Tweet
GELİNCİK (Papaversp.) HASTALIKLARI (Park-Bahçe Çiçeği)
Solgunluk : Verticillium albo-atrum mantan'nın etkisi ile, gelincik bitkisi'nin yaprak'larında birdenbire "solma" ve daha sonra "kuruma" gerçekleşir. Sistemik mantar mücadele ilaçları ile bu hastalık denetim altına alınabilir.
Yaprak Lekelenmesi: Cercosporella sp., Septoria sp. ve Cercospora papaveri mantarları gelincik bitkilerinde "yaprak lekelenmesi" hastalığının etmenleridir. Mücadele için, görülür görülmez lekeli yapraklar toplanıp yok edilir.
Sap Lekelenmesi: Dendryphium penicillatum mantan'nın sebep olduğu hastalığı belirti'leri; yaprak'da ve yaprak sapı'nda önceleri koyu esmer ve ufak, daha sonraları siyahlaşan daha büyüyen leke'lerdir. Leke'lerin yer aldığı bitki dokusu kurur.
Entyloma Aıscum mantarı da benzer belirti'ler vere bir hastalık olgusu yaratmaktadır.
Pleospora calvescens ve Helminthosporium papaveris mantar'larının etkisi ile, gelincik yaprak sap'ları ve çiçek sap'ları "lekelenme"ye uğramaktadır.
Yalancı Külleme : Peronospora arborescens' mantan'nın sebep olduğu bu hastalık, bahçelerde bir "fidecik yanıklığı" olarak gözükür. Yaşlı bitki'lerdeki soluk leke'ler; yaprak'ların her iki yüzünde bulunur. Bu lekeler çoğunlukla beyaz veya bozumsu küf ile örtülür, ancak zaman zaman soluk menekşe renginde olur. Bü küf örtüsü yaprak'dan sap'a kadar ilerleme yapar, sapı'da "bükülme" ve "çarpıklık" yaratır, bu yüzden kururları gelişemez duruma geldiğinden çiçek'ler açılamaz olur. Şiddetli hastalık durumunda bitki bütünüyle küf örtüsü ile kaplanabilir. Gövdenin dip kısmı hastalandığı zaman, bitki çöküntüye uğrar. Parazit mantann tohum'lar içinde taşındığı görüşü vardır; tohum'lar aracılığı ile veya rüzgar ile yayılmaktadır.
Mücadele : "Bakır'h" bir ilaç püskürtülür. Denetimi sağlamak için birkaç uygulama lüzumlu olabilir. İlkbaharda en erken fırsatta, hastalıklı bitkiler yok edilir. Sadece hastalıktan yoksun bitkilerden tohum toplanır. Nemli ortamlarda ekim-dikim yapmaktan kaçınılır.
Başka Mantar Hastalık'ları: Gelincikler zaman zaman şu mantarlar tarafından belirtilen hastalıklara maruz kalmaktadır: Erysiphe polyğoni "gerçek külleme", Verticillium albo-atrum, Pelicularia filamentosa "kök çürüklüğü", Entyloma fuscum "rastık", Botrytis cinerea "yanıklık".
Yanıklık : Bacterium papaveris ve Xanthomonas papavericola bakteri'lerinin etkisi ile; tohum kabuğu'nda olduğu kadar yaprak'larda, sap'da, gövde'de ve çiçek kısım'larında daha sonra "siyahlaşma"ya değişecek yerler ortaya çıkar; bunlar suya sokulmuş gibi gözüken "leke"ler durumundadır. Etkilenmiş olan dış organ'larda "esmerleşme" ve çok fazla "yapraksızlaşma" gerçekleşir. Yaprak tomurcuk'ları bu siyah oluşum ile kuşaklanabilir. Gövde'ler kuşaklandığı zaman bitki'de "ölüm" olur.
Mücadele : Hastalığın gelincik tohum'ları ile bulaşabildiği bilindiğinden, tohum materyali ekimden önce civalı veya civasız toz ilaçlar ile işleme sokulur. Bu mantar'ları barındıran yastık'lardaki eski bitki'ler ve bitki kısım'ları yok edilir. Eğer aynı sera-fidanlık kısmı tekrar kullanılmak zorunda ise, toprak "buhar", "metilbromid" veya "formaldehit" ile pastörize edilir, aksi takdirde dönüşümlü ürün ekim-dikimi uygulanır.
Virüs : Gelincik bitki'lerinde hastalık yaratan virüs etken'ler ve bunların hastalık'ları arasında; kıvrık tepelilik virüsü tarafından sebep olunan "kıvrık tepelilik" ve domates'deki lekeli solgunluk virüsü tarafından husule getirilen "lekeli solgunluk" bulunmaktadır.
Mücadele : Hastalıklı bitkiler yok edilir ve bu hastalıkları yayan böcekleri denetim altına almak üzere "malathion" veya "meta-sistoks R" püskürtülür.
Nematod : "Kök yumrusu" nematodu olan Meloidogyne hapla gelincik bitkilerini etkilemektedir.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008
Solgunluk : Verticillium albo-atrum mantan'nın etkisi ile, gelincik bitkisi'nin yaprak'larında birdenbire "solma" ve daha sonra "kuruma" gerçekleşir. Sistemik mantar mücadele ilaçları ile bu hastalık denetim altına alınabilir.
Yaprak Lekelenmesi: Cercosporella sp., Septoria sp. ve Cercospora papaveri mantarları gelincik bitkilerinde "yaprak lekelenmesi" hastalığının etmenleridir. Mücadele için, görülür görülmez lekeli yapraklar toplanıp yok edilir.
Sap Lekelenmesi: Dendryphium penicillatum mantan'nın sebep olduğu hastalığı belirti'leri; yaprak'da ve yaprak sapı'nda önceleri koyu esmer ve ufak, daha sonraları siyahlaşan daha büyüyen leke'lerdir. Leke'lerin yer aldığı bitki dokusu kurur.
Entyloma Aıscum mantarı da benzer belirti'ler vere bir hastalık olgusu yaratmaktadır.
Pleospora calvescens ve Helminthosporium papaveris mantar'larının etkisi ile, gelincik yaprak sap'ları ve çiçek sap'ları "lekelenme"ye uğramaktadır.
Yalancı Külleme : Peronospora arborescens' mantan'nın sebep olduğu bu hastalık, bahçelerde bir "fidecik yanıklığı" olarak gözükür. Yaşlı bitki'lerdeki soluk leke'ler; yaprak'ların her iki yüzünde bulunur. Bu lekeler çoğunlukla beyaz veya bozumsu küf ile örtülür, ancak zaman zaman soluk menekşe renginde olur. Bü küf örtüsü yaprak'dan sap'a kadar ilerleme yapar, sapı'da "bükülme" ve "çarpıklık" yaratır, bu yüzden kururları gelişemez duruma geldiğinden çiçek'ler açılamaz olur. Şiddetli hastalık durumunda bitki bütünüyle küf örtüsü ile kaplanabilir. Gövdenin dip kısmı hastalandığı zaman, bitki çöküntüye uğrar. Parazit mantann tohum'lar içinde taşındığı görüşü vardır; tohum'lar aracılığı ile veya rüzgar ile yayılmaktadır.
Mücadele : "Bakır'h" bir ilaç püskürtülür. Denetimi sağlamak için birkaç uygulama lüzumlu olabilir. İlkbaharda en erken fırsatta, hastalıklı bitkiler yok edilir. Sadece hastalıktan yoksun bitkilerden tohum toplanır. Nemli ortamlarda ekim-dikim yapmaktan kaçınılır.
Başka Mantar Hastalık'ları: Gelincikler zaman zaman şu mantarlar tarafından belirtilen hastalıklara maruz kalmaktadır: Erysiphe polyğoni "gerçek külleme", Verticillium albo-atrum, Pelicularia filamentosa "kök çürüklüğü", Entyloma fuscum "rastık", Botrytis cinerea "yanıklık".
Yanıklık : Bacterium papaveris ve Xanthomonas papavericola bakteri'lerinin etkisi ile; tohum kabuğu'nda olduğu kadar yaprak'larda, sap'da, gövde'de ve çiçek kısım'larında daha sonra "siyahlaşma"ya değişecek yerler ortaya çıkar; bunlar suya sokulmuş gibi gözüken "leke"ler durumundadır. Etkilenmiş olan dış organ'larda "esmerleşme" ve çok fazla "yapraksızlaşma" gerçekleşir. Yaprak tomurcuk'ları bu siyah oluşum ile kuşaklanabilir. Gövde'ler kuşaklandığı zaman bitki'de "ölüm" olur.
Mücadele : Hastalığın gelincik tohum'ları ile bulaşabildiği bilindiğinden, tohum materyali ekimden önce civalı veya civasız toz ilaçlar ile işleme sokulur. Bu mantar'ları barındıran yastık'lardaki eski bitki'ler ve bitki kısım'ları yok edilir. Eğer aynı sera-fidanlık kısmı tekrar kullanılmak zorunda ise, toprak "buhar", "metilbromid" veya "formaldehit" ile pastörize edilir, aksi takdirde dönüşümlü ürün ekim-dikimi uygulanır.
Virüs : Gelincik bitki'lerinde hastalık yaratan virüs etken'ler ve bunların hastalık'ları arasında; kıvrık tepelilik virüsü tarafından sebep olunan "kıvrık tepelilik" ve domates'deki lekeli solgunluk virüsü tarafından husule getirilen "lekeli solgunluk" bulunmaktadır.
Mücadele : Hastalıklı bitkiler yok edilir ve bu hastalıkları yayan böcekleri denetim altına almak üzere "malathion" veya "meta-sistoks R" püskürtülür.
Nematod : "Kök yumrusu" nematodu olan Meloidogyne hapla gelincik bitkilerini etkilemektedir.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008