Tweet
BAHÇEYASEMİNİ (Yalancıyasemin, Gardenya) {Gardenia jasminoides) HASTALIKLARI
(Ağaççık, Çalı)
Yaprak Lekelenmesi: Bahçeyasemini bitkisinin yapraklarında birkaç mantar ve bir alg tarafından "lekelenme" husule getirilir. Bunlardan bir Pellicularia (Rhizoctonia) türü önce yaprağı lekeli hale getirir. "Lekelenme"nin yukarı doğru yayılması, sadece bitkinin çok ıslak tutulması veya fazla sıkışık olması hallerinde zuhur etmektedir. Yaprakların bazan orta damarları ve sapları saldırıya uğrar, bu durum yaprakların ölümüne yol açar. Lekeler çap bakımından yarım santimetreye kadar değişkenlik
gösterir, bunlar azçok yuvarlaktır ve kuşaklıdır. Bazı varyeteler bu hastalığa çok hassas olmasına rağmen diğerleri de bağışıklı değildir.
Yalancıyasemin'de "yaprak lekelenmesi"ne sebep olan diğer mantarlar arasında; Pestalotia langloisii, Phyllosticta sp., Mycosphaerella gardeniae sayılabilir.
Cephaleuros virecens alg'i de yalancıyasemin'de "lekelenme" hastalığı yaratmaktadır.
Mücadele: Pellicularia cinsi mantarın sebep olduğu yaprak lekelenmesi, hastalıklı yaprakların toplanması ve yok edilmesi ile, bitki fertleri arasına yeterli boşluk-aralık sağlanması ile, sulama sırasında yaprakların ıslatılmaması ile, denetim altında tutulabilir. Diğer "yaprak lekelenmesi" hastalıkları nadir olarak, denetim tedbirleri uygulayacak kadar ciddi olurlar.
Gerçek Külleme : Erysiphe polyğoni mantarınca bu hastalık meydana getirilmektedir. Mücadele ; şiddetli hastalık hallerinde bitkiler "karathan", "benlat" veya "ıslanabilir kükürt" içeren püskürtme ilaçları ile muamele edilir.
Doku Bozuklaşması : Diaporthe gardeniae mantarınca husule getirilen bu hastalığın dikkat çekici belirtileri olarak hastalanan yap/akların "solma", "sararma", "buruşma-büzülme" ve "dökülme"si ifade edilebilir; ayrıca çiçek tomurcukları açılmadan önce sık sık düşer. Bozuklaşmış dokular gövdeyi kuşaklayarak boğar. Hatta kısmen kuşaklanma bitkinin bodurlaşması sonucunu doğurur. Toprak ile temasta olmayan dallarda ve gövdede uzunca doku bozuklaşması oluşumları gelişir. Baz.an odun dokusu hastalık noktasında açığa çıkar veya kabuk pürüzlü ve buruşuk olur. Bitkinin yukarı kısımlarında gelişen doku bozuklaşması oluşumları, hastalık noktasından her iki yöne doğru boyuna yönde uzayarak aşırı kabuk dokusu büyümesi yapar, burada çap olağan boyutun iki veya daha fazla katına ulaşır. Bu aşırı büyüme oluşumları toprak ile temas eden kısımlarda toplanır, çünkü burada rutubet uygundur.
Mantarın eşeysiz devresi olan Phomopsis gardeniae, siyah üreme organlarını hasarlı bitki kısımları olan bozuk dokular üzerinde geliştirir; bunlarda iki çeşit spor oluşturulur, biri küçük ve yuvarlak, diğeri uzun ve iplik gibi.
Mücadele: Mantar, köklendirmeyastıklarındaki çeliklerin dibindeki yaprak birleşme yerlerinden konukçuya girmektedir. Yeni kesilmiş taze yaprak dipleri çok iyi bir giriş sağlar. Bu yüzden köklendirme ortamı, kum ve turba, buhar ile pastörize edilmelidir. Çelikleri gömmeden evvel "ferbam" çözeltisine daldırma işlemi, hastalığı azaltmada yardımcı olmaktadır. Mantar mekanik yaralardan giriş kazanma kabiliyetindedir, bu yüzden kesme işleri keskin bıçak ile yapılır ve lime lime kenarlar bırakmaktan kaçınılır. Yetiştirme uygulamalarında, yara ve hasar meydana getirmemeye dikkat edilir.
Tomurcuk Çürüklüğü : Botrytis cinerea mantarı hem serada ve hem de bina dışında yetiştirilen yalancıyasemin'lerin tomurcuklarında "çürüklük" husule getirir. Mücadelesi için, hastalanmış tomurcuklar toplanır ve yok edilir.
Bakteri'den Yaprak Lekelenmesi: Xanthomonas maculifoliigardeniae bakterisi başlıca seralarda küçük ve köşeli leke'lere sebep olur.
Pseudomonas gardeniae bakterisi yapraklar üzerinde geniş ve yuvarlak lekeler husule getirir.
Mücadele : Yaprakların sulanmasından kaçınılır. Bitkiler arasında geniş boşluk bırakılır. Evler havalandırılır.
Nematod : "Kök ur'u" nematodu Meloidogyne incognita, serada yetiştirilmiş yalancıyasemin'lerde özellikle şiddetli hastalık yaratmaktadır. Hastalıktan etkilenmiş bitkiler olağan boylarına ulaşamaz ve yaprakları alacalı olur. Mücadele için, nematod'lara karşı kullanılan usuller ile yapılır.
Tomurcuk Düşürme : Bir parazitten olmayan bu hastalık'da, çiçek tomurcukları tam açılmadan önce sarıya döner ve düşer. Çünkü evdeki hava çok kurudur, çok ılıktır ve yetersiz ışık vardır.
Mücadele : Kışın, yalancı yasemin bitkileri serin ve iyi ışıklı bir odaya konur. Bitkinin çevresinde artan rutubet, "tomurcuk düşürme"nin miktarının azalmasına yardım edecektir.
Uçtan Ölüm: Serada yetiştirilen yalancı yasemin'lerin "yaprak kaybı" ve dallarının "uçtan ölmesi", aşırı sulama sonucunda "kök boğulmasına verilmektedir.
Sararma: Yalancı yasemin'in bu önemli hastalığı "yetiştirme şartlan"ndan dolayıdır. Bu bitki hafif, açık, azcık asit toprakları sever; ağır balçık teşvik edici değildir. Aşırı "kireç" de, uçlarını öldürmek suretiyle kök faaliyetini sınırlamaktadır. Demir eksikliğinden dolayı "sararma" hastalığına yakalanmış bitkilerin yapraklarını kaybetmesi gerekmez ama "demir eksikliği" özellikle genç bitkilerde büyümeyi'yavaşlatır.
Mücadele : "Demir eksikliği"nden veya alınamamasından dolayı ortaya çıkan "sararma", suda çözünmüş demir tuzlarının (demir chelat) toprağa uygulanması ile tedavi edilebilir. Bu ilaç, 10 santimetrelik bir saksıdaki herbir bitki için 0.2 gr veya 10 metrekarelik bir tezgah alanı için yaklaşık 500 gr oranında hazırlanır. Bu uygulamadan sonra sarı yapraklar 2 hafta içerisinde yeşillenmeye başlar. Eğer yapraklar yeşil kalırsa, daha fazla demir tuzu ilavesi yapılmaz.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008
(Ağaççık, Çalı)
Yaprak Lekelenmesi: Bahçeyasemini bitkisinin yapraklarında birkaç mantar ve bir alg tarafından "lekelenme" husule getirilir. Bunlardan bir Pellicularia (Rhizoctonia) türü önce yaprağı lekeli hale getirir. "Lekelenme"nin yukarı doğru yayılması, sadece bitkinin çok ıslak tutulması veya fazla sıkışık olması hallerinde zuhur etmektedir. Yaprakların bazan orta damarları ve sapları saldırıya uğrar, bu durum yaprakların ölümüne yol açar. Lekeler çap bakımından yarım santimetreye kadar değişkenlik
gösterir, bunlar azçok yuvarlaktır ve kuşaklıdır. Bazı varyeteler bu hastalığa çok hassas olmasına rağmen diğerleri de bağışıklı değildir.
Yalancıyasemin'de "yaprak lekelenmesi"ne sebep olan diğer mantarlar arasında; Pestalotia langloisii, Phyllosticta sp., Mycosphaerella gardeniae sayılabilir.
Cephaleuros virecens alg'i de yalancıyasemin'de "lekelenme" hastalığı yaratmaktadır.
Mücadele: Pellicularia cinsi mantarın sebep olduğu yaprak lekelenmesi, hastalıklı yaprakların toplanması ve yok edilmesi ile, bitki fertleri arasına yeterli boşluk-aralık sağlanması ile, sulama sırasında yaprakların ıslatılmaması ile, denetim altında tutulabilir. Diğer "yaprak lekelenmesi" hastalıkları nadir olarak, denetim tedbirleri uygulayacak kadar ciddi olurlar.
Gerçek Külleme : Erysiphe polyğoni mantarınca bu hastalık meydana getirilmektedir. Mücadele ; şiddetli hastalık hallerinde bitkiler "karathan", "benlat" veya "ıslanabilir kükürt" içeren püskürtme ilaçları ile muamele edilir.
Doku Bozuklaşması : Diaporthe gardeniae mantarınca husule getirilen bu hastalığın dikkat çekici belirtileri olarak hastalanan yap/akların "solma", "sararma", "buruşma-büzülme" ve "dökülme"si ifade edilebilir; ayrıca çiçek tomurcukları açılmadan önce sık sık düşer. Bozuklaşmış dokular gövdeyi kuşaklayarak boğar. Hatta kısmen kuşaklanma bitkinin bodurlaşması sonucunu doğurur. Toprak ile temasta olmayan dallarda ve gövdede uzunca doku bozuklaşması oluşumları gelişir. Baz.an odun dokusu hastalık noktasında açığa çıkar veya kabuk pürüzlü ve buruşuk olur. Bitkinin yukarı kısımlarında gelişen doku bozuklaşması oluşumları, hastalık noktasından her iki yöne doğru boyuna yönde uzayarak aşırı kabuk dokusu büyümesi yapar, burada çap olağan boyutun iki veya daha fazla katına ulaşır. Bu aşırı büyüme oluşumları toprak ile temas eden kısımlarda toplanır, çünkü burada rutubet uygundur.
Mantarın eşeysiz devresi olan Phomopsis gardeniae, siyah üreme organlarını hasarlı bitki kısımları olan bozuk dokular üzerinde geliştirir; bunlarda iki çeşit spor oluşturulur, biri küçük ve yuvarlak, diğeri uzun ve iplik gibi.
Mücadele: Mantar, köklendirmeyastıklarındaki çeliklerin dibindeki yaprak birleşme yerlerinden konukçuya girmektedir. Yeni kesilmiş taze yaprak dipleri çok iyi bir giriş sağlar. Bu yüzden köklendirme ortamı, kum ve turba, buhar ile pastörize edilmelidir. Çelikleri gömmeden evvel "ferbam" çözeltisine daldırma işlemi, hastalığı azaltmada yardımcı olmaktadır. Mantar mekanik yaralardan giriş kazanma kabiliyetindedir, bu yüzden kesme işleri keskin bıçak ile yapılır ve lime lime kenarlar bırakmaktan kaçınılır. Yetiştirme uygulamalarında, yara ve hasar meydana getirmemeye dikkat edilir.
Tomurcuk Çürüklüğü : Botrytis cinerea mantarı hem serada ve hem de bina dışında yetiştirilen yalancıyasemin'lerin tomurcuklarında "çürüklük" husule getirir. Mücadelesi için, hastalanmış tomurcuklar toplanır ve yok edilir.
Bakteri'den Yaprak Lekelenmesi: Xanthomonas maculifoliigardeniae bakterisi başlıca seralarda küçük ve köşeli leke'lere sebep olur.
Pseudomonas gardeniae bakterisi yapraklar üzerinde geniş ve yuvarlak lekeler husule getirir.
Mücadele : Yaprakların sulanmasından kaçınılır. Bitkiler arasında geniş boşluk bırakılır. Evler havalandırılır.
Nematod : "Kök ur'u" nematodu Meloidogyne incognita, serada yetiştirilmiş yalancıyasemin'lerde özellikle şiddetli hastalık yaratmaktadır. Hastalıktan etkilenmiş bitkiler olağan boylarına ulaşamaz ve yaprakları alacalı olur. Mücadele için, nematod'lara karşı kullanılan usuller ile yapılır.
Tomurcuk Düşürme : Bir parazitten olmayan bu hastalık'da, çiçek tomurcukları tam açılmadan önce sarıya döner ve düşer. Çünkü evdeki hava çok kurudur, çok ılıktır ve yetersiz ışık vardır.
Mücadele : Kışın, yalancı yasemin bitkileri serin ve iyi ışıklı bir odaya konur. Bitkinin çevresinde artan rutubet, "tomurcuk düşürme"nin miktarının azalmasına yardım edecektir.
Uçtan Ölüm: Serada yetiştirilen yalancı yasemin'lerin "yaprak kaybı" ve dallarının "uçtan ölmesi", aşırı sulama sonucunda "kök boğulmasına verilmektedir.
Sararma: Yalancı yasemin'in bu önemli hastalığı "yetiştirme şartlan"ndan dolayıdır. Bu bitki hafif, açık, azcık asit toprakları sever; ağır balçık teşvik edici değildir. Aşırı "kireç" de, uçlarını öldürmek suretiyle kök faaliyetini sınırlamaktadır. Demir eksikliğinden dolayı "sararma" hastalığına yakalanmış bitkilerin yapraklarını kaybetmesi gerekmez ama "demir eksikliği" özellikle genç bitkilerde büyümeyi'yavaşlatır.
Mücadele : "Demir eksikliği"nden veya alınamamasından dolayı ortaya çıkan "sararma", suda çözünmüş demir tuzlarının (demir chelat) toprağa uygulanması ile tedavi edilebilir. Bu ilaç, 10 santimetrelik bir saksıdaki herbir bitki için 0.2 gr veya 10 metrekarelik bir tezgah alanı için yaklaşık 500 gr oranında hazırlanır. Bu uygulamadan sonra sarı yapraklar 2 hafta içerisinde yeşillenmeye başlar. Eğer yapraklar yeşil kalırsa, daha fazla demir tuzu ilavesi yapılmaz.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008