Tweet
ARALYA (Çinaralyası) (Polyscias sp.); SALONARALYASI (Fatsiya,
Japonaralyası) (Fatsia sp.); PARMAKARALYASI (Yalancıaralya)
(Dizygotheca sp.); SARMASIKARALYA (Fatshedera sp.);
HASTALIKLARI
(Salon Bitkisi)
Doku Ölümü : Aralya bitkilerinde Colletotrichum ğloeosporioides mantarının husule getirdiği "doku ölümü" hastalığı ile meydana gelen "hasta" kısımlar başlangıçta suya sokulmuş gibidir ve sarı bir hale ile çevrilidirler. Sonunda, bunlar çap bakımından 3 santimetreye ulaşabilir ve esmerden siyaha değişen renge döner. Yaprak üst yüzünde "hasta" kısımlar içinde etmen mantarın küçücük ve siyah üreme organları kolaylıkla bulunabilir. Çoğu hasarlı kısımlar yaprak kenarı boyunca veya yaralı kısımlarda gelişir.
Mücadele : Yukarıdan sulama ve yağışa maruz bırakma işlemlerinin terkedilmesi, hastalığın ortaya çıkışını ve şiddetini azaltabilir. Tek 'başına "mankozeb" veya "thiofanatmetil" ile karışımı, bu hastalığı denetlemede çok etkilidir. İlaçlar, yetiştirilen
özel ürün, uygulama oranları ve uygulama aralıkları bakımından ilaçların tarifnameleri incelenir.
Yanıklık : Phytophthora parasitica mantarının yarattığı "yukarı kısım yanıklığı" hastalığı ile meydana gelen "hasta" kısımlar koyu kahve renkli, suya sokulmuş gibi ve düzensiz biçimlidir. Gölge seralarda yaz ayları esnasında hastalık en şiddetli geçer.
Mücadele : Yükseltilmiş tezgahlardaki yeni ve steril saksı ortamları içinde bitki yetiştirme hastalığın kaynaklarının çoğunu yok eder. Bu hastalığa hassas olan başka bitkiler arasında güllekamış (Dieffenbachia sp.), barışzambağı (Spathiphyllum sp.) ve kalpyapraklıdevetabanı (Philodendron sp.) bulunmaktadır.
Çürüklük : Fusarium sp. mantarların yarattığı "gövde çürüklüğü" hastalığı, çelikler veya köklenmiş bitkilerin köklerinde yumuşak ve peltemsi bir çürüklük olarak gözükür. Çürüklenmiş kısmın kenarı sık sık morumsudan kırmızımsıya bir renk değişikliği gösterir. Bazan, şiddetle hastalanmış bitkinin gövde dibinde küçücük ve yuvarlak oluşumlar yani üreme organları oluşur.
Mücadele : Bulaşık bitkiler tespit edilir edilmez hemen stoktan uzaklaştırılır. Bu çürüklük, Erwinia bakterisinin yarattığı "yanıklı^" hastalığına benzediği için, ilaç uygulaması öncesinde doğru bir teşhis yapılması çok önemlidir. Eğer "gövde çürüklüğü" veya "çelik çürüklüğü" bir sıkıntı yaratıyorsa, uzun zaman yapışık kalan ilaç ile ıslatma veya daldırma hastalıktan kayıpları azaltır. "Thiofanatmetil" içeren ilaçlar Bu hastalığın denetimini sağlamaktadır.
Yaprak Lekelenmesi: Alternaria panax mantarının yarattığı "yaprak lekelenmesi" hastalığı, parmakaralyası (Dizygotheca sp.), salonaralyası (Fatsia sp.), sarmaşıkaralya {Fatshedera sp.) ve aralya (Polyscias sp-,) gibi bitkilerde ortaya çıkar. Hasarlı kısımlar başlangıçta ufacık ve yarı saydamdır, daha sonra esmerleşir, sararmış bir hale'si bulunur. Bazan kırmızımsı mor bir renk maddesi alacalıaralya'da (Polyscias balfouriana) "yaprak lekelenmesi" yaratır. P. fnıticosa üzerindeki "ölü-hasta" kısımlar 1 santimetreye kadar genişleyebilir ve bulaşmanın 5 günü içerisinde şiddetli yaprak dökümü olur. Yaprak ve bazan yaprak sapı ve gövde üzerinde her yerde geniş ve koyu esmerden siyaha değişen "yaprak leke"leri görülür. Şiddetli hastalanmalar genelde yaprak düşmesi sonucunu doğurur ve bitkiye seyrek yapraklılık görünüşü verir, bu görünüş "kök çürüklüğü"nden olan benzer bir yaprak kaybı ile karıştırılabilmektedir. Mücadele ; yaprakları kuru tutmak, bir ilaca ihtiyaç bırakmaksızın hastalığı tam olarak denetlemektedir; hastalık 18-30 oC arasındaki sıcaklıklarda ortaya çıkar, fakat 2 1-27 oC arasında en şiddetlidir; tavsiye edilenden yüksek oranda gübre uygulaması ile periçiçeği (Schefflera sp.) üzerindeki bu mantarın yarattığı "yaprak lekelenmesi" hastalığı azaltılabilir, ancak parmakaralyası'ndaki (Dizygotheca sp.) "yaprak lekelenmesi" gübre oranı ile etkilenmez ve yüksek oranda gübre verilmesi bitki niteliğini şiddetle azaltmaktadır.
Pseudomonas cichorii bakterisinin husule getirdiği "yaprak lekelenmesi" hastalığı 'nın "leke"leri bodurperiçiçeği (Schefflera arbohcola) bitkisinin başlıca yaprak kenarları boyunca görülür ve başlangıçta küçük, suya sokulmuş gibi, hızla genişleyen ve siyahlaşan kısımlardır. Şiddetli yaprak dökülmesi bazı konukçular üzerinde yaygındır; bitkinin her tarafında görünüş, Alternaria mantarının yarattığı "yaprak lekelenmesine oldukça benzer. Bu hastalık bodurperiçiçeği bitkisinde en yaygındır; bununla beraber yalancıaralya (Dizygotheca sp.), sarmaşıkaralya (Fatshedera sp.) ve salonaralyası (Fatsia sp.) bitkileri de hastalanabilir. Mücadele ; bu hastalığa karşı bakteri ilaçları sık sık kullanılır ancak hızla etkili değildirler; mücadele önlemleri
yaprakları kuru tutmaya ve hastalıklı yaprakları veya bitkileri yetiştirme yerinden uzaklaştırmaya dayanır, böylelikle sağlıklı bitkilere hastalığın yayılması azaltılır.
Xanthomonas campestris pv. hederae bakterisinin yarattığı "yaprak lekelenmesi" hastalığı son zamanlarda daha yaygın olmuştur. Hastalıklı kısımlar alt yaprak yüzeyinde başlangıçta küçücük ve şişe mantarı görünüşünde olur, bu yüzey "şişkinlik" veya "zehirlenme" belirtileri ile kolaylıkla karıştırabilirler. Hasta kısımlargenelde çap bakımından 2-15 milimetreye kadar genişler ve sararmış kenarlı olarak siyahlaşırlar. Salonaralyası'nın (Fatsia japonica) hastalanması, topluiğne başı boyutunda, sarıdan esmere değişkenlik gösteren hasta kısımların yaprak yüzeyi boyunca seyrek olarak dağılmasından ibarettir. Hasta kısımlar n.adir olarak 1 milimetreden daha geniş olur, düzensiz biçimli ve yüksek kenarlıdır. Hasta kısımlardan dolayı alt yaprak yüzeyi şişe mantarı görünümü alır. Alt yaprakların şiddetle hastalanması sık sık tam "sararma" ve "yaprak düşmesi" sonucunu getirir. Japonaralyası'nın olgunlaşmamış yapraklarının hastalanması, şiddetli "biçim bozulması" yaratır, bu da böcek yemesi hasarına benzeyebilir. Mücadele ; bu bakterinin hastalandırdığı konukçu bitkiler arasında bodurperiçiçeği (Schefflera arboricola), periçiçeği, (Schefflera sp.), ormansarmaşığı (Hedera ,sp.), yalancıaralya (Dizyğotheca elegantissima) ve Çinaralyası (Po/ysc/as fruticosa) bulunmaktadır; bu hastalığa karşı bakteri ilacı nadir olarak etkilidir; yukarıdan sulamanın en aza indirilmesi ve etmen bakteriden yoksun stok bitkisi kullanma, aralya'larda ve akraba bitkilerde bu bakteri hastalığını denetim altına almanın anahtarıdır.
Ur :Agrobacterium tumefaciens bakterisinin yarattığı "tepe ur'u" hastalığı ile, başlangıçta gövde, yaprak damarları ve hatta kök üzerinde hafifçe şişmiş kısımlar ortaya çıkar. Bu şişmiş kısımlar genişler ve şişe mantarı kıvamında olur. Şiddetli hastalık durumlarında, bunlar genişleyebilir ve birleşerek çok çarpık gövde ve kök kitlesi gelişir. "Ur"lar çeliklerin uçlarında veya çeliklerin alınmış olduğu gövdeler üzerinde de oluşabilir.
Mücadele : Bakterinin bulaşmış olduğu görülen tüm bitkiler uzaklaştırılır ve yok edilir, daha sonra bunlar için kullanılan her kesme aleti steril edilir. Çok sayıda mantar "ur" husule getirdiğinden, mücadele yolunu seçmeden evvel doğru bir teşhis yapılmak zorundadır. "Ur" taşıyan bitkilerden asla çoğaltma yapılmaz, çünkü hastalık her yeni çeliğe nakledilecektir.
Nematod : "Kök yumrusu" nematodu olan Meloidogyne tür'lerinin husule getirdiği "ur"lar kök'lerde gelişir ve kök sistemi büyük ölçüde azalır. Bitki "cüce" olur ve şiddetle nematod istilası olduğu zaman "solma" gerçekleşir.
Mücadele : Steril toprak kullanılır ve eğer mümkünse bitki'ler zeminden yüksekte yetiştirilir. Tüm bitkiler ve çelikler, fidanlığa veya tesis edilecekleri araziye getirilmeden önce "kök yumrusu" nematodu bakımından aranır. Bazı nematod ilaçlan bu etmene karşı emin ve etkilidir, ilaç uygulanacak bitkiler ve uygulama usulleri için tarifnameler incelenmelidir
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008
Japonaralyası) (Fatsia sp.); PARMAKARALYASI (Yalancıaralya)
(Dizygotheca sp.); SARMASIKARALYA (Fatshedera sp.);
HASTALIKLARI
(Salon Bitkisi)
Doku Ölümü : Aralya bitkilerinde Colletotrichum ğloeosporioides mantarının husule getirdiği "doku ölümü" hastalığı ile meydana gelen "hasta" kısımlar başlangıçta suya sokulmuş gibidir ve sarı bir hale ile çevrilidirler. Sonunda, bunlar çap bakımından 3 santimetreye ulaşabilir ve esmerden siyaha değişen renge döner. Yaprak üst yüzünde "hasta" kısımlar içinde etmen mantarın küçücük ve siyah üreme organları kolaylıkla bulunabilir. Çoğu hasarlı kısımlar yaprak kenarı boyunca veya yaralı kısımlarda gelişir.
Mücadele : Yukarıdan sulama ve yağışa maruz bırakma işlemlerinin terkedilmesi, hastalığın ortaya çıkışını ve şiddetini azaltabilir. Tek 'başına "mankozeb" veya "thiofanatmetil" ile karışımı, bu hastalığı denetlemede çok etkilidir. İlaçlar, yetiştirilen
özel ürün, uygulama oranları ve uygulama aralıkları bakımından ilaçların tarifnameleri incelenir.
Yanıklık : Phytophthora parasitica mantarının yarattığı "yukarı kısım yanıklığı" hastalığı ile meydana gelen "hasta" kısımlar koyu kahve renkli, suya sokulmuş gibi ve düzensiz biçimlidir. Gölge seralarda yaz ayları esnasında hastalık en şiddetli geçer.
Mücadele : Yükseltilmiş tezgahlardaki yeni ve steril saksı ortamları içinde bitki yetiştirme hastalığın kaynaklarının çoğunu yok eder. Bu hastalığa hassas olan başka bitkiler arasında güllekamış (Dieffenbachia sp.), barışzambağı (Spathiphyllum sp.) ve kalpyapraklıdevetabanı (Philodendron sp.) bulunmaktadır.
Çürüklük : Fusarium sp. mantarların yarattığı "gövde çürüklüğü" hastalığı, çelikler veya köklenmiş bitkilerin köklerinde yumuşak ve peltemsi bir çürüklük olarak gözükür. Çürüklenmiş kısmın kenarı sık sık morumsudan kırmızımsıya bir renk değişikliği gösterir. Bazan, şiddetle hastalanmış bitkinin gövde dibinde küçücük ve yuvarlak oluşumlar yani üreme organları oluşur.
Mücadele : Bulaşık bitkiler tespit edilir edilmez hemen stoktan uzaklaştırılır. Bu çürüklük, Erwinia bakterisinin yarattığı "yanıklı^" hastalığına benzediği için, ilaç uygulaması öncesinde doğru bir teşhis yapılması çok önemlidir. Eğer "gövde çürüklüğü" veya "çelik çürüklüğü" bir sıkıntı yaratıyorsa, uzun zaman yapışık kalan ilaç ile ıslatma veya daldırma hastalıktan kayıpları azaltır. "Thiofanatmetil" içeren ilaçlar Bu hastalığın denetimini sağlamaktadır.
Yaprak Lekelenmesi: Alternaria panax mantarının yarattığı "yaprak lekelenmesi" hastalığı, parmakaralyası (Dizygotheca sp.), salonaralyası (Fatsia sp.), sarmaşıkaralya {Fatshedera sp.) ve aralya (Polyscias sp-,) gibi bitkilerde ortaya çıkar. Hasarlı kısımlar başlangıçta ufacık ve yarı saydamdır, daha sonra esmerleşir, sararmış bir hale'si bulunur. Bazan kırmızımsı mor bir renk maddesi alacalıaralya'da (Polyscias balfouriana) "yaprak lekelenmesi" yaratır. P. fnıticosa üzerindeki "ölü-hasta" kısımlar 1 santimetreye kadar genişleyebilir ve bulaşmanın 5 günü içerisinde şiddetli yaprak dökümü olur. Yaprak ve bazan yaprak sapı ve gövde üzerinde her yerde geniş ve koyu esmerden siyaha değişen "yaprak leke"leri görülür. Şiddetli hastalanmalar genelde yaprak düşmesi sonucunu doğurur ve bitkiye seyrek yapraklılık görünüşü verir, bu görünüş "kök çürüklüğü"nden olan benzer bir yaprak kaybı ile karıştırılabilmektedir. Mücadele ; yaprakları kuru tutmak, bir ilaca ihtiyaç bırakmaksızın hastalığı tam olarak denetlemektedir; hastalık 18-30 oC arasındaki sıcaklıklarda ortaya çıkar, fakat 2 1-27 oC arasında en şiddetlidir; tavsiye edilenden yüksek oranda gübre uygulaması ile periçiçeği (Schefflera sp.) üzerindeki bu mantarın yarattığı "yaprak lekelenmesi" hastalığı azaltılabilir, ancak parmakaralyası'ndaki (Dizygotheca sp.) "yaprak lekelenmesi" gübre oranı ile etkilenmez ve yüksek oranda gübre verilmesi bitki niteliğini şiddetle azaltmaktadır.
Pseudomonas cichorii bakterisinin husule getirdiği "yaprak lekelenmesi" hastalığı 'nın "leke"leri bodurperiçiçeği (Schefflera arbohcola) bitkisinin başlıca yaprak kenarları boyunca görülür ve başlangıçta küçük, suya sokulmuş gibi, hızla genişleyen ve siyahlaşan kısımlardır. Şiddetli yaprak dökülmesi bazı konukçular üzerinde yaygındır; bitkinin her tarafında görünüş, Alternaria mantarının yarattığı "yaprak lekelenmesine oldukça benzer. Bu hastalık bodurperiçiçeği bitkisinde en yaygındır; bununla beraber yalancıaralya (Dizygotheca sp.), sarmaşıkaralya (Fatshedera sp.) ve salonaralyası (Fatsia sp.) bitkileri de hastalanabilir. Mücadele ; bu hastalığa karşı bakteri ilaçları sık sık kullanılır ancak hızla etkili değildirler; mücadele önlemleri
yaprakları kuru tutmaya ve hastalıklı yaprakları veya bitkileri yetiştirme yerinden uzaklaştırmaya dayanır, böylelikle sağlıklı bitkilere hastalığın yayılması azaltılır.
Xanthomonas campestris pv. hederae bakterisinin yarattığı "yaprak lekelenmesi" hastalığı son zamanlarda daha yaygın olmuştur. Hastalıklı kısımlar alt yaprak yüzeyinde başlangıçta küçücük ve şişe mantarı görünüşünde olur, bu yüzey "şişkinlik" veya "zehirlenme" belirtileri ile kolaylıkla karıştırabilirler. Hasta kısımlargenelde çap bakımından 2-15 milimetreye kadar genişler ve sararmış kenarlı olarak siyahlaşırlar. Salonaralyası'nın (Fatsia japonica) hastalanması, topluiğne başı boyutunda, sarıdan esmere değişkenlik gösteren hasta kısımların yaprak yüzeyi boyunca seyrek olarak dağılmasından ibarettir. Hasta kısımlar n.adir olarak 1 milimetreden daha geniş olur, düzensiz biçimli ve yüksek kenarlıdır. Hasta kısımlardan dolayı alt yaprak yüzeyi şişe mantarı görünümü alır. Alt yaprakların şiddetle hastalanması sık sık tam "sararma" ve "yaprak düşmesi" sonucunu getirir. Japonaralyası'nın olgunlaşmamış yapraklarının hastalanması, şiddetli "biçim bozulması" yaratır, bu da böcek yemesi hasarına benzeyebilir. Mücadele ; bu bakterinin hastalandırdığı konukçu bitkiler arasında bodurperiçiçeği (Schefflera arboricola), periçiçeği, (Schefflera sp.), ormansarmaşığı (Hedera ,sp.), yalancıaralya (Dizyğotheca elegantissima) ve Çinaralyası (Po/ysc/as fruticosa) bulunmaktadır; bu hastalığa karşı bakteri ilacı nadir olarak etkilidir; yukarıdan sulamanın en aza indirilmesi ve etmen bakteriden yoksun stok bitkisi kullanma, aralya'larda ve akraba bitkilerde bu bakteri hastalığını denetim altına almanın anahtarıdır.
Ur :Agrobacterium tumefaciens bakterisinin yarattığı "tepe ur'u" hastalığı ile, başlangıçta gövde, yaprak damarları ve hatta kök üzerinde hafifçe şişmiş kısımlar ortaya çıkar. Bu şişmiş kısımlar genişler ve şişe mantarı kıvamında olur. Şiddetli hastalık durumlarında, bunlar genişleyebilir ve birleşerek çok çarpık gövde ve kök kitlesi gelişir. "Ur"lar çeliklerin uçlarında veya çeliklerin alınmış olduğu gövdeler üzerinde de oluşabilir.
Mücadele : Bakterinin bulaşmış olduğu görülen tüm bitkiler uzaklaştırılır ve yok edilir, daha sonra bunlar için kullanılan her kesme aleti steril edilir. Çok sayıda mantar "ur" husule getirdiğinden, mücadele yolunu seçmeden evvel doğru bir teşhis yapılmak zorundadır. "Ur" taşıyan bitkilerden asla çoğaltma yapılmaz, çünkü hastalık her yeni çeliğe nakledilecektir.
Nematod : "Kök yumrusu" nematodu olan Meloidogyne tür'lerinin husule getirdiği "ur"lar kök'lerde gelişir ve kök sistemi büyük ölçüde azalır. Bitki "cüce" olur ve şiddetle nematod istilası olduğu zaman "solma" gerçekleşir.
Mücadele : Steril toprak kullanılır ve eğer mümkünse bitki'ler zeminden yüksekte yetiştirilir. Tüm bitkiler ve çelikler, fidanlığa veya tesis edilecekleri araziye getirilmeden önce "kök yumrusu" nematodu bakımından aranır. Bazı nematod ilaçlan bu etmene karşı emin ve etkilidir, ilaç uygulanacak bitkiler ve uygulama usulleri için tarifnameler incelenmelidir
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008