Tweet
GÜZELHATUNÇİÇEĞİ (Çobançiçeği, Güzelhammzambağı,
Şövalyeyıldızı) (Amahllis sp.) HASTALIKLARI
(Park-Bahçe Çiçeği)
Soğansı Gövde Çürüklüğü : Güzelhatunçiçeği bitkisinde kökler ve soğansı gövdeler (bulb) zaman zaman; Armillaria mellea, Pellicularia rolfsii ve Rhizopus stolonifer mantarlarından biri tarafından çürütülür.
Mücadele : Hastalıklı soğan'lar etraflarındaki toprak ile beraber acele olarak atılmalıdır. Toprak buhar veya uygun bir kimyasal madde ile dezenfekte edilir.
Yaprak Kavrulması ve Sap Yanıklığı: Stağonospora erini, Phoma amaryllidis, Phyllosticta gemmipara ve S. narcissi mantar'ları bu hastalığa sebep olmaktadır. Güzelhatunçiçeği'nin çiçek sap'larında ufak, oval biçimli leke'ler gelişir; bunlar ileri safhada genişler ve koyu esmer renk alır. Leke'ler yaprak'larda, çiçek yaprak'larında ve soğansı gövde'nin pul'larında bulunmaktadır. Çiçek sapı'nda "bükülme" ortaya çıkar. Oda sıcaklığında dokusu yumuşamış olan çiçek sapı'nda kırmızı leke'ler artar ve "kuruma" olgusu gerçekleşir. Mücadele : Bu mantar'lar soğansı gövde'de bulaşık olabilir. Yağışın artması ve sık sulama işlemi, hastalığı teşvik etmektedir.
Stağonospora curtisii mantan'nın saldırısına uğrayan güzelhatunçiçeği bitkisinin çiçek sap'ları ve yaprakları, bulaşma noktasında eğrileşir ve biçim bozulmasına uğrar. Hastalıklı çiçek sap'ları ve dip yaprak'lar, önce küçük ve yükselmiş veya uzunluğuna çizgiler halinde yırtılmış lekelere sahiptir. Çiçek kısımları ve soğan pulları üzerinde de, koyu kahverengimsi kırmızı ve rengi gitmiş leke'ler gelişir. Şiddetle hastalanmış bitki'lerin çiçek sap'ları, çiçek oluşturmaksızın "kuruma"ya uğrarlar. Hastalanmış yerlerde bulunan kırmızımsı esmer püknid'ler bir büyüteç ile görülebilir. Güzelhatunçiçeği'ne olan her ezilme ve yaralanmadan dokular açığa çıkacak ve hava ile temas sonucu yüzeyde , kırmızılaşma husule gelecektir. Bu da her zaman bir parazitin var olduğunu göstermez. Mücadele: Aralarından yaprak'lar ve çiçek sap'ları sürmekte iken, güzelhatun bitkisinin
soğansı gövde'leri hafifçe yaralanabilir ve böylece mantarın girişi için bir nokta sağlanmış olur. Çünkü büyük olasılıkla soğan gövde'de taşınan üreme yapı'ları ve dolayısı ile spor'lar vardır. Mantar uyuşuk soğan'larda mevcut olacağı için, bunlardan çıkacak yapraklarında ve çiçek saplarında hastalık gözükecektir. Kötü hastalanmış soğanlar yok edilmelidir. Hastalık rutubetli havalarda ve ıslak şartlar altında gelişmeye daha eğilimlidir. Dahası, seradaki hava kuru tutulmalıdır, bitki yüzeyleri ıslatılmamalı veya çok fazla sulanmamalıdır. Bol ışığa imkan verilmeli, sıcaklık mümkün olduğunca düşük tutulmalıdır. Hastalıklı Yapraklar ve soğansı gövde pul'ları uzaklaştırılır. Sıcak bölgelerde bina dışında yetiştirilen güzelhatunçiçek'leri, küçük yaprak devresinden başlayarak ve çiçeklenme zamanda bitirerek yaklaşık 6 defa "zineb", "ferbam" veya "kaptan"dan birinin püskürtülmesi ile "yaprak yanıklığından korunma sağlanabilir.
Mozayik: Hıyar'daki {Cucumis sativus) mozayik virüsü sebebi ile giizelhatunçiçeği yaprakları başlangıçta belirsiz bir sarı "alacalanma"ya maruz olur, bu alacalanma sonraları daha belirginleşir. Hastalanmış bitkilerde kırmızı çizgiler gözükebilir.
Bitkiler her yıl daha bodur olur; yapraklar, çiçekler ve soğan kısmı boyut bakımından çok küçülür.
Domates'deki (Solanum lycopersicum) lekeli solgunluk virüsü de bu bitkide de hastalık yaratmaktadır.
Mücadele : Bu hastalıklar sistemik özellikte olduğu için, tüm hastalıklı bitkilerin yok edilmesi tavsiye edilmektedir.
Yanıklık : Botrytis cinerea (boz küf) isimli mantarın yarattığı bu hastalık başlıca bina dışındaki bitkilerde bunlar soğuğa maruz kaldıktan sonra zuhur eder.
Mücadele : Kötü hastalanmış yapraklar toplanır ve yok edilir. Yeni bulaşmalara karşı bitkilere "kaptan" püskürtülür.
Nematod : Ditylenchus dipsaci nematodu ile güzelhatunçiçeği bitkisinde "gövde hastalığı" ve "soğansı gövde hastalığı" ortaya çıkmaktadır. Bu hastalık hakkında sümbül (Hyacinthus sp.) bitkisinde bilgi verilmiştir.
Pratylenchus scribneri nematodu tarlada yetiştirilen güzelhatunçiçeği bitkilerine büyük hasar verir. Kök sisteminin ilerleyen "bütünlük bozulması"na uğramasından sonra ortaya çıkan "kırmızı leke"ler veya "kırmızı ölü doku"lar, en yaygın hastalık belirtileridir. Mücadele için, nematodlara karşı genel denetleme usulleri kullanılır.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008
Şövalyeyıldızı) (Amahllis sp.) HASTALIKLARI
(Park-Bahçe Çiçeği)
Soğansı Gövde Çürüklüğü : Güzelhatunçiçeği bitkisinde kökler ve soğansı gövdeler (bulb) zaman zaman; Armillaria mellea, Pellicularia rolfsii ve Rhizopus stolonifer mantarlarından biri tarafından çürütülür.
Mücadele : Hastalıklı soğan'lar etraflarındaki toprak ile beraber acele olarak atılmalıdır. Toprak buhar veya uygun bir kimyasal madde ile dezenfekte edilir.
Yaprak Kavrulması ve Sap Yanıklığı: Stağonospora erini, Phoma amaryllidis, Phyllosticta gemmipara ve S. narcissi mantar'ları bu hastalığa sebep olmaktadır. Güzelhatunçiçeği'nin çiçek sap'larında ufak, oval biçimli leke'ler gelişir; bunlar ileri safhada genişler ve koyu esmer renk alır. Leke'ler yaprak'larda, çiçek yaprak'larında ve soğansı gövde'nin pul'larında bulunmaktadır. Çiçek sapı'nda "bükülme" ortaya çıkar. Oda sıcaklığında dokusu yumuşamış olan çiçek sapı'nda kırmızı leke'ler artar ve "kuruma" olgusu gerçekleşir. Mücadele : Bu mantar'lar soğansı gövde'de bulaşık olabilir. Yağışın artması ve sık sulama işlemi, hastalığı teşvik etmektedir.
Stağonospora curtisii mantan'nın saldırısına uğrayan güzelhatunçiçeği bitkisinin çiçek sap'ları ve yaprakları, bulaşma noktasında eğrileşir ve biçim bozulmasına uğrar. Hastalıklı çiçek sap'ları ve dip yaprak'lar, önce küçük ve yükselmiş veya uzunluğuna çizgiler halinde yırtılmış lekelere sahiptir. Çiçek kısımları ve soğan pulları üzerinde de, koyu kahverengimsi kırmızı ve rengi gitmiş leke'ler gelişir. Şiddetle hastalanmış bitki'lerin çiçek sap'ları, çiçek oluşturmaksızın "kuruma"ya uğrarlar. Hastalanmış yerlerde bulunan kırmızımsı esmer püknid'ler bir büyüteç ile görülebilir. Güzelhatunçiçeği'ne olan her ezilme ve yaralanmadan dokular açığa çıkacak ve hava ile temas sonucu yüzeyde , kırmızılaşma husule gelecektir. Bu da her zaman bir parazitin var olduğunu göstermez. Mücadele: Aralarından yaprak'lar ve çiçek sap'ları sürmekte iken, güzelhatun bitkisinin
soğansı gövde'leri hafifçe yaralanabilir ve böylece mantarın girişi için bir nokta sağlanmış olur. Çünkü büyük olasılıkla soğan gövde'de taşınan üreme yapı'ları ve dolayısı ile spor'lar vardır. Mantar uyuşuk soğan'larda mevcut olacağı için, bunlardan çıkacak yapraklarında ve çiçek saplarında hastalık gözükecektir. Kötü hastalanmış soğanlar yok edilmelidir. Hastalık rutubetli havalarda ve ıslak şartlar altında gelişmeye daha eğilimlidir. Dahası, seradaki hava kuru tutulmalıdır, bitki yüzeyleri ıslatılmamalı veya çok fazla sulanmamalıdır. Bol ışığa imkan verilmeli, sıcaklık mümkün olduğunca düşük tutulmalıdır. Hastalıklı Yapraklar ve soğansı gövde pul'ları uzaklaştırılır. Sıcak bölgelerde bina dışında yetiştirilen güzelhatunçiçek'leri, küçük yaprak devresinden başlayarak ve çiçeklenme zamanda bitirerek yaklaşık 6 defa "zineb", "ferbam" veya "kaptan"dan birinin püskürtülmesi ile "yaprak yanıklığından korunma sağlanabilir.
Mozayik: Hıyar'daki {Cucumis sativus) mozayik virüsü sebebi ile giizelhatunçiçeği yaprakları başlangıçta belirsiz bir sarı "alacalanma"ya maruz olur, bu alacalanma sonraları daha belirginleşir. Hastalanmış bitkilerde kırmızı çizgiler gözükebilir.
Bitkiler her yıl daha bodur olur; yapraklar, çiçekler ve soğan kısmı boyut bakımından çok küçülür.
Domates'deki (Solanum lycopersicum) lekeli solgunluk virüsü de bu bitkide de hastalık yaratmaktadır.
Mücadele : Bu hastalıklar sistemik özellikte olduğu için, tüm hastalıklı bitkilerin yok edilmesi tavsiye edilmektedir.
Yanıklık : Botrytis cinerea (boz küf) isimli mantarın yarattığı bu hastalık başlıca bina dışındaki bitkilerde bunlar soğuğa maruz kaldıktan sonra zuhur eder.
Mücadele : Kötü hastalanmış yapraklar toplanır ve yok edilir. Yeni bulaşmalara karşı bitkilere "kaptan" püskürtülür.
Nematod : Ditylenchus dipsaci nematodu ile güzelhatunçiçeği bitkisinde "gövde hastalığı" ve "soğansı gövde hastalığı" ortaya çıkmaktadır. Bu hastalık hakkında sümbül (Hyacinthus sp.) bitkisinde bilgi verilmiştir.
Pratylenchus scribneri nematodu tarlada yetiştirilen güzelhatunçiçeği bitkilerine büyük hasar verir. Kök sisteminin ilerleyen "bütünlük bozulması"na uğramasından sonra ortaya çıkan "kırmızı leke"ler veya "kırmızı ölü doku"lar, en yaygın hastalık belirtileridir. Mücadele için, nematodlara karşı genel denetleme usulleri kullanılır.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008