Tweet
GÜLHATMİ (Adihatmi) (A/tfıaea sp.) HASTALIKLARI (Park-Bahçe Çiçeği)
Yaprak Lekelenmesi : Phyllosticta, Ascochyta, Alternaria ve Cercospora gibi birkaç cinse mensup mantar türleri yapraklarda "lekelenme"ye sebep olmaktadır.
Cercospora yaprak lekelenmesi, C. althaeae tarafından sebep olunur; bu leke'ler az çok köşeli biçimli ve bozumsu renktedir, yaprak üzerinde düzensiz olarak dağınıktır. Ölü doku sık sık dışarı çıkar ve bir çeşit "mermi deliği" görüntüsü etkisi bırakır. Bir el büyüteci ile, bu yaprak lekelerine sebep olan mantarların çok küçük üreme organları görülebilir.
Mücadele : Bu parazit mantarlar kışı evvelki yılın bulaşık bitki kısımları üzerinde geçirir, bu çeşit bitki kalıntıları uzaklaştırılıp yok edilmedikçe mantar ilkbaharda gelişir ve hastalık devam eder. Bitkilere "bordobulamacı" veya "fore" püskürtülmesi "yaprak lekelenmesi "ne karşı etkili bir denetim sağlar.
Pas : Gülhatmi, Puccinia malvacearum pas mantarı etmeni tarafından hastalanmaya maruz durumdadır. Bu durum süs bitkisi olarak gülhatmi'lerin kullanılmasını sınırlayabilmektedir. Yapraklar, gövdeler, brakte'ler ve diğer yeşil kısımlar hastalığa yakalanabilir. Yaklaşık toplu iğne başı büyüklüğündeki ufak boyutlu, yuvarlak, sarı kenarlı ve kahve renkli leke'ler; yaprak sapı'nda, meyve örtüsü'nde, yaprak'ların alt yüzü'nde gelişir. Yaprak üst yüzlerinde daha geniş, parlak sarı veya portakal renkli, kırmızımsı merkezli lekeler görülür. Etmen mantar'ın iki spor safhası vardır; teliospor'lar ve basidiospor'lar. Kışı geçiren gülhatmi bitkilerinde ve de ölü kalıntılarında misel halinde "kışlama" yapan mantar, ölü ve canlı yapraklarda, tohumlarda ve brakte'lerde barınmaktadır. Basidiospor'lar aynı konukçu bitki'ye bulaşır veya rüzgar ile başka gülhatmi birey'lerine taşınır. Hastalığın etmeni mantar bütün büyüme mevsimi sırasında var olabilir, ancak baharın ve güzün en saldırgan durumdadır. Kış sporları (teliospor) oluşur oluşmaz hemen çimlenir ve basidiospor oluşturur. Basidiospor oluşumu ıslak ve uzun sürem sisli havalarda en fazladır.
Leke'ler, sanki beraber gibi çok sayıda olabilir, böylelikle yaprağın büyük bir kısmını tahrip edebilir. Önce yaşlı, sonra genç yaprak'larda "solgunluk" ve "ölüm"
olur, bunlar düşer. Yağmurlu havalar esnasında veya geceler çiğli olduğu zaman, sık sık kül-boz renkli pas sivilce'leri ortaya çıkar.
Mücadele : Pas emaresi gösteren ilk yapraklar uzaklaştırılır ve yok edilir. Bitkilere sık sık "ıslanabilir kükürt", "zineb" veya "fore" ilaçlarından birinin püskürtülmesi etkili olmaktadır. Haftada iki veya üç uygulama lüzumlu olabilir, çünkü yeni yaprak'lar hızla * gelişir ve bu yeni yaprak'lar üzerinde mümkün olduğu kadar erken fungisid bulunması işin esasıdır. Hastalık fark edilir edilmez hemen fideciklere baştanbaşa "zineb", "fore" veya "ıslanabilir kükürTden biri püskürtülür. Fidecik'ler dikildikten sonra işlem devam ettirilmezse daha sonraki bulaşmalar tehlikeli olacaktır. Çiçeklenme mevsimi biter bitmez hemen, bitkiler dibe kadar kesilmeli ve eski kısımlar yok edilmeli; pas hastalığı etmeninin barınacağı tüm dökülmüş yaprak ve meyve kısımları dikkatlice toplanmalıdır. Çünkü mantar bu parçalar üzerinde hayatını sürdürmektedir. Soğuk çatılarda yetiştirilen genç fidecikler sık sık ağır şekilde hastalanmaktadır.
Doku Ölümü : Colletotrichum malvarum mantarı tarafından husule getirilen bu hastalık gülhatmi'lere çok tahripçi olmaktadır, bazan ürünün büyük bir kısmını yok eder. Yaprakları kaplayan kenarı belirgin kahverenkli leke'ler, sap'larda sınırı belli olan kahve-siyah renkte belirir. Fidecik'ler özellikle duyarlıdır, seradaki bitkiler hastalığa karşı en maruz durumda olur, yüksek sıcaklık ve rutubet hastalık etmeni paraziti teşvik eder. Nemli havalarda hastalık kolay ve çabuk yayılmaktadır.
Etmen mantar gövdelerin alt kısmına saldırır ve kökleri istila eder.
Mücadele : Islak havalı dönemlerden sonra bitkilere "benlate" püskürtülür. Civarında bu hastalığın barındığı yabancılebegümeci {Malope ğrandiflora) bitki'leri de dahil olmak üzere tüm bitkiler yok edilerek gülhatmi yastıklarım temiz tutmak gerekmektedir.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008
Yaprak Lekelenmesi : Phyllosticta, Ascochyta, Alternaria ve Cercospora gibi birkaç cinse mensup mantar türleri yapraklarda "lekelenme"ye sebep olmaktadır.
Cercospora yaprak lekelenmesi, C. althaeae tarafından sebep olunur; bu leke'ler az çok köşeli biçimli ve bozumsu renktedir, yaprak üzerinde düzensiz olarak dağınıktır. Ölü doku sık sık dışarı çıkar ve bir çeşit "mermi deliği" görüntüsü etkisi bırakır. Bir el büyüteci ile, bu yaprak lekelerine sebep olan mantarların çok küçük üreme organları görülebilir.
Mücadele : Bu parazit mantarlar kışı evvelki yılın bulaşık bitki kısımları üzerinde geçirir, bu çeşit bitki kalıntıları uzaklaştırılıp yok edilmedikçe mantar ilkbaharda gelişir ve hastalık devam eder. Bitkilere "bordobulamacı" veya "fore" püskürtülmesi "yaprak lekelenmesi "ne karşı etkili bir denetim sağlar.
Pas : Gülhatmi, Puccinia malvacearum pas mantarı etmeni tarafından hastalanmaya maruz durumdadır. Bu durum süs bitkisi olarak gülhatmi'lerin kullanılmasını sınırlayabilmektedir. Yapraklar, gövdeler, brakte'ler ve diğer yeşil kısımlar hastalığa yakalanabilir. Yaklaşık toplu iğne başı büyüklüğündeki ufak boyutlu, yuvarlak, sarı kenarlı ve kahve renkli leke'ler; yaprak sapı'nda, meyve örtüsü'nde, yaprak'ların alt yüzü'nde gelişir. Yaprak üst yüzlerinde daha geniş, parlak sarı veya portakal renkli, kırmızımsı merkezli lekeler görülür. Etmen mantar'ın iki spor safhası vardır; teliospor'lar ve basidiospor'lar. Kışı geçiren gülhatmi bitkilerinde ve de ölü kalıntılarında misel halinde "kışlama" yapan mantar, ölü ve canlı yapraklarda, tohumlarda ve brakte'lerde barınmaktadır. Basidiospor'lar aynı konukçu bitki'ye bulaşır veya rüzgar ile başka gülhatmi birey'lerine taşınır. Hastalığın etmeni mantar bütün büyüme mevsimi sırasında var olabilir, ancak baharın ve güzün en saldırgan durumdadır. Kış sporları (teliospor) oluşur oluşmaz hemen çimlenir ve basidiospor oluşturur. Basidiospor oluşumu ıslak ve uzun sürem sisli havalarda en fazladır.
Leke'ler, sanki beraber gibi çok sayıda olabilir, böylelikle yaprağın büyük bir kısmını tahrip edebilir. Önce yaşlı, sonra genç yaprak'larda "solgunluk" ve "ölüm"
olur, bunlar düşer. Yağmurlu havalar esnasında veya geceler çiğli olduğu zaman, sık sık kül-boz renkli pas sivilce'leri ortaya çıkar.
Mücadele : Pas emaresi gösteren ilk yapraklar uzaklaştırılır ve yok edilir. Bitkilere sık sık "ıslanabilir kükürt", "zineb" veya "fore" ilaçlarından birinin püskürtülmesi etkili olmaktadır. Haftada iki veya üç uygulama lüzumlu olabilir, çünkü yeni yaprak'lar hızla * gelişir ve bu yeni yaprak'lar üzerinde mümkün olduğu kadar erken fungisid bulunması işin esasıdır. Hastalık fark edilir edilmez hemen fideciklere baştanbaşa "zineb", "fore" veya "ıslanabilir kükürTden biri püskürtülür. Fidecik'ler dikildikten sonra işlem devam ettirilmezse daha sonraki bulaşmalar tehlikeli olacaktır. Çiçeklenme mevsimi biter bitmez hemen, bitkiler dibe kadar kesilmeli ve eski kısımlar yok edilmeli; pas hastalığı etmeninin barınacağı tüm dökülmüş yaprak ve meyve kısımları dikkatlice toplanmalıdır. Çünkü mantar bu parçalar üzerinde hayatını sürdürmektedir. Soğuk çatılarda yetiştirilen genç fidecikler sık sık ağır şekilde hastalanmaktadır.
Doku Ölümü : Colletotrichum malvarum mantarı tarafından husule getirilen bu hastalık gülhatmi'lere çok tahripçi olmaktadır, bazan ürünün büyük bir kısmını yok eder. Yaprakları kaplayan kenarı belirgin kahverenkli leke'ler, sap'larda sınırı belli olan kahve-siyah renkte belirir. Fidecik'ler özellikle duyarlıdır, seradaki bitkiler hastalığa karşı en maruz durumda olur, yüksek sıcaklık ve rutubet hastalık etmeni paraziti teşvik eder. Nemli havalarda hastalık kolay ve çabuk yayılmaktadır.
Etmen mantar gövdelerin alt kısmına saldırır ve kökleri istila eder.
Mücadele : Islak havalı dönemlerden sonra bitkilere "benlate" püskürtülür. Civarında bu hastalığın barındığı yabancılebegümeci {Malope ğrandiflora) bitki'leri de dahil olmak üzere tüm bitkiler yok edilerek gülhatmi yastıklarım temiz tutmak gerekmektedir.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008