Tweet
ÇOBANPÜSKÜLÜ (Işığan, Işılgan) (//ex sp.) HASTALIKLARI
(Çiçekli Çalı)
Yaprak Lekelenmesi : Çobanpüskülü bitkisinin yapraklarında birçok mantar "esmer lekelenme"ye sebep olmaktadır. Bunlar arasında Gloeosporium açuifolii, Rhytismavelatum, R. ilicinicolum, Englerulasterorbicularis, Macrophoma phacidiella, Phyllosticta terminalis, P. concomitans, Septoria ilicifolia, Cercospora pulvinula, C. ilicis ve Microthyriella cuticulosa sayılabilir. Mücadele: hastalıkla bulaşık yapraklar toplanır ve yok edilir; ağaçlar, toprak içerisine pamuk tohumu yemi ve meşe yaprağı küfü katılarak kuvvetlendirilir; ilave olarak,»kuru dönemler sırasında sulama yapılmalıdır; yaz sonlarında ve sonbahar başlarında "bordobulamacı" veya herhangi bir başka "bakır'h" püskürtme ilacı uygulanması, "leke" oluşumunu büyük ölçüde engellemektedir; mamafih, toprak şartlarının iyileştirilmesi ile daha iyi biten sonuçlar alınmaktadır; "bakır'h" mantar ilaçları, bilhassa çobanpüskülü yaprak oyucusu böcek (Phytomyza ilicis) tarafından delildenmiş olan yapraklarda biraz hasara yol açabilir; bu ilaçlar bir zaman dayanan çirkin kalıntılar da bırakırlar; "bakır'h" püskürtme ilaçlarının muhtemel hasara sebep olacak yerlerde "ferbam" veya "fore" püskürtme maddeleri kullanılmalıdır.
Physalospora ilicis ve Phyllosticta haynaldi mantarlarının sebep olduğu bu hastalık'da, küçük ve esmer "leke"ler ortaya çıkar. Mücadele için, "katran lekelenmesi" hastalığındaki usuller uygulanır.
Uçtan Ölüm : Phytophthora ilicis mantarı çobanpüskülü'nde yapraklar üzerinde "siyah gövde doku bozuklaşması" ve "siyah lekelenme" meydana getirir. Daha önceden bu hastalığa Phomopsis crustosa ve Boydia insculpta mantarlarının sebep olduğu düşünülüyordu.
Mücadele : Denetim tedbirleri üzerinde çalışmaların bitmemiş olmasına rağmen kuvvetle muhtemeldir ki "bordobulamacı" veya herhangi bir iyi "bakır'h" ilaç etkili olmaktadır. İlaç uygulamaları sonbaharda serin ve yağmurlu havaları ile başlatılır.
Katran Lekelenmesi: Phacidium curtisii mantarının sebep olduğu bu hastalık'da, çobanpüskülü yapraklarında sarı "leke"ler görülür. Yapraklar kırmızımsı esmerleşir ve düşmeden evvel nihayette siyahlaşırlar. Mücadele ; kötü lekelenmiş yapraklar toplanır ve yok edilir; ilkbahar sonlarında başlanarak 2 haftalık aralıklarla birkaç defa "bakır'h" mantar mücadele ilacı püskürtülür; eğer mevsim serin ise, böyle püskürtme maddeleri hafifçe hasara yol açar.
Rhytisma prini ve R. concavum mantarları bazı çobanpüskülü türlerinin (//ex verticillata) yapraklarında siyah lekelere sebep olur. Mücadele için, değerli süs bitkisi fertlerine "ferbam" püskürtülür.
Gerçek Külleme: Phyllactinia corylea ve Microsphaera alni "külleme" mantarları çobanpüskülü'nün yapraklarını etkileyebilir. Mücadele için, hastalığın baskın hale
geldiği yerlerde, "ıslanabilir kükürt", "benlat" veya "karathan" ilaçlarından birinin püskürtmesi yapılır.
Doku Bozuklaşması : Physalospora ilicis, Diplodia sp., Nectria coccinea, Phomopsis crustosa, Gloeosporium sp. ve Diaporthe eres mantarları tarafından husule getirilen bu hastalık'da, sürgünlerde ve gövdelerde "gömülü kısımlar" ortaya çıkmaktadır. Mücadele için, hastalıklı dallar budanır ve ilkbahar sonlarında birkaç defa "bakirli" ilaç püskürtmesi yapılır.
Lekeli Doku Ölümü : Elsinoe ilicis mantarının yarattığı bu hastalık'da, bir Çinçobanpüskülü (//ex cornuta) türünün yapraklarında küçücük siyah "leke"ler veya geniş yaprak çarpılma "leke"leri gözükür. Mücadele ; için, dönem dönem "bakır'h" bir mantar ilacı püskürtmesi yapılır.
Yaprak Çürüklüğü ve Dökülmesi: Pellicularia filamentosa mantarının hastalığın etmeni olan Rhizoctonia sp. devresinin istilası sonucu olarak, Amerikançobanpüskülü (llexopaca) çeliklerinin yaprakları, çelikler köklendirme ortamı içine sokulmalarından yaklaşık 2 hafta sonra "çürüme"ye uğrar ve düşer. Hastalık önce bir örümcek ağı gibi örtü olarak gözükür, bu örtü mantar miseli'nden ve kurn,a dokunan yaprakların alt yüzüne yapışan kum tane'lerinden ibarettir.
Mücadele: Çelikler temiz ve taze kuma veya kullanılmış olanın pastörize edilmişine sokulur. Toprağa temas eden çobanpüskülü dallarından çelik alınmaz.
Başka Hastalıklar: Mantarlardan bir Botrytis türü ile Amerikançobanpüskülü (//ex opaca) "yanıklık", bir Sclerophoma türü "kırmızı yaprak lekelenmesi"; birkaç nematod türü "kök yumrusu" hastalıkları husule getirirler.
Yanıklık : Corynebacterium ilicis bakterisi ile sebep olunan bu hastalık, çobanpüskülü bahçelerinde ortaya çıkmaktadır. Yapraklar ve sürgünlerin birincil büyümesi Haziran ve Temmuzda kavrulmuş gibi gözükür. Hastalanmış dallar solar, sarkar ve kurur, ancak yerinde kalmaya devam eder. Hastalık önceki yılın büyümesi sonucu oluşan sürgünlerin içine ilerler ve burada yapraklar siyahlaşır.
Mücadele : "Bakı muhtemelen bu hastalığı denetim altına almaktadır. Azot'lu gübrelerin aşırı kullanılması ve ağaçların altındaki toprakta çobanpüskülü. yetiştirilmesi, bu hastalığa karşı hassasiyeti artırmaktadır.
Diken'den Lekelenme : Komşu çobanpüskülü bitkilerinin yaprakları ile yaprakların deliklenmesi sonucu mor haleli küçük ve boz "leke"ler oluşur. Bir büyüteç ile dikkatli inceleme, küçücük ve yuvarlak delikleri, veya her lekenin merkezinde düzensiz yırtıkları gösterecektir.
"Dikenden lekelenme" olgusu sık sık, çobanpüskülü "yaprak oyucusu böcek" {Phytomyza ilicis) tarafından yapılan yırtıklar ile karıştırılmaktadır. Böcek zararı, ne boz bir merkeze ne de mor bir hale'ye sahiptir.
Yaprak Kavrulması: Kış sonunda veya bahar başında çobanpüskülü'nde yaygın olan yaprakların "esmerleşme"si veya "kavrulma"sı, parazitlerden kaynaklanmayan bir hastalıktır. Zaman zaman bu olgu, güneş pırıl pırıl parıldarken ayın zaman döneminde yapraklar üzerinde suyun veya buzun mevcut olması sonucu gerçekleşmektedir. Bu olay bir "haşlanma"ya sebep olur, bunu ardından ikincil hastalık etmenlerinin istilası gelir ve nihayette "kavrulma" olgusu ortaya çıkar. Rüzgarın savurduğu yerlere dikilen çobanpüskülü bitkileri, "kış kuruması" denilen hastalığa da daha hassastır. Kış sonunda veya ilkbahar başında yapraklar, köklerden alınabilenden daha hızlı su kaybeder. Sonuç olarak yaprak kenarları solar ve esmerleşir. Açık hallerde, yeni
nakledilmiş çobanpüskülü bitkileri, bir çeşit rüzgar kırıcı düzenek ile veya "wilt-pruf NCF" gibi bir kurumaya karşı etkili bir madde püskürtülme ile korunmalıdır.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008
(Çiçekli Çalı)
Yaprak Lekelenmesi : Çobanpüskülü bitkisinin yapraklarında birçok mantar "esmer lekelenme"ye sebep olmaktadır. Bunlar arasında Gloeosporium açuifolii, Rhytismavelatum, R. ilicinicolum, Englerulasterorbicularis, Macrophoma phacidiella, Phyllosticta terminalis, P. concomitans, Septoria ilicifolia, Cercospora pulvinula, C. ilicis ve Microthyriella cuticulosa sayılabilir. Mücadele: hastalıkla bulaşık yapraklar toplanır ve yok edilir; ağaçlar, toprak içerisine pamuk tohumu yemi ve meşe yaprağı küfü katılarak kuvvetlendirilir; ilave olarak,»kuru dönemler sırasında sulama yapılmalıdır; yaz sonlarında ve sonbahar başlarında "bordobulamacı" veya herhangi bir başka "bakır'h" püskürtme ilacı uygulanması, "leke" oluşumunu büyük ölçüde engellemektedir; mamafih, toprak şartlarının iyileştirilmesi ile daha iyi biten sonuçlar alınmaktadır; "bakır'h" mantar ilaçları, bilhassa çobanpüskülü yaprak oyucusu böcek (Phytomyza ilicis) tarafından delildenmiş olan yapraklarda biraz hasara yol açabilir; bu ilaçlar bir zaman dayanan çirkin kalıntılar da bırakırlar; "bakır'h" püskürtme ilaçlarının muhtemel hasara sebep olacak yerlerde "ferbam" veya "fore" püskürtme maddeleri kullanılmalıdır.
Physalospora ilicis ve Phyllosticta haynaldi mantarlarının sebep olduğu bu hastalık'da, küçük ve esmer "leke"ler ortaya çıkar. Mücadele için, "katran lekelenmesi" hastalığındaki usuller uygulanır.
Uçtan Ölüm : Phytophthora ilicis mantarı çobanpüskülü'nde yapraklar üzerinde "siyah gövde doku bozuklaşması" ve "siyah lekelenme" meydana getirir. Daha önceden bu hastalığa Phomopsis crustosa ve Boydia insculpta mantarlarının sebep olduğu düşünülüyordu.
Mücadele : Denetim tedbirleri üzerinde çalışmaların bitmemiş olmasına rağmen kuvvetle muhtemeldir ki "bordobulamacı" veya herhangi bir iyi "bakır'h" ilaç etkili olmaktadır. İlaç uygulamaları sonbaharda serin ve yağmurlu havaları ile başlatılır.
Katran Lekelenmesi: Phacidium curtisii mantarının sebep olduğu bu hastalık'da, çobanpüskülü yapraklarında sarı "leke"ler görülür. Yapraklar kırmızımsı esmerleşir ve düşmeden evvel nihayette siyahlaşırlar. Mücadele ; kötü lekelenmiş yapraklar toplanır ve yok edilir; ilkbahar sonlarında başlanarak 2 haftalık aralıklarla birkaç defa "bakır'h" mantar mücadele ilacı püskürtülür; eğer mevsim serin ise, böyle püskürtme maddeleri hafifçe hasara yol açar.
Rhytisma prini ve R. concavum mantarları bazı çobanpüskülü türlerinin (//ex verticillata) yapraklarında siyah lekelere sebep olur. Mücadele için, değerli süs bitkisi fertlerine "ferbam" püskürtülür.
Gerçek Külleme: Phyllactinia corylea ve Microsphaera alni "külleme" mantarları çobanpüskülü'nün yapraklarını etkileyebilir. Mücadele için, hastalığın baskın hale
geldiği yerlerde, "ıslanabilir kükürt", "benlat" veya "karathan" ilaçlarından birinin püskürtmesi yapılır.
Doku Bozuklaşması : Physalospora ilicis, Diplodia sp., Nectria coccinea, Phomopsis crustosa, Gloeosporium sp. ve Diaporthe eres mantarları tarafından husule getirilen bu hastalık'da, sürgünlerde ve gövdelerde "gömülü kısımlar" ortaya çıkmaktadır. Mücadele için, hastalıklı dallar budanır ve ilkbahar sonlarında birkaç defa "bakirli" ilaç püskürtmesi yapılır.
Lekeli Doku Ölümü : Elsinoe ilicis mantarının yarattığı bu hastalık'da, bir Çinçobanpüskülü (//ex cornuta) türünün yapraklarında küçücük siyah "leke"ler veya geniş yaprak çarpılma "leke"leri gözükür. Mücadele ; için, dönem dönem "bakır'h" bir mantar ilacı püskürtmesi yapılır.
Yaprak Çürüklüğü ve Dökülmesi: Pellicularia filamentosa mantarının hastalığın etmeni olan Rhizoctonia sp. devresinin istilası sonucu olarak, Amerikançobanpüskülü (llexopaca) çeliklerinin yaprakları, çelikler köklendirme ortamı içine sokulmalarından yaklaşık 2 hafta sonra "çürüme"ye uğrar ve düşer. Hastalık önce bir örümcek ağı gibi örtü olarak gözükür, bu örtü mantar miseli'nden ve kurn,a dokunan yaprakların alt yüzüne yapışan kum tane'lerinden ibarettir.
Mücadele: Çelikler temiz ve taze kuma veya kullanılmış olanın pastörize edilmişine sokulur. Toprağa temas eden çobanpüskülü dallarından çelik alınmaz.
Başka Hastalıklar: Mantarlardan bir Botrytis türü ile Amerikançobanpüskülü (//ex opaca) "yanıklık", bir Sclerophoma türü "kırmızı yaprak lekelenmesi"; birkaç nematod türü "kök yumrusu" hastalıkları husule getirirler.
Yanıklık : Corynebacterium ilicis bakterisi ile sebep olunan bu hastalık, çobanpüskülü bahçelerinde ortaya çıkmaktadır. Yapraklar ve sürgünlerin birincil büyümesi Haziran ve Temmuzda kavrulmuş gibi gözükür. Hastalanmış dallar solar, sarkar ve kurur, ancak yerinde kalmaya devam eder. Hastalık önceki yılın büyümesi sonucu oluşan sürgünlerin içine ilerler ve burada yapraklar siyahlaşır.
Mücadele : "Bakı muhtemelen bu hastalığı denetim altına almaktadır. Azot'lu gübrelerin aşırı kullanılması ve ağaçların altındaki toprakta çobanpüskülü. yetiştirilmesi, bu hastalığa karşı hassasiyeti artırmaktadır.
Diken'den Lekelenme : Komşu çobanpüskülü bitkilerinin yaprakları ile yaprakların deliklenmesi sonucu mor haleli küçük ve boz "leke"ler oluşur. Bir büyüteç ile dikkatli inceleme, küçücük ve yuvarlak delikleri, veya her lekenin merkezinde düzensiz yırtıkları gösterecektir.
"Dikenden lekelenme" olgusu sık sık, çobanpüskülü "yaprak oyucusu böcek" {Phytomyza ilicis) tarafından yapılan yırtıklar ile karıştırılmaktadır. Böcek zararı, ne boz bir merkeze ne de mor bir hale'ye sahiptir.
Yaprak Kavrulması: Kış sonunda veya bahar başında çobanpüskülü'nde yaygın olan yaprakların "esmerleşme"si veya "kavrulma"sı, parazitlerden kaynaklanmayan bir hastalıktır. Zaman zaman bu olgu, güneş pırıl pırıl parıldarken ayın zaman döneminde yapraklar üzerinde suyun veya buzun mevcut olması sonucu gerçekleşmektedir. Bu olay bir "haşlanma"ya sebep olur, bunu ardından ikincil hastalık etmenlerinin istilası gelir ve nihayette "kavrulma" olgusu ortaya çıkar. Rüzgarın savurduğu yerlere dikilen çobanpüskülü bitkileri, "kış kuruması" denilen hastalığa da daha hassastır. Kış sonunda veya ilkbahar başında yapraklar, köklerden alınabilenden daha hızlı su kaybeder. Sonuç olarak yaprak kenarları solar ve esmerleşir. Açık hallerde, yeni
nakledilmiş çobanpüskülü bitkileri, bir çeşit rüzgar kırıcı düzenek ile veya "wilt-pruf NCF" gibi bir kurumaya karşı etkili bir madde püskürtülme ile korunmalıdır.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008