Tweet
Takım: ORTHOPTERA
Gryllidae
Acheta domesticus (L.) (Ev Cırtlağı)
Orta büyüklükte, açık yeşilimsi esmerden, esmerimsi kahverengiye kadar değişen renkte, vücudun üzeri ince, sık, ipeksi tüylerle kaplı, pronotum ve başın üzerinde koyu kahve renkte lekeler bulunur, alında antenler arasına doğru çoğunlukla koyu renkli kıvrık bir çizgi uzanır, ön kanatlar abdomenin sonuna kadar ulaşır, arka tibia'ların her iki yanında 5-6 diken bulunur, ovipozitor arka femur'dan daha uzun, erginler 16-20 mm, ovipozitor ise 9-14 mm boyundadır. Yumurtalar muz şeklinde, beyazımsı renkte, 2.5 mm boyunda ve 0.5 mm enindedir. Birinci nimf dönemi 3 mm boyunda grimsi renktedir. Nimf dönemi ilerledikçe erginlere daha çok benzerler.
Şekil 10. Acheta domesticus (L.)
Ülkemizin hemen her yerinde az veya çok rastlanan bir türdür. İran'da depolanmış ürünlerde önemli bir zararlı olduğu belirtilmektedir.
Kapalı yerlerde bulunan bu tür, sıcaklık ve besin şartları elverişli olduğunda yıl boyunca faaliyetine devam etmekte, uygun olmayan şartlarda ise kışı yumurta halinde geçirmektedir. Şartlar uygun olduğu yerlerde kışı nimf veya ergin olarak da geçirebilmektedir. Dişiler, ergin olduktan sonra 1 -2 hafta içerisinde yumurtalarını bırakmaya başlamakta, yumurtalarını kapalı yerlerde çatlaklar ve yarıklar arasına, açık alanlarda ise yumuşak olan toprak ve çöplüklerin içine bırakmaktadır. Yumurtalar, tek tek veya küçük kümeler halinde bırakılmakta ve bir dişi hayatı boyunca 40-170 adet yumurta koymaktadır. Uygun şartlarda ise bu sayı 1000'e kadar çıkabilmektedir.
Yumurtalar, hava şartlarına karşı çok duyarlıdır, kuru ve sıcak havalarda su kaybından dolayı çabucak büzülür ve canlılığını kaybeder. Fazla rutubette ise funguslar tarafından enfekte edilmektedir. Yumurtaların açılmasında sıcaklığın önemi çok büyüktür. Yumurtalar sıcaklığa bağlı olarak yedi gün ile 2-3 ay içerisinde açılmaktadır. Sıcaklık yükseldikçe yumurtaların açılması için gereken zaman da azalmakta ve uygun sıcaklıkta yumurtalar 7-13 gün içinde açılmaktadır. Toplam nimf döneminin tamamlanması 2.5-8 ay arasında değişmekte ve erginlerin ömrü bir kaç ay sürmektedir.
Ergin ve nimfler gece aktif olup gündüzleri karanlık yerlerde gizlenirler. Bu böceklerin sıçraması zayıf olduğu halde çok iyi uçarlar.
Omnivor bir tür olup ergin ve nimfleri hayvansal ve bitkisel gıdalarla beslenmekte, çoğunlukla çerçöpü, özellikle yerlerde bulunan çeşitli besin artıklarını yemektedir. Sıcak bölgelerde açık havada ve tarlalarda yaşadığı için bitkilerle de beslenmekte ve zarar yapmaktadır. Ilık ve serin olan bölgelerde daha çok ev, dükkân, fırın, lokanta ve pastane gibi yerlerde görülmektedir. Bu sebeple, daha çok ev ve depo zararlısı olarak kabul edilmekte ve besinlerini başlıca yumuşak maddeler oluşturmaktadır. Ergin ve nimfleri çiğ veya pişmiş et, sebze, hamur, ekmek, pasta ve şekerleme ürünleri ile diğer birçok besin maddelerini ve yere dökülen çeşitli artıkları ve kırıntıları yemekte, ayrıca, bazı maddeleri yemese bile kemirerek zarar vermektedir. Bu zararlı, pamuklu, yünlü, suni ipek gibi çeşitli tekstil maddeleriyle, kumaşlar, elbiseler, deri ve hatta tahtaları dahi kemirerek bazen önemli zararlara sebep olmaktadır.
Prof.Dr.Erol YILDIRIM ---Prof.Dr.Hikmet ÖZBEK -- Prof.Dr.İrfan ASLAN
Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü
Gryllidae
Acheta domesticus (L.) (Ev Cırtlağı)
Orta büyüklükte, açık yeşilimsi esmerden, esmerimsi kahverengiye kadar değişen renkte, vücudun üzeri ince, sık, ipeksi tüylerle kaplı, pronotum ve başın üzerinde koyu kahve renkte lekeler bulunur, alında antenler arasına doğru çoğunlukla koyu renkli kıvrık bir çizgi uzanır, ön kanatlar abdomenin sonuna kadar ulaşır, arka tibia'ların her iki yanında 5-6 diken bulunur, ovipozitor arka femur'dan daha uzun, erginler 16-20 mm, ovipozitor ise 9-14 mm boyundadır. Yumurtalar muz şeklinde, beyazımsı renkte, 2.5 mm boyunda ve 0.5 mm enindedir. Birinci nimf dönemi 3 mm boyunda grimsi renktedir. Nimf dönemi ilerledikçe erginlere daha çok benzerler.
Şekil 10. Acheta domesticus (L.)Ülkemizin hemen her yerinde az veya çok rastlanan bir türdür. İran'da depolanmış ürünlerde önemli bir zararlı olduğu belirtilmektedir.
Kapalı yerlerde bulunan bu tür, sıcaklık ve besin şartları elverişli olduğunda yıl boyunca faaliyetine devam etmekte, uygun olmayan şartlarda ise kışı yumurta halinde geçirmektedir. Şartlar uygun olduğu yerlerde kışı nimf veya ergin olarak da geçirebilmektedir. Dişiler, ergin olduktan sonra 1 -2 hafta içerisinde yumurtalarını bırakmaya başlamakta, yumurtalarını kapalı yerlerde çatlaklar ve yarıklar arasına, açık alanlarda ise yumuşak olan toprak ve çöplüklerin içine bırakmaktadır. Yumurtalar, tek tek veya küçük kümeler halinde bırakılmakta ve bir dişi hayatı boyunca 40-170 adet yumurta koymaktadır. Uygun şartlarda ise bu sayı 1000'e kadar çıkabilmektedir.
Yumurtalar, hava şartlarına karşı çok duyarlıdır, kuru ve sıcak havalarda su kaybından dolayı çabucak büzülür ve canlılığını kaybeder. Fazla rutubette ise funguslar tarafından enfekte edilmektedir. Yumurtaların açılmasında sıcaklığın önemi çok büyüktür. Yumurtalar sıcaklığa bağlı olarak yedi gün ile 2-3 ay içerisinde açılmaktadır. Sıcaklık yükseldikçe yumurtaların açılması için gereken zaman da azalmakta ve uygun sıcaklıkta yumurtalar 7-13 gün içinde açılmaktadır. Toplam nimf döneminin tamamlanması 2.5-8 ay arasında değişmekte ve erginlerin ömrü bir kaç ay sürmektedir.
Ergin ve nimfler gece aktif olup gündüzleri karanlık yerlerde gizlenirler. Bu böceklerin sıçraması zayıf olduğu halde çok iyi uçarlar.
Omnivor bir tür olup ergin ve nimfleri hayvansal ve bitkisel gıdalarla beslenmekte, çoğunlukla çerçöpü, özellikle yerlerde bulunan çeşitli besin artıklarını yemektedir. Sıcak bölgelerde açık havada ve tarlalarda yaşadığı için bitkilerle de beslenmekte ve zarar yapmaktadır. Ilık ve serin olan bölgelerde daha çok ev, dükkân, fırın, lokanta ve pastane gibi yerlerde görülmektedir. Bu sebeple, daha çok ev ve depo zararlısı olarak kabul edilmekte ve besinlerini başlıca yumuşak maddeler oluşturmaktadır. Ergin ve nimfleri çiğ veya pişmiş et, sebze, hamur, ekmek, pasta ve şekerleme ürünleri ile diğer birçok besin maddelerini ve yere dökülen çeşitli artıkları ve kırıntıları yemekte, ayrıca, bazı maddeleri yemese bile kemirerek zarar vermektedir. Bu zararlı, pamuklu, yünlü, suni ipek gibi çeşitli tekstil maddeleriyle, kumaşlar, elbiseler, deri ve hatta tahtaları dahi kemirerek bazen önemli zararlara sebep olmaktadır.
Prof.Dr.Erol YILDIRIM ---Prof.Dr.Hikmet ÖZBEK -- Prof.Dr.İrfan ASLAN
Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü