Tweet
MÜGE (İnciçiçeği, Mayısçiçeği, Vadizambağı) (Convallaha sp.)
HASTALIKLARI
(Park-Bahçe Çiçeği)
Doku Ölümü : Gloeosporium convallariae mantarı tarafından yapraklarda sebep olunan ve "yanıklık" olarak da bilinen bu hastalık'da; mor-kırmızı kenarlı ve çap bakımından 2-3 mm veya daha büyük boyutlu olan yuvarlak veya oval esmer leke'ler gelişir.
Hastalıklı doku'lar dökülüp açılır, su ileten borular açığa çıkar. Ölü dokular yaprak'lar ve çiçek sap'ları üzerinde zuhur eder. Yaprak'lar olgulaşamadan ölür. Kök sisteminin iyi gelişmemesinden dolayı genç bitkiler bodur kalır.
Mücadele: Sonbaharda tüm hastalıklı yapraklar uzaklaştırılır ve yok edilir. Bulaşık bitkilerden çoğaltma yapmaktan kaçınılır. Dikimlerin yerini değiştirmek faydalıdır. Genç sürgünler gözükür gözükmez hemen başlayarak tekrar tekrar "bakır'lı" bir ilaç püskürtülür. Hastalıklı dikimlerden alman çekirdekler ile çoğaltma yapmaktan kaçınılır.
Pas : Aecidium convallariae mantarı, müge yaprak'larının alt yüzünde üreme yapı'ları geliştirir. Bundan dolayı bitki hasar görür.
Yaprak Lekelenmesi : Kabatiella microsticta mantarı ile husule getirilen
hastalıkta, mor-esmer kenarlı esmer lekeler ortaya çıkar.
Phyllosticta sp. azçok yuvarlak, küçük ve esmer renkli lekeler meydana getirir.
Mücadele : Eğer gövde çürüklüğü hastalığı denetim altında tutulursa "yaprak lekelenmesi" tehlikeli olmaz.
Çürüklük : Boüytis paeoniae mantarı tarafından sebep olunan bu hastalık, aynı zamanda "boz küf" adınıyla anılır. Yaz başında bahçedeki veya çoğaltma yastıklarındaki 2-3 yıllık bitkilerde gözükür. Büyümenin durması ile veya çok rutubetli şartlar altında çiçek kurulunun çürümesi ile kendini belli eder. Seralarda, tomurcuklar açılırken çiçekler ve saplar hücuma uğrar. Küçük, yuvarlak sarımsı veya bozum.su benekler önce yapraklar ve saplar üzerinde ortaya çıkar; daha sonra koyu esmer ve dokuya gömülü lekeler gelişir. Yaprakların bağlantı noktası yakınında sap üzerinde çürümüş leke'ler görülür; hastalık bunlardan yukarı doğru yapraklar içerisine, aşağı doğru gövdenin alt taraflarına yayılır. Gövdenin yumuşak-etli dokuları tamamen tahrip edilir öyle ki bitki kırılır biter ve yukarı kısımlar ölür. Aynı hasar bulaşık çiçek saplarına da olur. Toprakaltı kısımlarına saldırı olmaz. Depolanmış besin maddelerinin yokluğundan dolayı yeni gelişen kısımlar bodurlaşır. Mantar nemli seralarda kötü havalanma şartları altında çok hızla gelişir. Müge bitkileri pazarlanmış bile olsalar eğer gece boyunca rutubetli kağıt içinde tutulurlarsa mantar çiçek demetlerine yayılabilir. Gövdenin alt kısımlarında çoğunlukla kış boyunca direnen siyah sklerotium'lar oluşturulur. Mücadele : Bu mantar aynı zamanda şakayık'a (Peonia sp.) da dadandığından, Müge bitkileri bunlara yakın yetiştirilmemelidir, ayrıca hastalıklı şakayık'lara dokunduktan sonra müge'ler ile uğraşmaktan kaçınılır. Islak iken müge bitki'lerine ellenmez, çünkü mantar böylelikle sağlıklı fertlere yayılır. Yüksek azot içerikli gübrelerin aşırı dozlarından da kaçınılır. Bitkiler uygun aralıklı olmalıdır. Güzün, tüm çürümüş yaprak'lar uzaklaştırılır ve yok edilir. Hastalıklı tüm bitki bireyleri mümkün olduğunca çabuk yok edilir. Seralarda rutubet azaltılır ve daha fazla hava sağlanır. Tekrar ekim-dikim yapılmadan önce bulaşık toprak, tazesi veya buharla pastörize edilmiş olan ile değiştirilir. Çoğaltma için, hastalıklı bitkilerden alman çekirdeklerin kullanılmasından kaçınılır.
Başka Hastalıklar: Eşeyli safhası Mycosphaerella convallaria olan Ascochyta majalis mantarı müge'de "çillenme"ye; Pellicularia rolfsii mantarı "tepe çürüklüğü"ne sebep olur; bu mantarlar zaman zaman ortaya çıkar.
Özellikle toprağın ağır balçık olduğu yerlerde olağandışı bir surette rutubetli şartlar hüküm sürerse, müge bitki'leri çoğaltma bakımından iyice gelişme halinden kalırlar. Çiçekler mükemmel olmaksızın açılır veya hiç açılmaz, hemen bozumsu esmerleşir ve kururlar. Mücadelesi için, azotlu gübrelerin aşırı kullanılmasından kaçınılır ve çekirdeklere iyi depolama şartları sağlanmalıdır.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008
HASTALIKLARI
(Park-Bahçe Çiçeği)
Doku Ölümü : Gloeosporium convallariae mantarı tarafından yapraklarda sebep olunan ve "yanıklık" olarak da bilinen bu hastalık'da; mor-kırmızı kenarlı ve çap bakımından 2-3 mm veya daha büyük boyutlu olan yuvarlak veya oval esmer leke'ler gelişir.
Hastalıklı doku'lar dökülüp açılır, su ileten borular açığa çıkar. Ölü dokular yaprak'lar ve çiçek sap'ları üzerinde zuhur eder. Yaprak'lar olgulaşamadan ölür. Kök sisteminin iyi gelişmemesinden dolayı genç bitkiler bodur kalır.
Mücadele: Sonbaharda tüm hastalıklı yapraklar uzaklaştırılır ve yok edilir. Bulaşık bitkilerden çoğaltma yapmaktan kaçınılır. Dikimlerin yerini değiştirmek faydalıdır. Genç sürgünler gözükür gözükmez hemen başlayarak tekrar tekrar "bakır'lı" bir ilaç püskürtülür. Hastalıklı dikimlerden alman çekirdekler ile çoğaltma yapmaktan kaçınılır.
Pas : Aecidium convallariae mantarı, müge yaprak'larının alt yüzünde üreme yapı'ları geliştirir. Bundan dolayı bitki hasar görür.
Yaprak Lekelenmesi : Kabatiella microsticta mantarı ile husule getirilen
hastalıkta, mor-esmer kenarlı esmer lekeler ortaya çıkar.
Phyllosticta sp. azçok yuvarlak, küçük ve esmer renkli lekeler meydana getirir.
Mücadele : Eğer gövde çürüklüğü hastalığı denetim altında tutulursa "yaprak lekelenmesi" tehlikeli olmaz.
Çürüklük : Boüytis paeoniae mantarı tarafından sebep olunan bu hastalık, aynı zamanda "boz küf" adınıyla anılır. Yaz başında bahçedeki veya çoğaltma yastıklarındaki 2-3 yıllık bitkilerde gözükür. Büyümenin durması ile veya çok rutubetli şartlar altında çiçek kurulunun çürümesi ile kendini belli eder. Seralarda, tomurcuklar açılırken çiçekler ve saplar hücuma uğrar. Küçük, yuvarlak sarımsı veya bozum.su benekler önce yapraklar ve saplar üzerinde ortaya çıkar; daha sonra koyu esmer ve dokuya gömülü lekeler gelişir. Yaprakların bağlantı noktası yakınında sap üzerinde çürümüş leke'ler görülür; hastalık bunlardan yukarı doğru yapraklar içerisine, aşağı doğru gövdenin alt taraflarına yayılır. Gövdenin yumuşak-etli dokuları tamamen tahrip edilir öyle ki bitki kırılır biter ve yukarı kısımlar ölür. Aynı hasar bulaşık çiçek saplarına da olur. Toprakaltı kısımlarına saldırı olmaz. Depolanmış besin maddelerinin yokluğundan dolayı yeni gelişen kısımlar bodurlaşır. Mantar nemli seralarda kötü havalanma şartları altında çok hızla gelişir. Müge bitkileri pazarlanmış bile olsalar eğer gece boyunca rutubetli kağıt içinde tutulurlarsa mantar çiçek demetlerine yayılabilir. Gövdenin alt kısımlarında çoğunlukla kış boyunca direnen siyah sklerotium'lar oluşturulur. Mücadele : Bu mantar aynı zamanda şakayık'a (Peonia sp.) da dadandığından, Müge bitkileri bunlara yakın yetiştirilmemelidir, ayrıca hastalıklı şakayık'lara dokunduktan sonra müge'ler ile uğraşmaktan kaçınılır. Islak iken müge bitki'lerine ellenmez, çünkü mantar böylelikle sağlıklı fertlere yayılır. Yüksek azot içerikli gübrelerin aşırı dozlarından da kaçınılır. Bitkiler uygun aralıklı olmalıdır. Güzün, tüm çürümüş yaprak'lar uzaklaştırılır ve yok edilir. Hastalıklı tüm bitki bireyleri mümkün olduğunca çabuk yok edilir. Seralarda rutubet azaltılır ve daha fazla hava sağlanır. Tekrar ekim-dikim yapılmadan önce bulaşık toprak, tazesi veya buharla pastörize edilmiş olan ile değiştirilir. Çoğaltma için, hastalıklı bitkilerden alman çekirdeklerin kullanılmasından kaçınılır.
Başka Hastalıklar: Eşeyli safhası Mycosphaerella convallaria olan Ascochyta majalis mantarı müge'de "çillenme"ye; Pellicularia rolfsii mantarı "tepe çürüklüğü"ne sebep olur; bu mantarlar zaman zaman ortaya çıkar.
Özellikle toprağın ağır balçık olduğu yerlerde olağandışı bir surette rutubetli şartlar hüküm sürerse, müge bitki'leri çoğaltma bakımından iyice gelişme halinden kalırlar. Çiçekler mükemmel olmaksızın açılır veya hiç açılmaz, hemen bozumsu esmerleşir ve kururlar. Mücadelesi için, azotlu gübrelerin aşırı kullanılmasından kaçınılır ve çekirdeklere iyi depolama şartları sağlanmalıdır.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008