TSUGA {Tsuga sp.) HASTALIKLARI
(Ağaç)
Yaprak Yanıklığı: Fabrella tsugae mantarının hücumu sonucunda yaz sonlarında Kanadatsuga'sının (Tsuğa canadensis) yaprakları esmerleşir ve olgunlaşmadan dökülür. Mantarın küçük ve siyah üreme yapıları dökülmüş yapraklar üzerinde ortaya çıkar. Bunlar, gelecek ilkbaharda sporları hasıl ederler, sporlar da yeni bulaşmaları gerçekleştirirler.
Mücadele : "Yaprak yanıklığı" hastalığı, ağaç'lara, düşmüş olan hastalıklı
yaprakların toplanması toplanıp yok edilmesinden başka önlemleri gerektirecek
kadar nadir olarak hasar yaratır. !
Pas : Pucciniastrum hydrangeae ve P. vaccinii mantarları ile yaratılan"kabarcık pası" hastalığı'nda, genç tsuga' lar ve yaşlı ağaçların alt yaprakları sarımsı "kabarcıklara veya "sivilcelere sahip olurlar, bu oluşumlardan Haziran ve Temmuz aylarında sporlar dışarı serpilir. P. vacc/n/7'nin arakonukçusu ormangülü'dür (Rhododendron sp.); bu mantar fidanlıklardaki tsuga'larda azçok hasar yaratıcı olan pas esmeri renkte "lekelenme" husule getirir. Yabani ve yetiştirilen ortanca'lar (Hydranğea sp.), P. hydrangeae mantarının ara konukçusu bitkilerdir. Mücadele ; bilinen tek denetim yolu bölgede herhangi bir ara konukçu bulunmadığından emin olunmasıdır; "ferbam" püskürtülmesi faydalı olabilir.
Melampsora farlovvii mantarı ile husule getirilen "yaprak pas" hastalığı Kanadatsuga'sında ve daha az boyutta diğer türlerde ortaya çıkar. Mayıs sonunda veya Haziran başında taze yaprakların bazıları sararır. İki hafta içerisinde, bu yaprakların bağlı bulunduğu sürgünler de sararır, yumuşar ve sarkar. Daha sonra etkilenmiş olan sürgünlerden iğne yaprakların çoğu dökülür. Bu pas hastalığına şiddetle maruz kalmış ağaçların dal uçları sanki ateş ile kavrulmuş gibi gözükür. Yaprak alt yüzlerinde, sürgün'lerde ve kozalaklarda kırınızı, mumsu ve çizgili üreme organları ortaya çıkar. Mücadele ; 200-250 litre su içinde 2 kilogram kadar kuru "kireçli kükürt"den ibaret bir ilacın, Mayıs ayında haftalık aralıklar ile püskürtme uygulaması, fidanlık ekim-dikimlerindeki küçük ağaçlardaki hastalığın denetim altına alınmasında iyi sonuç vermektedir; bu ilacın boylu ağaçlara kullanılması zaman zaman dikkate alınabilir.
Çürüklük : Coniophora puteana ve Ganoderma lucidum mantarlarının sebep olduğu "diriodun çürüklüğü" hastalığı, tsuga gövdelerinin dip kısmında kabuğun hemen altındaki dokuların çürümesi olarak belirir. Bunun sonucunda ağaç ölür.
Mücadele : Etkili bir denetim usulü bilinmemektedir. Kabuğun yaralanmasından kaçınılır. Ağaçlan iyi sağlık şartlarında tutabilmek üzere "gübreleme" ve "sulama" yapılır.
Doku Bozuklaşması : En azından beş mantar türü, yani Dermatea balsamea, Phacidiopycnis pseudotsugae, Cytospora sp., Hymenochaete agglutinans ve Botryosphaeria tsuğae gibiler, tsuga'da "doku bozuklaşması" oluşumları yaratırlar.
Mücadele : Etkilenmiş dallar budanır. Etkilenmiş ağaçlar özellikle değerli ise "bakır'lı" bir ilaç püskürtülür.
Kuraklık Hasarı : Uzun süren kuraldık dönemlerinde ortaya çıkan ve bulaşıcı olmayan bu "kuraklık hasan" hastalığına karşı tsuga fertleri, diğer dar yapraklı herdem yeşil bitkilerin çoğundan daha hassastır. Hasar, köklerin toprağa derin olarak işleyemediği kayalık yamaçlarda ve güney bakılarda en şiddetlidir.
Güneş Kavurması : Parazitlerden dolayı olmayan bu hastalık sonucunda, süs bitkisi olan tsuga ağaçları, sıcaklık 35 oC'ye ulaştığı zaman sık sık şiddetli "yanma"ya veya "kavrulma"ya uğrarlar. Dalların uçları 5-10 santimetre kadar geriye doğru öldürülebilirler, öyle ki etkilenmiş ağaç tepeleri sanki kuvvetli bir "nikotinsülfat" çözeltisi ile hasar görmüş gibi gözükürler.
.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008
(Ağaç)
Yaprak Yanıklığı: Fabrella tsugae mantarının hücumu sonucunda yaz sonlarında Kanadatsuga'sının (Tsuğa canadensis) yaprakları esmerleşir ve olgunlaşmadan dökülür. Mantarın küçük ve siyah üreme yapıları dökülmüş yapraklar üzerinde ortaya çıkar. Bunlar, gelecek ilkbaharda sporları hasıl ederler, sporlar da yeni bulaşmaları gerçekleştirirler.
Mücadele : "Yaprak yanıklığı" hastalığı, ağaç'lara, düşmüş olan hastalıklı
yaprakların toplanması toplanıp yok edilmesinden başka önlemleri gerektirecek
kadar nadir olarak hasar yaratır. !
Pas : Pucciniastrum hydrangeae ve P. vaccinii mantarları ile yaratılan"kabarcık pası" hastalığı'nda, genç tsuga' lar ve yaşlı ağaçların alt yaprakları sarımsı "kabarcıklara veya "sivilcelere sahip olurlar, bu oluşumlardan Haziran ve Temmuz aylarında sporlar dışarı serpilir. P. vacc/n/7'nin arakonukçusu ormangülü'dür (Rhododendron sp.); bu mantar fidanlıklardaki tsuga'larda azçok hasar yaratıcı olan pas esmeri renkte "lekelenme" husule getirir. Yabani ve yetiştirilen ortanca'lar (Hydranğea sp.), P. hydrangeae mantarının ara konukçusu bitkilerdir. Mücadele ; bilinen tek denetim yolu bölgede herhangi bir ara konukçu bulunmadığından emin olunmasıdır; "ferbam" püskürtülmesi faydalı olabilir.
Melampsora farlovvii mantarı ile husule getirilen "yaprak pas" hastalığı Kanadatsuga'sında ve daha az boyutta diğer türlerde ortaya çıkar. Mayıs sonunda veya Haziran başında taze yaprakların bazıları sararır. İki hafta içerisinde, bu yaprakların bağlı bulunduğu sürgünler de sararır, yumuşar ve sarkar. Daha sonra etkilenmiş olan sürgünlerden iğne yaprakların çoğu dökülür. Bu pas hastalığına şiddetle maruz kalmış ağaçların dal uçları sanki ateş ile kavrulmuş gibi gözükür. Yaprak alt yüzlerinde, sürgün'lerde ve kozalaklarda kırınızı, mumsu ve çizgili üreme organları ortaya çıkar. Mücadele ; 200-250 litre su içinde 2 kilogram kadar kuru "kireçli kükürt"den ibaret bir ilacın, Mayıs ayında haftalık aralıklar ile püskürtme uygulaması, fidanlık ekim-dikimlerindeki küçük ağaçlardaki hastalığın denetim altına alınmasında iyi sonuç vermektedir; bu ilacın boylu ağaçlara kullanılması zaman zaman dikkate alınabilir.
Çürüklük : Coniophora puteana ve Ganoderma lucidum mantarlarının sebep olduğu "diriodun çürüklüğü" hastalığı, tsuga gövdelerinin dip kısmında kabuğun hemen altındaki dokuların çürümesi olarak belirir. Bunun sonucunda ağaç ölür.
Mücadele : Etkili bir denetim usulü bilinmemektedir. Kabuğun yaralanmasından kaçınılır. Ağaçlan iyi sağlık şartlarında tutabilmek üzere "gübreleme" ve "sulama" yapılır.
Doku Bozuklaşması : En azından beş mantar türü, yani Dermatea balsamea, Phacidiopycnis pseudotsugae, Cytospora sp., Hymenochaete agglutinans ve Botryosphaeria tsuğae gibiler, tsuga'da "doku bozuklaşması" oluşumları yaratırlar.
Mücadele : Etkilenmiş dallar budanır. Etkilenmiş ağaçlar özellikle değerli ise "bakır'lı" bir ilaç püskürtülür.
Kuraklık Hasarı : Uzun süren kuraldık dönemlerinde ortaya çıkan ve bulaşıcı olmayan bu "kuraklık hasan" hastalığına karşı tsuga fertleri, diğer dar yapraklı herdem yeşil bitkilerin çoğundan daha hassastır. Hasar, köklerin toprağa derin olarak işleyemediği kayalık yamaçlarda ve güney bakılarda en şiddetlidir.
Güneş Kavurması : Parazitlerden dolayı olmayan bu hastalık sonucunda, süs bitkisi olan tsuga ağaçları, sıcaklık 35 oC'ye ulaştığı zaman sık sık şiddetli "yanma"ya veya "kavrulma"ya uğrarlar. Dalların uçları 5-10 santimetre kadar geriye doğru öldürülebilirler, öyle ki etkilenmiş ağaç tepeleri sanki kuvvetli bir "nikotinsülfat" çözeltisi ile hasar görmüş gibi gözükürler.
.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008

