EVAPORATÖR: Buharlaştırıcı.
EVRAKI MÜSBİTE: Bir olayın gerçeğe uygunluğunu veya varlığını gerçekleştirmeye yarayan ve bu amaçla kullanılan yazılı kâğıt.
EVSAF: Nitelik.