MENEKŞE {Viola sp.) HASTALIKLARI (Park-Bahçe Çiçeği)
Yaprak Lekelenmesi : Ramula ioniphila, R. agrestis, R. lactea, Murssonina violae, Gloeosporium violae, Phyllosticta nigrescens, P. violae, Septoria violae, Cercospora murina, C. granuliformis, C. violae, Ascochyta violae, A. violicola, Heterospohum sp., Centrospora acerina, Cryptostictis violae, Alternaria violae ve Cylindrosporium violae gibi çok sayıda mantar menekşe'de "yaprak lekelenmesi" Hastalık'lan husule getirmektedir. Mücadele : Bu mantar'ların rahatsızlık yarattığı geniş ekim-dikim alanları temizlenmelidir. Güzün, eski yaprak'lar devşirilir ve kışlayan sporları ortadan kaldırmak üzere yok edilir. Değerli ekim-dikim sahalan, "zineb" veya "maneb" püskürtülerek korunabilir.
Ramularia lactea mantan'nın sebep olduğu "beyaz leke" hastalığı'nda; yaprak'larda daire biçimli ve soluk beyaz renkte kuru lekeler belirir.
Alternaria violae mantarı, "lekelenmeye sebep olarak; yaprak'larda başlangıçta ufak, yuvarlak, sınırı daha koyu olan yeşilimsi beyaz-sarı renkte lekeler belirir.
Leke'lerin merkezinde siyah nokta bulunur. Hastalıklı bitki dokuları ölür ve dökülürler.
Cercospora macrospora, Colletotrichum violae, Gloeosporium violae, Phyllosticta violae mantar'ları, menekşe'de "leke" hastalıklarına sebep olmaktadır.
Hülleme: Sphaerotheca macularis mantarı, seralarda ve bina dışında yetiştirilen menekşe'lerde "gerçek külleme" hastalığı yaratmaktadır. Mücadele için, bu mantara karşı denetim önlemleri nadir olarak uygulanmaktadır.
"Yalancı külleme" hastalığı yaratan Bremiella megasperma mantarının etkilemiş olduğu menekşe yaprakları düzensiz "lekelenme" ve alt yüzlerinde açık bozumsu ve örgü gibi bir büyüme gösterirler. Toprağa en yakın yapraklar önce saldırıya uğrar ve hızla çürüklü olur. Sporlar hastalıklı yapraklar üzerinde gelişir ve hastalığı diğer bitkilere çabucak yayarlar. Bütün bitki sarkar ve yapraklar üzerinde göze çarpan bir belirti göstermeksizin ölür. Mücadele ; uygun havalanma sağlanır ve üzerinde hastalık gözüken menekşe bitkileri yok edilir; "yalancı külleme" hastalığı özellikle nemli şartlar altında gelişir.
Pas : Puccinia violae mantarının etkisi ile meydana gelen "pas" hastalığı'nda, menekşe yapraklarının alt yüzünde baharın soluk yeşil renkli "leke"ler gelişir. Ters tarafta, yani alt yüzde tüylü gibi görünen sarı oluşum'lar noktacık'laryani bahar üreme yapıları (aecidi yatağı) çıkıntıları gelişir, bunlar sarımsı spor'lar içerirler. Yaprak sapı'nda ve gövde'de bile bunlar ortaya çıkabilir. Yaprak sap'ları ve gövde'ler de hastalığa hassastır. Mevsim içinde daha sonra kahverenkli yaz sporlan (uredospor) oluşturulur, bunlar "pas" hastalığını büyüme mevsimi esnasında yayalar. Bundan sonra koyu esmer veya siyah renkli kış sporları (teliospor) meydana gelir. Yabani menekşe'lerde eksik olmayan bu "pas" hastalığı'ndan dolayı yetiştirilmesi yapılan menekşe'lere hafif hasar olur. Mücadele için, "zineb" veya "maneb" püskürtülür.
Menekşe'nin özel mücadele önlemleri isteyen diğer "pas" hastalıklarına, Uromyces andropogonis, Puccinia ellisiana, P. fergussonii ve P. effusa mantarlan sebep olur.
Rastık : Urocystis violae mantarı, yabani ve yetiştirilen menekşe'lere bazan saldırmaktadır. Yumurtalık (ovaryum), çanak yapraklar (kaliks), çiçek sap'ları ve filizler, yani tüm bitki kısımları, saldırıya maruzdur. Yaprak saplarmda azçok uzamış kabarcıklar veya yara dokusu gibi sivilceler gelişir, yaprak sapı dikkat çekici bir biçim bozukluğuna uğrar. Kabarcık ve sivilceler patlayıp açılır ve küçük spor topları halindeki koyu sporlar boşalır. Bu top oluşumu hücrelerinin dış tabakası renksidir.
Mücadele : Mevsim içinde erken olarak tüm hastalıklı bitkiler uzaklaştırılır ve yok edilir. Mümkünse, ekim-dikimin yeri değiştirilir.
Boz Küf : Bottytis cinerea mantarının yarattığı bu "boz küf hastalığı, birkaç gün fazla güneş ışığı almaksızın devam eden ıslak havalar esnasında, menekşe yapraklarına ve çiçek kümelerine saldırmaya eğilim gösterir., yumuşak ve yapışkan bir "çürüme" olarak husule getirilir. Hastalık, toprak sıcaklığının çok düşük olduğu ve bilhassa bitkilerin iyi havalandırılmadı^ yerlerde baskındır.
Mücadele : Bu hastalık, iyi yetiştirme şartları altında seyrek gözükür. Bununla beraber, püskürtme ilaçlarından "zineb" veya "kaptan" hastalığı denetim altma alır.
Doku Ölümü : Colletotrichum violae-tricolohs mantarı adimenekşe'ye ve , hercaimenekşe'ye saldırır, yapraklarında "esmerleşme" ve "çillenme" oluşturur. Ölü kısımlar belirgin siyah kenarları ile kendini gösterir. Hücuma uğramış olan çiçeklerin
taç yaprakları olağandışı biçimde gelişme yapar. Ciddi ve şiddetli hastalık hallerinde bitkiler öldürülür.
Diğer mantar türü olan Colletotrichum violae-rotundifoliae de bu konukçuya dadanır fakat yöresel yayılışı farklıdır.
Mücadele : İlk esmerleşme ortaya çıkar çıkmaz hemen başlayarak 5 günlük aralıklar ile iki defa "zineb", "fore" veya "maneb" ilaçlarından biri püskürtülür.
Çürüklük : Toprak mantarlarından Pellicularia filamentosa, Thielaviopsis basicola, Fusarium oxysporum var. aurantiacum, Cibohnia violae, Phymatotrichum omnivorum ve Helicobasidium purpureum mantarları menekşe'de "kök çürüklüğü" ve "gövde çürüklüğü" hastalıklarına sebep olurlar. Hastalığın gidişi menekşe bitki'lerinin birdenbire sararıp solar ve-ölürler. Kök'ler "çürüme"ye uğrar. Mücadele için "tepe çürüklüğü"ndeki gibi hareket edilir.
Thielavia basicola mantan'nın etkisi ile, menekşe'de yarattığı "esmer kök çürüklüğü" hastalığı; başlangıçta toprağa yakın kısım'larda "çürüme" oluşturur. İleri safhada bitki'de "zayıflama", yapraklarda "sararma" başlar; bitki ölür. Bu durumda, kök'de ve yakın gövde'de "esmerleşme" olur. Sonunda kök'ler tümden ölür.
Toprak mantarlarından Sclerotium delphinii ve Pellicularia rolfsii "tepe çürüklüğü" hastalığı husule getirirler. Toprağı bir kere istila ettikten sonra denetim altına alınmaları zordur. "Buhar" ile pastörizasyon gibi sert önlemler gerek olmaktadır.
"Gövde çürüklüğü" etmeni olan Myrothecium roridum mantarı, hercaimenekşe gövdesine toprak seviyesinde saldırır. Hastalıklı dokular kuru ve gevrek olur, bol miktarda mantarın siyah spor kabarcıkları taşır. Bu mantar ile bulaşmış yapraklar "leke" veya "çizgi" halinde mor-siyşha dönüşür. Hastalıklı dokular kurur biter, buruşur ve esmerleşir. Aynı mantar gülhatmi'ye [Althaea sp.) de dadanır. Mücadele ; için, dönüşümlü ekim-dikim ve sağlık koruma tedbirleri uygulanır.
"Sap çürüklüğü" hastalığına Bacillus carotovorus bakterisi, bitki'de "solma" ile başlayarak, sap'da "yumuşama" yaratır, aynı zamanda "yaprak'lar da "çürüme"ye uğrar.
Yara Kabuğu : Sphaceloma violae mantarının husule getirdiği ve çok yaygın olan "yara kabuğu" hastalığı, tohum kapsülü de dahil olmak üzere, bitki'nin tüm yeşil kısımlarını etkilemektedir. Yarım cm kadar boyuta ulaşabilen, uzamış veya hemen hemen yuvarlakça "ölü doku"lar oluşturulur. "Hastalıklı kısımlar" veya "leke'ler, yuvarlak ve uzunca, parlak sarımsı esmer, gül renkli veya beyazımsı renklerde olabilir. Leke'leri koyu yeşil kuşaklar kuşatabilir. Hastalıklı kısımlar "mermi deliği" gibi boşluklar bırakarak kolaylıkla dökülür. Gövde'ler veya yaprak sapları büsbütün kuşaklandığında, yukarıda kalan kısımlar ölür. Spor'lar 1-3 hücrelidir. Belli bazı yörelerde ciddi durum kazanan hastalık, hercaimenekşe ve yabani türlerde de ortaya çıkar.
Mücadele : "Zineb" veya "maneb" püskürtmesi yapılır. Hastalıklı bitkilerden tohum devşirilmez.
Yanıklık : Urocystis (Tuburcinia) violae mantan'nın sebep olduğu hastalık'da; yaprak'da, sap'da ve çiçek'de boz renkli mantarın üreme yapı'ları olan çıkıntı oluşumları ortaya çıkar. Hastalığa tutulan bitki'de başlangıçta "zayıflama" ve sonra ölüm olur. Mücadele : Hastalık tohum'dan yayıldığından bu hususa dikkat edilmelidir.
Kıvrık Tepelilik : Hercaimenekşe'de pancar (Beta vulğaris) kıvrık tepelilik
virüsü ile sebep olunan bu hastalığın belirtileri olarak, sürgünlerin "rozetleşme"si ve "devrilme"si ve bunlardan sonra gelen çiçeklerin boyutunda ve oluşan tohum miktarında bir azalma söylenebilir. Hercaimenekşe pancar yaprak çekirgesinin (Circul tenellus) konukçularından biri olduğu ve bu hastalığı yaydığı için, pancar tarlaları çevresinde geniş alanlarda hercaimenekşe yetiştirmeden kaçınılır. Tohumdan yetiştirilen bitkiler hastalıktan yoksundur.
Sararma : Mikoplazma-benzeri bir organizma ile menekşe'de sebep olunan "sararma" hastalığının belirtileri arasında, "damar açıklaşması" ve "parlak sarı yaprak sararması" sayılabilir.
Mücadele: Hastalıklı bitkiler uzaklaştırılır ve yok edilir. Taşıyıcı böcek'lerin denetim altına alınması' içiri "malathion" püskürtmesi yapılır.
Nematod : "Kök yumrusu" nematod'ları (Me/o/cfogyne hapla ve M. incognita) menekşe kökleri üzerinde küçük ve siğil gibi "şişkinlikler yaratırlar. "Çayır" nematodu (Pratylenchus pratensis) menekşe köklerindeki esmer ve gömülü "ölü doku"lardan sorumludur ve sık sık ciddi hasar yaratır. Mücadele ; nematodlara karşı kullanılan genel denetim usulleri uygulanır.
"Eğrelti yaprak" nematodu'nun (Aphelenchotdes olesistus) belli menekşe varyetelerini istila etmesi, büyüme noktası etrafındaki genç dokularda gerçekleşir. Yaprak'lar bodurlaşır ve çarpıklasın Sık sık çiçekler yoktur. Saplar çok kısalmıştır ve yaprak'lar cüceleşir. Yaprak sapının dibi sık sık şişmiştir ve karnabahar görünüşüne sahiptir. Mücadele ; menekşe'lerin yeri değiştirilir; çoğaltma için, nematod'un istila etmiş olduğu ekim veya dikim alanlarından alınan menekşe'ler kullanılmaz ; eğer istila edilmiş ekim-dikimlerden alman filizlerin kullanılması zorunluluğu varsa, bunlar 42- 43 oC'ye ısıtılmış su içinde yarım saat tutularak nematod'lardan yoksun hale getirilebilir.
Şişkinlik. Siğil Hastalığı : Bulaşıcı olmayan bu hastalık'da, yapraklar ve çiçek sapları üzerinde, 2-3 mm uzunluğunda şişe mantarı veya siğil gibi oluşumlar gelişir. Bu kısımlar kuru olur ve gevrekleşir. Böcek deliklerinde daha sonra böyle oluşumlar gelişir. Olağan olarak, iyi olmayan su ilişkileri "şişkinlik" hastalığına yol açar, bu da ya aşırı yaprak örtüsü ile toprağın çok ıslak tutulmasından yahut da yanlış ışıklandırma şartları yüzünden havanın aşırı rutubetli olmasından ortaya çıkmaktadır. Seralara daha fazla hava sağlanır ve toprak daha gözenekli duruma getirilmek üzere karıştırılır. Mamafih, şartlarda hızlı değişme olmasından kaçınılır.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008
Yaprak Lekelenmesi : Ramula ioniphila, R. agrestis, R. lactea, Murssonina violae, Gloeosporium violae, Phyllosticta nigrescens, P. violae, Septoria violae, Cercospora murina, C. granuliformis, C. violae, Ascochyta violae, A. violicola, Heterospohum sp., Centrospora acerina, Cryptostictis violae, Alternaria violae ve Cylindrosporium violae gibi çok sayıda mantar menekşe'de "yaprak lekelenmesi" Hastalık'lan husule getirmektedir. Mücadele : Bu mantar'ların rahatsızlık yarattığı geniş ekim-dikim alanları temizlenmelidir. Güzün, eski yaprak'lar devşirilir ve kışlayan sporları ortadan kaldırmak üzere yok edilir. Değerli ekim-dikim sahalan, "zineb" veya "maneb" püskürtülerek korunabilir.
Ramularia lactea mantan'nın sebep olduğu "beyaz leke" hastalığı'nda; yaprak'larda daire biçimli ve soluk beyaz renkte kuru lekeler belirir.
Alternaria violae mantarı, "lekelenmeye sebep olarak; yaprak'larda başlangıçta ufak, yuvarlak, sınırı daha koyu olan yeşilimsi beyaz-sarı renkte lekeler belirir.
Leke'lerin merkezinde siyah nokta bulunur. Hastalıklı bitki dokuları ölür ve dökülürler.
Cercospora macrospora, Colletotrichum violae, Gloeosporium violae, Phyllosticta violae mantar'ları, menekşe'de "leke" hastalıklarına sebep olmaktadır.
Hülleme: Sphaerotheca macularis mantarı, seralarda ve bina dışında yetiştirilen menekşe'lerde "gerçek külleme" hastalığı yaratmaktadır. Mücadele için, bu mantara karşı denetim önlemleri nadir olarak uygulanmaktadır.
"Yalancı külleme" hastalığı yaratan Bremiella megasperma mantarının etkilemiş olduğu menekşe yaprakları düzensiz "lekelenme" ve alt yüzlerinde açık bozumsu ve örgü gibi bir büyüme gösterirler. Toprağa en yakın yapraklar önce saldırıya uğrar ve hızla çürüklü olur. Sporlar hastalıklı yapraklar üzerinde gelişir ve hastalığı diğer bitkilere çabucak yayarlar. Bütün bitki sarkar ve yapraklar üzerinde göze çarpan bir belirti göstermeksizin ölür. Mücadele ; uygun havalanma sağlanır ve üzerinde hastalık gözüken menekşe bitkileri yok edilir; "yalancı külleme" hastalığı özellikle nemli şartlar altında gelişir.
Pas : Puccinia violae mantarının etkisi ile meydana gelen "pas" hastalığı'nda, menekşe yapraklarının alt yüzünde baharın soluk yeşil renkli "leke"ler gelişir. Ters tarafta, yani alt yüzde tüylü gibi görünen sarı oluşum'lar noktacık'laryani bahar üreme yapıları (aecidi yatağı) çıkıntıları gelişir, bunlar sarımsı spor'lar içerirler. Yaprak sapı'nda ve gövde'de bile bunlar ortaya çıkabilir. Yaprak sap'ları ve gövde'ler de hastalığa hassastır. Mevsim içinde daha sonra kahverenkli yaz sporlan (uredospor) oluşturulur, bunlar "pas" hastalığını büyüme mevsimi esnasında yayalar. Bundan sonra koyu esmer veya siyah renkli kış sporları (teliospor) meydana gelir. Yabani menekşe'lerde eksik olmayan bu "pas" hastalığı'ndan dolayı yetiştirilmesi yapılan menekşe'lere hafif hasar olur. Mücadele için, "zineb" veya "maneb" püskürtülür.
Menekşe'nin özel mücadele önlemleri isteyen diğer "pas" hastalıklarına, Uromyces andropogonis, Puccinia ellisiana, P. fergussonii ve P. effusa mantarlan sebep olur.
Rastık : Urocystis violae mantarı, yabani ve yetiştirilen menekşe'lere bazan saldırmaktadır. Yumurtalık (ovaryum), çanak yapraklar (kaliks), çiçek sap'ları ve filizler, yani tüm bitki kısımları, saldırıya maruzdur. Yaprak saplarmda azçok uzamış kabarcıklar veya yara dokusu gibi sivilceler gelişir, yaprak sapı dikkat çekici bir biçim bozukluğuna uğrar. Kabarcık ve sivilceler patlayıp açılır ve küçük spor topları halindeki koyu sporlar boşalır. Bu top oluşumu hücrelerinin dış tabakası renksidir.
Mücadele : Mevsim içinde erken olarak tüm hastalıklı bitkiler uzaklaştırılır ve yok edilir. Mümkünse, ekim-dikimin yeri değiştirilir.
Boz Küf : Bottytis cinerea mantarının yarattığı bu "boz küf hastalığı, birkaç gün fazla güneş ışığı almaksızın devam eden ıslak havalar esnasında, menekşe yapraklarına ve çiçek kümelerine saldırmaya eğilim gösterir., yumuşak ve yapışkan bir "çürüme" olarak husule getirilir. Hastalık, toprak sıcaklığının çok düşük olduğu ve bilhassa bitkilerin iyi havalandırılmadı^ yerlerde baskındır.
Mücadele : Bu hastalık, iyi yetiştirme şartları altında seyrek gözükür. Bununla beraber, püskürtme ilaçlarından "zineb" veya "kaptan" hastalığı denetim altma alır.
Doku Ölümü : Colletotrichum violae-tricolohs mantarı adimenekşe'ye ve , hercaimenekşe'ye saldırır, yapraklarında "esmerleşme" ve "çillenme" oluşturur. Ölü kısımlar belirgin siyah kenarları ile kendini gösterir. Hücuma uğramış olan çiçeklerin
taç yaprakları olağandışı biçimde gelişme yapar. Ciddi ve şiddetli hastalık hallerinde bitkiler öldürülür.
Diğer mantar türü olan Colletotrichum violae-rotundifoliae de bu konukçuya dadanır fakat yöresel yayılışı farklıdır.
Mücadele : İlk esmerleşme ortaya çıkar çıkmaz hemen başlayarak 5 günlük aralıklar ile iki defa "zineb", "fore" veya "maneb" ilaçlarından biri püskürtülür.
Çürüklük : Toprak mantarlarından Pellicularia filamentosa, Thielaviopsis basicola, Fusarium oxysporum var. aurantiacum, Cibohnia violae, Phymatotrichum omnivorum ve Helicobasidium purpureum mantarları menekşe'de "kök çürüklüğü" ve "gövde çürüklüğü" hastalıklarına sebep olurlar. Hastalığın gidişi menekşe bitki'lerinin birdenbire sararıp solar ve-ölürler. Kök'ler "çürüme"ye uğrar. Mücadele için "tepe çürüklüğü"ndeki gibi hareket edilir.
Thielavia basicola mantan'nın etkisi ile, menekşe'de yarattığı "esmer kök çürüklüğü" hastalığı; başlangıçta toprağa yakın kısım'larda "çürüme" oluşturur. İleri safhada bitki'de "zayıflama", yapraklarda "sararma" başlar; bitki ölür. Bu durumda, kök'de ve yakın gövde'de "esmerleşme" olur. Sonunda kök'ler tümden ölür.
Toprak mantarlarından Sclerotium delphinii ve Pellicularia rolfsii "tepe çürüklüğü" hastalığı husule getirirler. Toprağı bir kere istila ettikten sonra denetim altına alınmaları zordur. "Buhar" ile pastörizasyon gibi sert önlemler gerek olmaktadır.
"Gövde çürüklüğü" etmeni olan Myrothecium roridum mantarı, hercaimenekşe gövdesine toprak seviyesinde saldırır. Hastalıklı dokular kuru ve gevrek olur, bol miktarda mantarın siyah spor kabarcıkları taşır. Bu mantar ile bulaşmış yapraklar "leke" veya "çizgi" halinde mor-siyşha dönüşür. Hastalıklı dokular kurur biter, buruşur ve esmerleşir. Aynı mantar gülhatmi'ye [Althaea sp.) de dadanır. Mücadele ; için, dönüşümlü ekim-dikim ve sağlık koruma tedbirleri uygulanır.
"Sap çürüklüğü" hastalığına Bacillus carotovorus bakterisi, bitki'de "solma" ile başlayarak, sap'da "yumuşama" yaratır, aynı zamanda "yaprak'lar da "çürüme"ye uğrar.
Yara Kabuğu : Sphaceloma violae mantarının husule getirdiği ve çok yaygın olan "yara kabuğu" hastalığı, tohum kapsülü de dahil olmak üzere, bitki'nin tüm yeşil kısımlarını etkilemektedir. Yarım cm kadar boyuta ulaşabilen, uzamış veya hemen hemen yuvarlakça "ölü doku"lar oluşturulur. "Hastalıklı kısımlar" veya "leke'ler, yuvarlak ve uzunca, parlak sarımsı esmer, gül renkli veya beyazımsı renklerde olabilir. Leke'leri koyu yeşil kuşaklar kuşatabilir. Hastalıklı kısımlar "mermi deliği" gibi boşluklar bırakarak kolaylıkla dökülür. Gövde'ler veya yaprak sapları büsbütün kuşaklandığında, yukarıda kalan kısımlar ölür. Spor'lar 1-3 hücrelidir. Belli bazı yörelerde ciddi durum kazanan hastalık, hercaimenekşe ve yabani türlerde de ortaya çıkar.
Mücadele : "Zineb" veya "maneb" püskürtmesi yapılır. Hastalıklı bitkilerden tohum devşirilmez.
Yanıklık : Urocystis (Tuburcinia) violae mantan'nın sebep olduğu hastalık'da; yaprak'da, sap'da ve çiçek'de boz renkli mantarın üreme yapı'ları olan çıkıntı oluşumları ortaya çıkar. Hastalığa tutulan bitki'de başlangıçta "zayıflama" ve sonra ölüm olur. Mücadele : Hastalık tohum'dan yayıldığından bu hususa dikkat edilmelidir.
Kıvrık Tepelilik : Hercaimenekşe'de pancar (Beta vulğaris) kıvrık tepelilik
virüsü ile sebep olunan bu hastalığın belirtileri olarak, sürgünlerin "rozetleşme"si ve "devrilme"si ve bunlardan sonra gelen çiçeklerin boyutunda ve oluşan tohum miktarında bir azalma söylenebilir. Hercaimenekşe pancar yaprak çekirgesinin (Circul tenellus) konukçularından biri olduğu ve bu hastalığı yaydığı için, pancar tarlaları çevresinde geniş alanlarda hercaimenekşe yetiştirmeden kaçınılır. Tohumdan yetiştirilen bitkiler hastalıktan yoksundur.
Sararma : Mikoplazma-benzeri bir organizma ile menekşe'de sebep olunan "sararma" hastalığının belirtileri arasında, "damar açıklaşması" ve "parlak sarı yaprak sararması" sayılabilir.
Mücadele: Hastalıklı bitkiler uzaklaştırılır ve yok edilir. Taşıyıcı böcek'lerin denetim altına alınması' içiri "malathion" püskürtmesi yapılır.
Nematod : "Kök yumrusu" nematod'ları (Me/o/cfogyne hapla ve M. incognita) menekşe kökleri üzerinde küçük ve siğil gibi "şişkinlikler yaratırlar. "Çayır" nematodu (Pratylenchus pratensis) menekşe köklerindeki esmer ve gömülü "ölü doku"lardan sorumludur ve sık sık ciddi hasar yaratır. Mücadele ; nematodlara karşı kullanılan genel denetim usulleri uygulanır.
"Eğrelti yaprak" nematodu'nun (Aphelenchotdes olesistus) belli menekşe varyetelerini istila etmesi, büyüme noktası etrafındaki genç dokularda gerçekleşir. Yaprak'lar bodurlaşır ve çarpıklasın Sık sık çiçekler yoktur. Saplar çok kısalmıştır ve yaprak'lar cüceleşir. Yaprak sapının dibi sık sık şişmiştir ve karnabahar görünüşüne sahiptir. Mücadele ; menekşe'lerin yeri değiştirilir; çoğaltma için, nematod'un istila etmiş olduğu ekim veya dikim alanlarından alınan menekşe'ler kullanılmaz ; eğer istila edilmiş ekim-dikimlerden alman filizlerin kullanılması zorunluluğu varsa, bunlar 42- 43 oC'ye ısıtılmış su içinde yarım saat tutularak nematod'lardan yoksun hale getirilebilir.
Şişkinlik. Siğil Hastalığı : Bulaşıcı olmayan bu hastalık'da, yapraklar ve çiçek sapları üzerinde, 2-3 mm uzunluğunda şişe mantarı veya siğil gibi oluşumlar gelişir. Bu kısımlar kuru olur ve gevrekleşir. Böcek deliklerinde daha sonra böyle oluşumlar gelişir. Olağan olarak, iyi olmayan su ilişkileri "şişkinlik" hastalığına yol açar, bu da ya aşırı yaprak örtüsü ile toprağın çok ıslak tutulmasından yahut da yanlış ışıklandırma şartları yüzünden havanın aşırı rutubetli olmasından ortaya çıkmaktadır. Seralara daha fazla hava sağlanır ve toprak daha gözenekli duruma getirilmek üzere karıştırılır. Mamafih, şartlarda hızlı değişme olmasından kaçınılır.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008

