Tweet
ORTANCA (Hydrangea sp.) HASTALIKLARI
(Çiçekli Çalı)
Yaprak Lekelenmesi: Corynespora cassicola, Septoria hydranğeae, Cercospora arborescentis, Ascochyta hydranğeae ve Phyllosticta hydranğeae mantarları ortanca'da "yaprak lekelenmesi"ne sebep olmaktadır. Mücadele için, dönem dönem "zineb" püskürtmesi yapılır.
Gerçek Külleme : Erysiphe polyğoni mantarınca yaratılan bu hastalık'da, hastalıklı yaprakların özellikle alt yüzü açık "boz küf" ile örtülür, bu küf daha sonra " "leke"ler veya "yama"lar halinde esmerleşir. Hastalanmış yaprakların üst yüzü renk
bakımından yeşil kalır veya morumsu esmere döner. Belli ortanca varyetelerinin tomurcuk'ları kötü biçim bozukluğuna uğrar. Körpe, nazik gövde uçları ve çiçek sapları da "külleme"ye uğrar. Yaprak'lar olgunlaşamadan ölür. Çiçek'ler "bodurlaşma"ya ve "lekelenme"ye veya olağandışı biçimde gelişme gösterir ve ölürler. Mücadele : Yapraklara, "külleme"nin ilk işaretlerini gösterdiklerinde "karathan" veya "benlat" püskürtmesi yapılır. Eğer gerekirse bu işlem 2 haftada tekrarlanır.
Oidium hortansiae mantan'nın etkisi ile; yapraklarda başlangıçta alt yüzde kirli beyazımsı menekşe renginde un gibi misel örtüsü gelişir. Misel'in altındaki yaprak dokusu; sarımsı açık yeşil sonra kızıl kahverengi ve sınırı belirli leke'lere döner. Bunun sonucunda yaprak'lar lekelenmiş olur ve "bükülme"ye uğrar, çiçek'ler ölebilir. Mücadele : Yağışlı ve ıslak günlerde, ayrıca azotlu gübrelerin fazla kullanıldığı zamanlarda hastalık teşvik edilir.
Tomurcuk Yanıklığı : Botrytis cinerea mantarının husule getirdiği bu hastalık; ıslak mevsimler sırasında bina dışında gelişen bitkilerin sıkışık çiçek kümelerinde, veya karanlık muamelesine tutulan sera bitkilerinin tomurcuklarında ortaya çıkar.
Mücadele : Tarlada yetiştirilen bitkilere, ıslak mevsimlerde hastalık belirtileri ilk görüldüğü zaman ve daha sonra her 10 günlük-aralıklar ile "bottan" püskürtmesi yapılır. Depolama altındaki bitkilere "botran" veya "benlat" püskürtül mel id ir.
Pas: Pucciniastrum hydrangeae mantarının etkisi ile ortaya çıkan bu hastalık'da,
seralardaki ve çitlerdeki belli ortanca varyeteleri, bu parazit mantarın saldırısına
maruz durumdadır. Yapraklar özellikle alt yüzlerinde çok bol sayıda sarımsı pas-
esmer renkli kabarcıklar ile lekelidir. Böyle yapraklar kuruyup bitmeye ve gevrek
olmaya eğilim gösterirler. ^
Mücadele : Hastalık, rüzgar ile, yahut seralarda sulama veya yüzey ıslatması ile taşman spor'lardan yayılmaktadır. "Ferbam-kükürt karışımı" ile püskürtme yapılması faydalı olur. Bu mantarın ara konukçusu tsuga (Tsuga sp.) olduğundan, tsuga'yı yok etmenin bu pas hastalığını ortadan kaldıracağı düşünülebilir, ancak bu düşünce doğru değildir. Görünüşe göre bu hastalığın etmem olan mantar yaşlı bitki kısımlarında kışlayabilmektedir.
Solgunluk : Pseudomonas solanacearum bakterisi'nin meydana getirdiği bu hastalık'da, şiddetli yağış ve sıcak havadan sonra ortanca'nın genç yaprakları ve çiçek kurulu "yanıklanması" aşırı olarak ortaya çıkar. Bazı konukçu bitkileri, "solma" ve "kök çürüklüğü" tahrip etmektedir. Herhangi bir mücadele tedbiri teklif edilmemektedir.
Virüs : Ortancaların birkaç "halka lekelilik virüs'ü" hastalığına maruz olduğu bilinmektedir.
Bunlardan ortanca'da halka lekelilik virüs'ü olarak bilinen birinin, büyükyapraklıortanca (Hydranğea macrophylla) türünde "yok olup bitme" denilen hastalığın etkeni olduğu düşünülmektedir. Bu virüs, olağan çiçeği "yapraksı yapı (fillodi)" denilen bir duruma değiştirme yeteneğindedir. Hastalık, kesmek amacı ile kullanılan bıçaklar vasıtası ile nakledilmektedir. Bıçakları "fisan 20" ilacma batırma işlemi, bu virüsün yayılmasını önlemektedir.
Tütün'deki (Nicotiana sp.) halka lekelilik virüs'ü, tabii olarak hastalanmış ortanca fertlerinde bulunmuştur.
Domates'deki (Solanum lycopersicum) halka lekelilik virüs'ü de ortanca' larda hastalık yaratmaktadır.
Mücadele : Çoğaltma için sadece sağlıklı bitkiler kullanılır. Tedavi edilemediği için
ve alınmış olan çelikleri virüs'e yataklık yapmış olacağı için, hastalanmış ortanca'lar yok edilir.
Nematod : Ditylenchus dipsaci, Meloidogyne hapla ve M. incognita nematodları ortanca'yı istila ederler. Bunlar "kök ur'u" ve "gövde" hastalıklarına sebep olurlar. Mücadele ; genel nematod hastalıkları ile olduğu gibidir.
Güneş Kavurması : Sıcaklık gölgede 38 oC'ye ulaştığı takdirde özellikle hızlı gelişen bitkilerde tepe yaprakları güneşten "kavrulma"ya uğrar. Böyle ortancalar, sanki donmuş gibi veya bir püskürtme maddesinden hasar görmüş gibi gözükürler.
Mücadele : Ortanca bitkilerini kafes veya ttilbent ile geçici olarak gölgeleme, böyle hasarları önleyecektir.
Sararma : Ortanca'nın yapraklarında sarımsı renk bozulması olgusu, toprağın çok alkalin olduğu yerlerde yaygındır, böyle bitkiler hafifçe asit toprak talep eder.
Toprağı asitleştirmek için "amonyumsülfat" uygulanması tavsiye edilmektedir. Aşırı "kireç" kullanılmasından kaçınılır, çünkü kireç toprak içindeki demirin kullanılmasını engellemektedir. Sararma'yı (kloroz) tedavi etmede yeni bir usul, ya yaprak püskürtme maddesi olarak veya toprağa eklemek suretiyle "demir chelat" kullanmaktır. Bunlar, "demir bileşikleri", "versenol"^/e "perma green iran 135" ticari isimleri altında satılmaktadır.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008
(Çiçekli Çalı)
Yaprak Lekelenmesi: Corynespora cassicola, Septoria hydranğeae, Cercospora arborescentis, Ascochyta hydranğeae ve Phyllosticta hydranğeae mantarları ortanca'da "yaprak lekelenmesi"ne sebep olmaktadır. Mücadele için, dönem dönem "zineb" püskürtmesi yapılır.
Gerçek Külleme : Erysiphe polyğoni mantarınca yaratılan bu hastalık'da, hastalıklı yaprakların özellikle alt yüzü açık "boz küf" ile örtülür, bu küf daha sonra " "leke"ler veya "yama"lar halinde esmerleşir. Hastalanmış yaprakların üst yüzü renk
bakımından yeşil kalır veya morumsu esmere döner. Belli ortanca varyetelerinin tomurcuk'ları kötü biçim bozukluğuna uğrar. Körpe, nazik gövde uçları ve çiçek sapları da "külleme"ye uğrar. Yaprak'lar olgunlaşamadan ölür. Çiçek'ler "bodurlaşma"ya ve "lekelenme"ye veya olağandışı biçimde gelişme gösterir ve ölürler. Mücadele : Yapraklara, "külleme"nin ilk işaretlerini gösterdiklerinde "karathan" veya "benlat" püskürtmesi yapılır. Eğer gerekirse bu işlem 2 haftada tekrarlanır.
Oidium hortansiae mantan'nın etkisi ile; yapraklarda başlangıçta alt yüzde kirli beyazımsı menekşe renginde un gibi misel örtüsü gelişir. Misel'in altındaki yaprak dokusu; sarımsı açık yeşil sonra kızıl kahverengi ve sınırı belirli leke'lere döner. Bunun sonucunda yaprak'lar lekelenmiş olur ve "bükülme"ye uğrar, çiçek'ler ölebilir. Mücadele : Yağışlı ve ıslak günlerde, ayrıca azotlu gübrelerin fazla kullanıldığı zamanlarda hastalık teşvik edilir.
Tomurcuk Yanıklığı : Botrytis cinerea mantarının husule getirdiği bu hastalık; ıslak mevsimler sırasında bina dışında gelişen bitkilerin sıkışık çiçek kümelerinde, veya karanlık muamelesine tutulan sera bitkilerinin tomurcuklarında ortaya çıkar.
Mücadele : Tarlada yetiştirilen bitkilere, ıslak mevsimlerde hastalık belirtileri ilk görüldüğü zaman ve daha sonra her 10 günlük-aralıklar ile "bottan" püskürtmesi yapılır. Depolama altındaki bitkilere "botran" veya "benlat" püskürtül mel id ir.
Pas: Pucciniastrum hydrangeae mantarının etkisi ile ortaya çıkan bu hastalık'da,
seralardaki ve çitlerdeki belli ortanca varyeteleri, bu parazit mantarın saldırısına
maruz durumdadır. Yapraklar özellikle alt yüzlerinde çok bol sayıda sarımsı pas-
esmer renkli kabarcıklar ile lekelidir. Böyle yapraklar kuruyup bitmeye ve gevrek
olmaya eğilim gösterirler. ^
Mücadele : Hastalık, rüzgar ile, yahut seralarda sulama veya yüzey ıslatması ile taşman spor'lardan yayılmaktadır. "Ferbam-kükürt karışımı" ile püskürtme yapılması faydalı olur. Bu mantarın ara konukçusu tsuga (Tsuga sp.) olduğundan, tsuga'yı yok etmenin bu pas hastalığını ortadan kaldıracağı düşünülebilir, ancak bu düşünce doğru değildir. Görünüşe göre bu hastalığın etmem olan mantar yaşlı bitki kısımlarında kışlayabilmektedir.
Solgunluk : Pseudomonas solanacearum bakterisi'nin meydana getirdiği bu hastalık'da, şiddetli yağış ve sıcak havadan sonra ortanca'nın genç yaprakları ve çiçek kurulu "yanıklanması" aşırı olarak ortaya çıkar. Bazı konukçu bitkileri, "solma" ve "kök çürüklüğü" tahrip etmektedir. Herhangi bir mücadele tedbiri teklif edilmemektedir.
Virüs : Ortancaların birkaç "halka lekelilik virüs'ü" hastalığına maruz olduğu bilinmektedir.
Bunlardan ortanca'da halka lekelilik virüs'ü olarak bilinen birinin, büyükyapraklıortanca (Hydranğea macrophylla) türünde "yok olup bitme" denilen hastalığın etkeni olduğu düşünülmektedir. Bu virüs, olağan çiçeği "yapraksı yapı (fillodi)" denilen bir duruma değiştirme yeteneğindedir. Hastalık, kesmek amacı ile kullanılan bıçaklar vasıtası ile nakledilmektedir. Bıçakları "fisan 20" ilacma batırma işlemi, bu virüsün yayılmasını önlemektedir.
Tütün'deki (Nicotiana sp.) halka lekelilik virüs'ü, tabii olarak hastalanmış ortanca fertlerinde bulunmuştur.
Domates'deki (Solanum lycopersicum) halka lekelilik virüs'ü de ortanca' larda hastalık yaratmaktadır.
Mücadele : Çoğaltma için sadece sağlıklı bitkiler kullanılır. Tedavi edilemediği için
ve alınmış olan çelikleri virüs'e yataklık yapmış olacağı için, hastalanmış ortanca'lar yok edilir.
Nematod : Ditylenchus dipsaci, Meloidogyne hapla ve M. incognita nematodları ortanca'yı istila ederler. Bunlar "kök ur'u" ve "gövde" hastalıklarına sebep olurlar. Mücadele ; genel nematod hastalıkları ile olduğu gibidir.
Güneş Kavurması : Sıcaklık gölgede 38 oC'ye ulaştığı takdirde özellikle hızlı gelişen bitkilerde tepe yaprakları güneşten "kavrulma"ya uğrar. Böyle ortancalar, sanki donmuş gibi veya bir püskürtme maddesinden hasar görmüş gibi gözükürler.
Mücadele : Ortanca bitkilerini kafes veya ttilbent ile geçici olarak gölgeleme, böyle hasarları önleyecektir.
Sararma : Ortanca'nın yapraklarında sarımsı renk bozulması olgusu, toprağın çok alkalin olduğu yerlerde yaygındır, böyle bitkiler hafifçe asit toprak talep eder.
Toprağı asitleştirmek için "amonyumsülfat" uygulanması tavsiye edilmektedir. Aşırı "kireç" kullanılmasından kaçınılır, çünkü kireç toprak içindeki demirin kullanılmasını engellemektedir. Sararma'yı (kloroz) tedavi etmede yeni bir usul, ya yaprak püskürtme maddesi olarak veya toprağa eklemek suretiyle "demir chelat" kullanmaktır. Bunlar, "demir bileşikleri", "versenol"^/e "perma green iran 135" ticari isimleri altında satılmaktadır.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008