Tweet
HABBÜLMÜLÜK (Kroton) (Codiaeum sp.) HASTALIK'LARI
Doku Ölümü : Kroton bitkisinde "doku ölümü" hastalığı Glomerella cingulata (Colletotrichum sp.) mantarınca yaratılır. Hastalık ile, tüm yaşlardaki kroton yapraklarında "leke"ler oluşur, bunlar başlangıçta suya sokulmuş gibi görünür ve zamanla esmer olurlar. Leke'nin ölü dokusunda bazan küçücük ve siyah üreme organları oluşur, bunlar aynı merkezli halkalar halinde görünebilirler. Mantarın hem eşeysiz {Colletotrichum sp.) ve hem de eşeyli (Glomerella sp.) devreleri sık sık "yaprak lekesi"nden elde edilmiştir.
Mücadele : Islak yapraklardan kaçınılır, çünkü bunlar bulaşma ve spor yayılması için lüzumlu olmaktadır. Bu durum özellikle sisli havalardaki yayılmada önemlidir. Bitki ile uğraşma en aza indirilir, çünkü etmen mantarın sporları bitkiye yaralardan daha kolay girer. Bitkiler arasındaki boşlukları artırma," gün içinde erkenden sulama yapma ve hava dolaşımını artırmak üzere pervane takılması nispi rutubeti azaltır, sonuçta spor'ların oluşturulması ve yayılması için gerekli olan şartlar uygunsuzlasın Kroton'da kullanmak için özel olarak hazırlanmış hiçbir ilaç yoktur.
Çürüklük : Fusarium oxysporum ve Fusarium solani mantarları kroton bitkisinde "kök ve gövde çürüklüğü" hastalığı yaratırlar. Çeliklerin dibinde veya köklenmiş bitkide "çürüklük"ün görünüşü yumuşak ve pelte gibidir. Çürüklüğe uğramış kısmın kenarı sık sık morumsu veya kırmızımsıdır.
Fusarium solani, şiddetle hastalanmış bitkilerde gövde dipleri üzerinde küçücük, parlak kırınızı ve yuvarlak yapılar yani üreme organları oluşur. Kökler pelte gibi ve esmer olurlar, el vurulduğu zaman bütünlükleri kolaylıkla bozulur. Çoğaltma sırasında bazan yapraklar da hastalanır.
Mücadele : Eğer "gövde çürüklüğü" veya "çelik çürüklüğü" bir sıkıntı olursa, çeliklerin "thiophanatmetil" ilacına batırılması veya yapışkan bir biçimde yüzeye sürülmesi işlemi hastalıktan kayıpları azaltmaktadır. Keşfedilir edilmez hemen hastalıklı bitkiler gömü yerinden uzaklaştırılır. Bu "kök ve gövde çürüklüğü" görünüş bakımından birçok başkalarına benzediği için, hastalığın doğru teşhisi, ilaçların seçimi ve uygulanması bakımından önemli bir önceliktir.
Yanıklık : Kroton'da "yanıklık" hastalığı Botrytis cinerea mantarı ile husule gelir. Aynı merkezli halkaları bulunan geniş ve esmerden kahverengiye değişen "yaprak lekeleri" çoğunlukla yaprak kenarlarında ve uçlarında yer alır. Hastalık esas olarak yılın serin dönemleri, özellikle çeliklerin gemi taşıması sırasında ortaya çıkmaktadır.
Mücadele : "Doku ölümü" hastalığındaki yetiştirme önlemleri uygulanır. 'Yanıklık" hastalığını denetlemede en iyi ilaç "vinklozolin" ve "iprodin"dir, buna rağmen bu ilaçların bazı kültivarlarda zaman zaman "bodurlaşma" ve hafif "çarpıklık" yarattığı görülmektedir.
Gövde Ur'u ve Doku Bozuklaşması : Bu hastalığın etmeni Kutilakesa pironii mantarıdır. Kroton bitkisinde "gövde ur"ları geniş, yarı küre biçimli, şapka mantarı kıvamında, pürüzlü ve 5 santimetre kadar boyutludur, gövdede çeliklerin alınmış . olduğu kısımlarda bulunurlar. "Ur"lar yaprak sapı ve orta damarlarda da bulunur.
Kroton'un bazı kültivarlar bu hastalığa dayanıklı, bazıları ise aşırı hassastır. Bu mantar ile hastalandırılma için yaralı dokular gerekiyor gibi gözükmektedir.
Mücadele : "Tepe ur'u" hastalığı için tavsiye edilen yetiştirme önlemleri burada da geçerlidir. Yırtıcı mite'ler sık sık urlanmış dokulara sebep olur ve belki de sporların yeni bitki kısımlarına taşınmasından sorumludurlar. "Çamaşır suyu", "alkol" ve "kuvatemer amonyum" gibi dezenfekte edici ilaçlar ile temizlenmiş kesme aletleri, bitki çoğaltama sırasında yayılmayı azaltmaktadır.
Ur: "Tepe uru" hastalığına Agrobacterium tumefaciens bakterisi sebep olmaktadır. Hastalığın başlangıç belirtisi gövdelerde, yaprak damarlarında ve hatta köklerde hafifçe şişmiş kısımlardır. Bu kısımlar genişler ve şapkalı mantar kıvamında olur. "Ur"lar çelik uçlarında veya çeliklerin alınmış olduğu gövdeler üzerinde de oluşabilir. Şiddetli hastalık hallerinde, "ur"lar genişleyebilir, çok çarpık gövdeler veya kök kitlesi meydana getirmek üzere birleşebilirler.
Mücadele : Bakteri ile bulaşmış bulunan tüm bitkiler uzaklaştırılır ve yok edilir, daha sonra kesme aletleri "alkol", "çamaşırsuyu" veya "kuvatemer amonyum" ile dezenfekte edilir. Kroton'da "urlar bir mantar veya bir böcek tarafından da oluşturulduğu için, etkili denetim yolu seçmek için doğru bir laboratuvar teŞhisi yapılır.
Yaprak Lekelenmesi: Kroton'da "yaprak lekelenmesi" hastalığını Xanthomonas campestris pv. poinsettiicola bakterisi husule getirir. Bu yaprak hastalığı küçücük, topluiğne başı boyutunda ve hızla 3 milimetreye genişleyen suya sokulmuş gibi gözüken kısımlar olarak başlar. Bunlar yaprak damarları arasında sınırlı kalma eğilimi gösterirler; çok ıslak ve koyu kahverengi veya iyi geliştiği zaman siyahtırlar. Bazı kültivarlarda "lekeler parlak sarı bir sınır taşırlar. Çoğu leke'ler de düzensiz bir sınır gösterir, bu sınır şapkalı mantar kıvamında olup yaprağın alt yüzünde görünür haldedir. Tüm kroton kültivarları bu etmen mantara karşı hassastır.
Mücadele : Gömüde bulunan "yaprak lekelenmesi" belirtileri gösteren tüm bitkiler ortadan kaldırılır. Bitkileryukandan sulama yapılmaksızın veya yağmura maruzbırakılmaksızın geliştirilmedikçe bu hastalığı denetim altına almak çok zordur. "Bakır" içeren bileşikler gibi bakteri ilaçları, eğer koruyucu ve düzenli olarak kullanılırsa bir derece etkilidir.
Bodurlaşma : Bu hastalık aşırı gübreleme sonucu ortaya çıkar. Genelde, bitkiler fazla gübrelendikleri zaman yavaş büyürler ve yaprak uçları veya kenarları yanmış gibi görünür. Çok düşük bir ışık mevcut olduğu veya sıcaklık düşük olduğu zaman genelde ve özellikle bu durum ortaya çıkar, bitkiler verilen gübreleri kullanamaz.
Mücadele : Gübreler daima tavsiye edilen oranda kullanılır. Kroton bitkisini daha hızlı büyümesi için deneme ve zorlama, sadece kötü yaprak rengi oluşması ve daha yavaş büyüme sonucunu getirir. Eğer bitkilerin çok yavaş büyümekte olduğu görülürse, az veya fazla gübrelemeden dolayı ortaya çıkan çözünebilir tuz yoğunluğunun ayarlanması gerekir. Kök sistemi incelenir, yanmış kökleri bulunan kötü oluşmuş kök sistemleri aşırı gübrelemenin belirtisi olabilir.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS B?TK?LER? HASTALIKLARI ---2008
Doku Ölümü : Kroton bitkisinde "doku ölümü" hastalığı Glomerella cingulata (Colletotrichum sp.) mantarınca yaratılır. Hastalık ile, tüm yaşlardaki kroton yapraklarında "leke"ler oluşur, bunlar başlangıçta suya sokulmuş gibi görünür ve zamanla esmer olurlar. Leke'nin ölü dokusunda bazan küçücük ve siyah üreme organları oluşur, bunlar aynı merkezli halkalar halinde görünebilirler. Mantarın hem eşeysiz {Colletotrichum sp.) ve hem de eşeyli (Glomerella sp.) devreleri sık sık "yaprak lekesi"nden elde edilmiştir.
Mücadele : Islak yapraklardan kaçınılır, çünkü bunlar bulaşma ve spor yayılması için lüzumlu olmaktadır. Bu durum özellikle sisli havalardaki yayılmada önemlidir. Bitki ile uğraşma en aza indirilir, çünkü etmen mantarın sporları bitkiye yaralardan daha kolay girer. Bitkiler arasındaki boşlukları artırma," gün içinde erkenden sulama yapma ve hava dolaşımını artırmak üzere pervane takılması nispi rutubeti azaltır, sonuçta spor'ların oluşturulması ve yayılması için gerekli olan şartlar uygunsuzlasın Kroton'da kullanmak için özel olarak hazırlanmış hiçbir ilaç yoktur.
Çürüklük : Fusarium oxysporum ve Fusarium solani mantarları kroton bitkisinde "kök ve gövde çürüklüğü" hastalığı yaratırlar. Çeliklerin dibinde veya köklenmiş bitkide "çürüklük"ün görünüşü yumuşak ve pelte gibidir. Çürüklüğe uğramış kısmın kenarı sık sık morumsu veya kırmızımsıdır.
Fusarium solani, şiddetle hastalanmış bitkilerde gövde dipleri üzerinde küçücük, parlak kırınızı ve yuvarlak yapılar yani üreme organları oluşur. Kökler pelte gibi ve esmer olurlar, el vurulduğu zaman bütünlükleri kolaylıkla bozulur. Çoğaltma sırasında bazan yapraklar da hastalanır.
Mücadele : Eğer "gövde çürüklüğü" veya "çelik çürüklüğü" bir sıkıntı olursa, çeliklerin "thiophanatmetil" ilacına batırılması veya yapışkan bir biçimde yüzeye sürülmesi işlemi hastalıktan kayıpları azaltmaktadır. Keşfedilir edilmez hemen hastalıklı bitkiler gömü yerinden uzaklaştırılır. Bu "kök ve gövde çürüklüğü" görünüş bakımından birçok başkalarına benzediği için, hastalığın doğru teşhisi, ilaçların seçimi ve uygulanması bakımından önemli bir önceliktir.
Yanıklık : Kroton'da "yanıklık" hastalığı Botrytis cinerea mantarı ile husule gelir. Aynı merkezli halkaları bulunan geniş ve esmerden kahverengiye değişen "yaprak lekeleri" çoğunlukla yaprak kenarlarında ve uçlarında yer alır. Hastalık esas olarak yılın serin dönemleri, özellikle çeliklerin gemi taşıması sırasında ortaya çıkmaktadır.
Mücadele : "Doku ölümü" hastalığındaki yetiştirme önlemleri uygulanır. 'Yanıklık" hastalığını denetlemede en iyi ilaç "vinklozolin" ve "iprodin"dir, buna rağmen bu ilaçların bazı kültivarlarda zaman zaman "bodurlaşma" ve hafif "çarpıklık" yarattığı görülmektedir.
Gövde Ur'u ve Doku Bozuklaşması : Bu hastalığın etmeni Kutilakesa pironii mantarıdır. Kroton bitkisinde "gövde ur"ları geniş, yarı küre biçimli, şapka mantarı kıvamında, pürüzlü ve 5 santimetre kadar boyutludur, gövdede çeliklerin alınmış . olduğu kısımlarda bulunurlar. "Ur"lar yaprak sapı ve orta damarlarda da bulunur.
Kroton'un bazı kültivarlar bu hastalığa dayanıklı, bazıları ise aşırı hassastır. Bu mantar ile hastalandırılma için yaralı dokular gerekiyor gibi gözükmektedir.
Mücadele : "Tepe ur'u" hastalığı için tavsiye edilen yetiştirme önlemleri burada da geçerlidir. Yırtıcı mite'ler sık sık urlanmış dokulara sebep olur ve belki de sporların yeni bitki kısımlarına taşınmasından sorumludurlar. "Çamaşır suyu", "alkol" ve "kuvatemer amonyum" gibi dezenfekte edici ilaçlar ile temizlenmiş kesme aletleri, bitki çoğaltama sırasında yayılmayı azaltmaktadır.
Ur: "Tepe uru" hastalığına Agrobacterium tumefaciens bakterisi sebep olmaktadır. Hastalığın başlangıç belirtisi gövdelerde, yaprak damarlarında ve hatta köklerde hafifçe şişmiş kısımlardır. Bu kısımlar genişler ve şapkalı mantar kıvamında olur. "Ur"lar çelik uçlarında veya çeliklerin alınmış olduğu gövdeler üzerinde de oluşabilir. Şiddetli hastalık hallerinde, "ur"lar genişleyebilir, çok çarpık gövdeler veya kök kitlesi meydana getirmek üzere birleşebilirler.
Mücadele : Bakteri ile bulaşmış bulunan tüm bitkiler uzaklaştırılır ve yok edilir, daha sonra kesme aletleri "alkol", "çamaşırsuyu" veya "kuvatemer amonyum" ile dezenfekte edilir. Kroton'da "urlar bir mantar veya bir böcek tarafından da oluşturulduğu için, etkili denetim yolu seçmek için doğru bir laboratuvar teŞhisi yapılır.
Yaprak Lekelenmesi: Kroton'da "yaprak lekelenmesi" hastalığını Xanthomonas campestris pv. poinsettiicola bakterisi husule getirir. Bu yaprak hastalığı küçücük, topluiğne başı boyutunda ve hızla 3 milimetreye genişleyen suya sokulmuş gibi gözüken kısımlar olarak başlar. Bunlar yaprak damarları arasında sınırlı kalma eğilimi gösterirler; çok ıslak ve koyu kahverengi veya iyi geliştiği zaman siyahtırlar. Bazı kültivarlarda "lekeler parlak sarı bir sınır taşırlar. Çoğu leke'ler de düzensiz bir sınır gösterir, bu sınır şapkalı mantar kıvamında olup yaprağın alt yüzünde görünür haldedir. Tüm kroton kültivarları bu etmen mantara karşı hassastır.
Mücadele : Gömüde bulunan "yaprak lekelenmesi" belirtileri gösteren tüm bitkiler ortadan kaldırılır. Bitkileryukandan sulama yapılmaksızın veya yağmura maruzbırakılmaksızın geliştirilmedikçe bu hastalığı denetim altına almak çok zordur. "Bakır" içeren bileşikler gibi bakteri ilaçları, eğer koruyucu ve düzenli olarak kullanılırsa bir derece etkilidir.
Bodurlaşma : Bu hastalık aşırı gübreleme sonucu ortaya çıkar. Genelde, bitkiler fazla gübrelendikleri zaman yavaş büyürler ve yaprak uçları veya kenarları yanmış gibi görünür. Çok düşük bir ışık mevcut olduğu veya sıcaklık düşük olduğu zaman genelde ve özellikle bu durum ortaya çıkar, bitkiler verilen gübreleri kullanamaz.
Mücadele : Gübreler daima tavsiye edilen oranda kullanılır. Kroton bitkisini daha hızlı büyümesi için deneme ve zorlama, sadece kötü yaprak rengi oluşması ve daha yavaş büyüme sonucunu getirir. Eğer bitkilerin çok yavaş büyümekte olduğu görülürse, az veya fazla gübrelemeden dolayı ortaya çıkan çözünebilir tuz yoğunluğunun ayarlanması gerekir. Kök sistemi incelenir, yanmış kökleri bulunan kötü oluşmuş kök sistemleri aşırı gübrelemenin belirtisi olabilir.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS B?TK?LER? HASTALIKLARI ---2008