Tweet
SÜTLEĞENKAKTÜS (Euphorbia lactea) HASTALIKLARI
(Salon Bitkisi, Kaktüs Bitki)
Çelik Çürüklüğü ve Yaprak Lekelenmesi : Myrothecium roridum mantarı'nın husule getirdiği bu hastalık'da, ölü kısımlar genelde çelik diplerinde veya yapraklarda görülür, kötü köklenme ve hatta çeliklerin kaybı sonucunu doğurur. Ölü-hasta kısımlar koyu esmer veya siyah ve pelte gibidir. Köklenmiş kısımlar incelenirse, düzensiz biçimli, siyah renkli ve beyaz-saçaklı bir misel göze çarpar.
Mücadele ; Sıcaklık 21-30 oC arasında olduğu zarrîan ilaç kullanma ve tavsiye edilen oranda gübreleme, bu hastalığın şiddetini en aza indirmeye katkıda bulunur. Yapraktan ibaret bitkilerde; "mankozeb", "iprodion" ve "khlorothalonil" gibi ilaçların herbiri bu hastalığa karşı etkili olmaktadır.
Yanıklık: Rhizopus stolonifer mantarı ile bulaşmış olan bitkinin her yerinde yumuşak ve esmer "çürüklük" başlar, bitkinin çelik dibi, yaprakları, çiçekleri ve sürgün uçları bundan etkilenir. Etmen mantarın beyaz miseli ve siyah sporangium'ları tüm bulaşık bitki kısımlarında hızla oluşur ve bunlara baş gibi veya püskül gibi görünüş verir.
Mücadele : Bu hastalık hava hareketleri ile olduğu kadar, yağıştan sıçrama veya sulama uygulamaları ile de yayılabilir. Yüksek sıcaklık ve bağıl hava nemi şartları altında genelde sıkıntı olur. Bu hastalığa direnmesine yardımcı olmak üzere bitki olabildiğince düşük baskı durumları altında tutulmaya çalışılır. Yaygın ve bilim disiplinleri arası olarak uygulanan denetim usullerinin bu hastalığı bazı ürünlerin yetiştirilmesinde etkili olduğu ispatlanmıştır. Bu kullanım için hiçbir ilaç yoktur; buna rağmen "dikloran", çekirdekli meyveler üzerindeki benzer hastalıkların hasattan sonraki denetiminde kullanılmaktadır.
Lekelenme : Phomopsis sp. mantarının husule getirdiği "gövde lekelenmesi" hastalığı'nda, "leke'ler gömülü, esmer renkli ve düzensiz biçimlidir. Şiddetli hastalık hallerinde, gövde böyle hasta-ölü hasarlar ile kaplanmış olur ve büyüme çarpıklaşır. Mücadele ; hastalığın yayılmasını azaltmak üzere yukarıdan sulama ve yağışa maruz bırakma en aza indirilir; gün içinde sulama erken yapılır, bitkinin hızlı kurumasını kolaylaştırmak için pervane kullanılır ve bitkiler arasındaki boşluklar büyütülür; çoğaltma için daima hastalıksız bitkiler kullanılır; kimyasal denetleme usulleri hakkında bilgi yoktur.
Xanthomonas campestris ev. poinsettiicola bakterisinin yarattığı "yaprak lekelenmesi" hastalığının belirtileri genelde yaprak yüzeyi üzerinde dağınık bulunan topluiğne başı boyutunda ve sarımsıdan esmere değişen renkte hasarlı kısımlardır, buna rağmen bunlar yaprak damarları arasında bulunabilir ve geniş olabilir. Hasta-ölü kısımlar, düzensiz ve yükselmiş kenarlı olup çoğunlukla 2 milimetre genişliktedir. Şiddetli hastalık durumlarında, yaşlı yaprakların düşmesi ve büsbütün sararması olgularından
başka yeni yapraklar da çarpıklığa uğrar. Mücadele ; bu "yaprak lekelenmesi "ne uğramış olan tüm stok bitkileri yok edilir; bitkilerin yukarıdan sulanması veya yağışa maruz bırakılması terkedilmedikçe bu hastalığı denetim altına alma çok zordur.
Çürüklük : Coniothyrium euphorbiae mantarı seralarda yerleşme özelliği t gösterdiğinden dolayı bu hastalık seralarda oldukça ciddidir ve "gövde çürüklüğü" yaratır. Çürüklüğe uğramış bölgeler koyu renk alır ve yumuşar. Bir dal bir defa hücuma uğradıktan sonra çoğunlukla öldürülür. "Çürüklük", bakteriler tarafından yaratılan bir çürümeye benzerse de kötü kokusu yoktur; burada bakteriler vardır fakat hastalığın etmeni değildirler. Püknid'ler olan mantarın küçük ve siyah üreme yapıları uzun çıkıntılar meydana getirir, bunların herbiri bir milyon spor içerir. Yüzey ıslatma ve sulama ile seralarda su sıçratılması sonucu bu sporlar hastalığın başka bitkilere, bilhassa hafif yaralı olanlara, yayılmasını sağlar. Sporları taşıyan çelikler toprakta gömüye alınırsa bu çürüklükten dolayı hemen ölürler. Mücadele ; yüzey ıslatma ile bitkiden bitkiye su sıçratılmasından kaçınılır; hastalıktan yoksun bitkilerden alınan çelikler çoğaltılmak üzere başka seralara götürülür.
"Çelik çürüklüğü" hastalığı Fusarium sp. mantarlarçnca yaratılmaktadır. Bu "kök ve gövde çürüklüğü", çeliklerin veya köklenmiş bitkinin dip kısmında yumuşak ve şapkalı mantar kıvamında bir çürüklük olarak görünür. Çürüklüğe uğramış kısımda sık sık, etmen mantarın esmerden portakal rengine değişen spor kitleleri yer alır. Kökler şapkalı mantar kıvamında ve kahverengidir, ellendiğinde bütünlükleri kolayca bozulur. Mücadele ; Ervvinia bakterisinin sebep olduğu "yumuşak çürüklük" için tavsiye edilen usuller kullanılır.
Diğer bir "çelik çürüklüğü" hastalığı*- Rhizoctonia solani mantarınca yaratılır. Toprak seviyesindeki çeliklerde esmerimsi bir "çürüklük" başlar. Bu hastalık durumu Yaprak'lar için de geçerlidir. Yüksek sıcaklık ve yüksek rutubet şartları altında, etmen mantarın miseli hastalık bulaşmış çelikleri kaplar. Bu mantarın miseli çoğunlukla kırmızımsı esmerdir ve örümcek ağı kıvamındadır. Mücadele : Phytophthora "gövde çürüklüğü"nde tavsiye edilen usuller kullanılır; eğer ilaç gerekirse "thiofanatmetil" ıslatması uygulanabilir.
Phytophthora sp. mantar'ları "gövde çürüklüğü" hastalığı husule getirirler. Bu mantarların sebep olduğu "kök çürüklüğü" hastalıkları, hızla bütünlüğü bozulan esmerimsi kök uçlarından başlar ve bitkinin yukarı kısımlarının sararmasına ve ölmesine sebep olurlar. Kötü bir biçimde "çürüklüğe" uğramış çeliklerin alt yaprakları düşer gider; bu çeliklerin dipleri siyah veya esmer renkte ve peltemsidir. Bu hastalık kötü havalanan ve su altında kalan topraklarda yaygındır. Mücadele ; üretim alanı içerisine hastalık etmenlerinin girme ihtimalini azaltmak üzere daima temiz veya yeni saksı ve harç kullanılır; tabii toprağından uzakta bitki yetiştirme de iyi bir fikirdir, çünkü etmen mantar'lar sütleğenkaktüs bitkilerine kolaylıkla nakledilebilir; "metalaksil" ve "fosetilalüminum" gibi geniş etkili ilaçlar faydalıdır.
"Yumuşak çürüklük" hastalığını Ervvinia spp. bakteriler husule getirir. Genelde siyahlaşmış, ıslak ve yapışkan bir ölü-hasta doku, toprak seviyesinde ve bitkinin dibinde başlar, gövde ucuna ilerleme yapar. Bitkiler solabilir, büsbütün şapkalı mantar kıvamında ve çöküntüye uğramış olabilir ve sıklıkla ölebilirler. Mücadele ; hastalıklı bitkiler hemen uzaklaştırılır ve yok edilir; sulama işi en aza indirilir ve su sıçratmadan kaçınılır, çünkü bu işlem bakteriyi bitkiden bitkiye yayabilir; yaprakların hızlı kurumasını sağlamak için sulama işi gün içinde erken yapılır, böylece bakterinin
bulaşma gücü azaltılır; hastalığın doğru olarak tanınmış olmasından emin olunmalıdır, çünkü sütleğen bitkilerinin birkaç hastalığının belirtileri benzerdir.
Güneş Yanıklığı: Hastalığın sebebi "yüksek ışık"dır. Hastalık ile, yapraklarda hızlı olarak esmerden beyaza değişen ve beyazlaşmış "yama"lar gelişir. Bitkilerin alışmış olduklarından çok daha parlak ışığa maruz kalmasından sonra, "leke"ler gece boyunca gözükebilir.
Mücadele: Bitkiler asla düşük ışık veya gölge şartlarından çok parlak veya güneş ışığına götürülmez. Eğer bitkinin daha yüksek bir ışığa götürülmek zorunluluğu varsa, yaprakların daha yüksek ışığa kendinin ayarlamasını sağlamak üzere, bunların maruz olacağı ışık şartlan düşük ışıktan orta dereceye ve yükseğe artışlar yapılarak taşıma yapılır.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS B?TK?LER? HASTALIKLARI ---2008
(Salon Bitkisi, Kaktüs Bitki)
Çelik Çürüklüğü ve Yaprak Lekelenmesi : Myrothecium roridum mantarı'nın husule getirdiği bu hastalık'da, ölü kısımlar genelde çelik diplerinde veya yapraklarda görülür, kötü köklenme ve hatta çeliklerin kaybı sonucunu doğurur. Ölü-hasta kısımlar koyu esmer veya siyah ve pelte gibidir. Köklenmiş kısımlar incelenirse, düzensiz biçimli, siyah renkli ve beyaz-saçaklı bir misel göze çarpar.
Mücadele ; Sıcaklık 21-30 oC arasında olduğu zarrîan ilaç kullanma ve tavsiye edilen oranda gübreleme, bu hastalığın şiddetini en aza indirmeye katkıda bulunur. Yapraktan ibaret bitkilerde; "mankozeb", "iprodion" ve "khlorothalonil" gibi ilaçların herbiri bu hastalığa karşı etkili olmaktadır.
Yanıklık: Rhizopus stolonifer mantarı ile bulaşmış olan bitkinin her yerinde yumuşak ve esmer "çürüklük" başlar, bitkinin çelik dibi, yaprakları, çiçekleri ve sürgün uçları bundan etkilenir. Etmen mantarın beyaz miseli ve siyah sporangium'ları tüm bulaşık bitki kısımlarında hızla oluşur ve bunlara baş gibi veya püskül gibi görünüş verir.
Mücadele : Bu hastalık hava hareketleri ile olduğu kadar, yağıştan sıçrama veya sulama uygulamaları ile de yayılabilir. Yüksek sıcaklık ve bağıl hava nemi şartları altında genelde sıkıntı olur. Bu hastalığa direnmesine yardımcı olmak üzere bitki olabildiğince düşük baskı durumları altında tutulmaya çalışılır. Yaygın ve bilim disiplinleri arası olarak uygulanan denetim usullerinin bu hastalığı bazı ürünlerin yetiştirilmesinde etkili olduğu ispatlanmıştır. Bu kullanım için hiçbir ilaç yoktur; buna rağmen "dikloran", çekirdekli meyveler üzerindeki benzer hastalıkların hasattan sonraki denetiminde kullanılmaktadır.
Lekelenme : Phomopsis sp. mantarının husule getirdiği "gövde lekelenmesi" hastalığı'nda, "leke'ler gömülü, esmer renkli ve düzensiz biçimlidir. Şiddetli hastalık hallerinde, gövde böyle hasta-ölü hasarlar ile kaplanmış olur ve büyüme çarpıklaşır. Mücadele ; hastalığın yayılmasını azaltmak üzere yukarıdan sulama ve yağışa maruz bırakma en aza indirilir; gün içinde sulama erken yapılır, bitkinin hızlı kurumasını kolaylaştırmak için pervane kullanılır ve bitkiler arasındaki boşluklar büyütülür; çoğaltma için daima hastalıksız bitkiler kullanılır; kimyasal denetleme usulleri hakkında bilgi yoktur.
Xanthomonas campestris ev. poinsettiicola bakterisinin yarattığı "yaprak lekelenmesi" hastalığının belirtileri genelde yaprak yüzeyi üzerinde dağınık bulunan topluiğne başı boyutunda ve sarımsıdan esmere değişen renkte hasarlı kısımlardır, buna rağmen bunlar yaprak damarları arasında bulunabilir ve geniş olabilir. Hasta-ölü kısımlar, düzensiz ve yükselmiş kenarlı olup çoğunlukla 2 milimetre genişliktedir. Şiddetli hastalık durumlarında, yaşlı yaprakların düşmesi ve büsbütün sararması olgularından
başka yeni yapraklar da çarpıklığa uğrar. Mücadele ; bu "yaprak lekelenmesi "ne uğramış olan tüm stok bitkileri yok edilir; bitkilerin yukarıdan sulanması veya yağışa maruz bırakılması terkedilmedikçe bu hastalığı denetim altına alma çok zordur.
Çürüklük : Coniothyrium euphorbiae mantarı seralarda yerleşme özelliği t gösterdiğinden dolayı bu hastalık seralarda oldukça ciddidir ve "gövde çürüklüğü" yaratır. Çürüklüğe uğramış bölgeler koyu renk alır ve yumuşar. Bir dal bir defa hücuma uğradıktan sonra çoğunlukla öldürülür. "Çürüklük", bakteriler tarafından yaratılan bir çürümeye benzerse de kötü kokusu yoktur; burada bakteriler vardır fakat hastalığın etmeni değildirler. Püknid'ler olan mantarın küçük ve siyah üreme yapıları uzun çıkıntılar meydana getirir, bunların herbiri bir milyon spor içerir. Yüzey ıslatma ve sulama ile seralarda su sıçratılması sonucu bu sporlar hastalığın başka bitkilere, bilhassa hafif yaralı olanlara, yayılmasını sağlar. Sporları taşıyan çelikler toprakta gömüye alınırsa bu çürüklükten dolayı hemen ölürler. Mücadele ; yüzey ıslatma ile bitkiden bitkiye su sıçratılmasından kaçınılır; hastalıktan yoksun bitkilerden alınan çelikler çoğaltılmak üzere başka seralara götürülür.
"Çelik çürüklüğü" hastalığı Fusarium sp. mantarlarçnca yaratılmaktadır. Bu "kök ve gövde çürüklüğü", çeliklerin veya köklenmiş bitkinin dip kısmında yumuşak ve şapkalı mantar kıvamında bir çürüklük olarak görünür. Çürüklüğe uğramış kısımda sık sık, etmen mantarın esmerden portakal rengine değişen spor kitleleri yer alır. Kökler şapkalı mantar kıvamında ve kahverengidir, ellendiğinde bütünlükleri kolayca bozulur. Mücadele ; Ervvinia bakterisinin sebep olduğu "yumuşak çürüklük" için tavsiye edilen usuller kullanılır.
Diğer bir "çelik çürüklüğü" hastalığı*- Rhizoctonia solani mantarınca yaratılır. Toprak seviyesindeki çeliklerde esmerimsi bir "çürüklük" başlar. Bu hastalık durumu Yaprak'lar için de geçerlidir. Yüksek sıcaklık ve yüksek rutubet şartları altında, etmen mantarın miseli hastalık bulaşmış çelikleri kaplar. Bu mantarın miseli çoğunlukla kırmızımsı esmerdir ve örümcek ağı kıvamındadır. Mücadele : Phytophthora "gövde çürüklüğü"nde tavsiye edilen usuller kullanılır; eğer ilaç gerekirse "thiofanatmetil" ıslatması uygulanabilir.
Phytophthora sp. mantar'ları "gövde çürüklüğü" hastalığı husule getirirler. Bu mantarların sebep olduğu "kök çürüklüğü" hastalıkları, hızla bütünlüğü bozulan esmerimsi kök uçlarından başlar ve bitkinin yukarı kısımlarının sararmasına ve ölmesine sebep olurlar. Kötü bir biçimde "çürüklüğe" uğramış çeliklerin alt yaprakları düşer gider; bu çeliklerin dipleri siyah veya esmer renkte ve peltemsidir. Bu hastalık kötü havalanan ve su altında kalan topraklarda yaygındır. Mücadele ; üretim alanı içerisine hastalık etmenlerinin girme ihtimalini azaltmak üzere daima temiz veya yeni saksı ve harç kullanılır; tabii toprağından uzakta bitki yetiştirme de iyi bir fikirdir, çünkü etmen mantar'lar sütleğenkaktüs bitkilerine kolaylıkla nakledilebilir; "metalaksil" ve "fosetilalüminum" gibi geniş etkili ilaçlar faydalıdır.
"Yumuşak çürüklük" hastalığını Ervvinia spp. bakteriler husule getirir. Genelde siyahlaşmış, ıslak ve yapışkan bir ölü-hasta doku, toprak seviyesinde ve bitkinin dibinde başlar, gövde ucuna ilerleme yapar. Bitkiler solabilir, büsbütün şapkalı mantar kıvamında ve çöküntüye uğramış olabilir ve sıklıkla ölebilirler. Mücadele ; hastalıklı bitkiler hemen uzaklaştırılır ve yok edilir; sulama işi en aza indirilir ve su sıçratmadan kaçınılır, çünkü bu işlem bakteriyi bitkiden bitkiye yayabilir; yaprakların hızlı kurumasını sağlamak için sulama işi gün içinde erken yapılır, böylece bakterinin
bulaşma gücü azaltılır; hastalığın doğru olarak tanınmış olmasından emin olunmalıdır, çünkü sütleğen bitkilerinin birkaç hastalığının belirtileri benzerdir.
Güneş Yanıklığı: Hastalığın sebebi "yüksek ışık"dır. Hastalık ile, yapraklarda hızlı olarak esmerden beyaza değişen ve beyazlaşmış "yama"lar gelişir. Bitkilerin alışmış olduklarından çok daha parlak ışığa maruz kalmasından sonra, "leke"ler gece boyunca gözükebilir.
Mücadele: Bitkiler asla düşük ışık veya gölge şartlarından çok parlak veya güneş ışığına götürülmez. Eğer bitkinin daha yüksek bir ışığa götürülmek zorunluluğu varsa, yaprakların daha yüksek ışığa kendinin ayarlamasını sağlamak üzere, bunların maruz olacağı ışık şartlan düşük ışıktan orta dereceye ve yükseğe artışlar yapılarak taşıma yapılır.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS B?TK?LER? HASTALIKLARI ---2008