Tweet
Ülkemizde seraciligin önemi artik iyice anlasilmistir. Seracilik, uygun bölgelerimizde yogun olarak yapilmakta ve hizla yayilmaktadir. Her bitkinin iklim, toprak, besin maddesi, su gibi istekleri, birbirinden farkli oldugu için, bütün yil boyunca her bitkinin tarlada açik alanlarda yetistirilmesi mümkün degildir. Yilin her mevsiminde taze meyve ve sebze ancak Seracilik yapilarak saglanabilir. Seracilik ayni zamanda üreticimize kazanç saglayarak, ülke ekonomisine de katkida bulunmaktadir.
Seracilikta tarimin her dalinin çok titizlikle kullanilmasi zorunlulugu vardir. Kaynaklarin çok iyi kullanilmasi gereklidir. Bu yönüyle de seracilikla ugrasanlarin çok iyi tarim bilgisine sahip olmalari gerekmektedir. Seracilikta iyi bir tohum seçimi, bitki koruma, gübreleme, çapa ve bakim islerinin yanisira uygun ve randimanli sulama yapmakta çok önemlidir.
Bitkinin ihtiyaç duydugu sudan çok az, veya çok fazla su vermek verimin ve kalitenin düsmesine neden olmaktadir. Buda oldukça büyük yatirimlar gerektiren ve girdileri de yüksek olan seralardan beklenilen yararin saglanamamasina ve parasal yönden zarara ugranilmasina neden olmaktadir.
Bütün bunlarin önüne geçebilmek için seralarda sulamayi nasil, hangi yöntemlerle yapmaliyiz, nelere dikkat etmeliyiz, eksik veya fazla verilen su ne gibi zararlara neden olur. Bu dersimiz de bunlari ögrenecegiz.
SERALARDA ÇOK VEYA AZ SULAMANIN NEDEN OLDUGU ZARARLAR NELERDIR
Seralarda asiri sulama:
1. Sera içerisindeki havanin nispi nemini yükselterek hastalik ve zararlilarin üremesine uygun bir ortam hazirlar.
2. Bitki kök sisteminin havalanmasini engeller.
3. Topraktaki bitki besin maddelerini yikayarak derine süzülmesine neden olur.
Böylece hastalik ve zararlilarin hücumuna ugrayan, kök sistemi zarar gören, yeterli besin maddesi bulamayan bitkilerin veriminde ve kalitesinde önemli düsüsler görülür.
SERALARDA IYI BIR SULAMA NASIL OLMALIDIR
lyi bir sulama yapmanin ilk basamagi, bitkinin ve topragin özelliklerine uygun bir Sulama Yöntemi seçmekle baslar.
Bitkiye uygun olmayan bir sulama yönteminin seçilmesi veya seçilen sulama sisteminin uygun sekilde kullanilmamasi da fayda yerine zarar vermektedir. Bu nedenle de suyun ne zaman, ne kadar ve nasil verileceginin bilinmesi gerekmektedir. Simdi bunlari inceleyelim.
SERALARDA SULAMA ZAMANI NASIL BELIRLENIR
Seralarda sulama zamani
1. Bitki gözlemleri
2. Topraga yerlestirilen Tansiyometrelerden yararlanarak belirlenir.
Bitkiyi Gözleyerek seralarda yetistirilen sebzelerin su istegini tespit edebilmek için belirli bir tecrübeye sahip olmak gerekir. Bitkilerin su istegi belirtileri farkli olmakla birlikte, genellikle yaprak renklerinin koyulasmaya ve pörsümeye baslamasi sulama zamaninin geldigini göstermektedir. Bu amaçla yapilacak gözlemler, bitkilerin suya düskünlükleri göz önünde bulundurularak günün belirli saatlerinde yapilmalidir. Örnek vermek gerekirse, suyu çok seven bitkilerin kontrolleri günün erken saatlerinde yapilmalidir. Genellikle sabah 8-9 arasinda yapilan gözlemlere uygun olmaktadir.
Tansiyometre uygun derinliklere yerlestirilerek seralarda sulama zamani kolayca belirlenebilir.
Tansiyometre derinlikleri, bitkinin etkili kök derinligine baglidir. Genel olarak yüzlek köklü bitkilerde 30-45 cm. derinlige bir adet, orta derin köklülerde 45 ve 60 cm. derinliklere olmak üzere 2 adet, derin köklü bitkilerde ise 75, 90 ve 100 cm. derinliklere üç adet tansiyometre yerlestirmek gerekmektedir. Eger sera topragi çok farkli degilse her seraya bir tansiyometre bataryasi yeterli olmaktadir.
Suyun ne zaman verilecegini belirledikten sonra ne kadar ve nasil verilmesi gerektiginin bilinmesi gerekir. Bunun içinde uygun sulama sistemi (yöntemi) seçilmelidir.
SERALARDA KULLANILAN SULAMA SISTEMLERI NELERDIR
Seralarda bir çok degisik sulama sistemleri kullanilmakla birlikte en yaygin olanlar asagidaki gibi siralanabilir.
a) Karik Sulama
b) Mini Yagmurlama
c) Damlama Sulama
a) Karik Sulama
Seralarda karik sulama yapilirken sulama zamanini ve sulama suyu miktarini çok iyi düzenlemek gerekir. Seranin en yüksek tarafina ana karik açilir. Ana kariga verilen su naylon veya bez savak ile kontrol edilerek sisirilmesi saglanir. Topragin yapisina bagli olarak sira aralarina açilan kariklara sulama tüpleri veya sifonlarla su verilerek sulama gerçeklestirilir. Sera topraklari genellikle süzek (geçirgen) topraklardir. Bu yönden sera alanini bölümlere ayirarak sulamak daha yararli olacaktir. Bu yolla sulamanin bir yarari da karik kolayca suya doyurulacagindan, derine sizma daha az olacak ve bitki besin maddelerinin yikanmasi önlenmis olacaktir.
b) Damla Sulama
Seralarda damla veya damlama sulama dedigimiz bu yöntem en iyi, en uygun sulama yöntemidir. Sera kosullarinda yetistirilen hemen hemen bütün bitkilere uygulanabilir.
Diger sulama yöntemlerine göre birçok üstünlükleri vardir. Bunlari söyle siralayabiliriz:
a) Sulama randimani çok yüksektir
b) Az su ile daha bol ve daha kaliteli ürün alinir
c) Sulama isçiligi en az düzeydedir
d) Toprak yüzeyi tamamen islatilmadigindan, yabanci otlarin, hastalik ve zararlilarin gelismesi engellenmis olur. Böylece bakim masraflari düser.
e) Sulama sirasinda veya sulama sonrasinda, diger sulama yöntemlerinin aksine, sera içerisinde çalisma olanagi bulunur.
f) Düsük kaliteli sulama sulari kullanilabilir.
g) Sulama suyu ile birlikte, gübreleme ve toprak ilaçlamasi da yapilabilir.
DAMLA SULAMA SISTEMI NASIL OLUSUR
Bir damla sulama sistemi genel olarak su kaynagindan baslayarak
a) Kontrol ünitesi
b) Ana boru hatti
c) Yan boru hatti
d) Lateral boru hatti
e) Damlaticilardan olusmaktadir.
Kontrol ünitesi; pompa, basinç düzenleyici, filtreler, gübre tanki ve vanalardan olusmaktadir.
Sistemin en önemli unsurlarindan birisi de Lateral hatti ve damlaticilardir. Lateral boru hatti basinçli suyu damlaticilara tasir. Suyun basinci damlaticilarda kirilir ve çikista sifira düser. Böylece damlama olayi gerçeklesir.
Damla sulama sistemi ile verilecek su miktari bitkinin istegine bagli olarak basinç-damlatici debisi çalisma süresi iliskisinden yararlanilarak ayarlanir. Sulama zamani bitkinin su istegine bagli olarak 1 ile 7 gün arasinda degisebilmektedir. Burada önemli olan ne zaman ve ne kadar su verileceginin bilinmesidir.
c) Mini Yagmurlama
Seralarda yetistirilen bazi ürünlerin sulanmasinda mini yagmurlama sistemi kullanilmaktadir. Özellikle sira bitkisi ve ocaklarda yetistirilmeyen bitkiler için kullanilmasi yerinde olur. (Semizotu gibi) Mini yagmurlama sistemleri çok degisik tip ve özelliklerde imal edilmektedir. Bitkiye verilecek suyun miktari, seranin tipi ve büyüklügüne göre uygun baslik seçilmelidir.
Seracilikta tarimin her dalinin çok titizlikle kullanilmasi zorunlulugu vardir. Kaynaklarin çok iyi kullanilmasi gereklidir. Bu yönüyle de seracilikla ugrasanlarin çok iyi tarim bilgisine sahip olmalari gerekmektedir. Seracilikta iyi bir tohum seçimi, bitki koruma, gübreleme, çapa ve bakim islerinin yanisira uygun ve randimanli sulama yapmakta çok önemlidir.
Bitkinin ihtiyaç duydugu sudan çok az, veya çok fazla su vermek verimin ve kalitenin düsmesine neden olmaktadir. Buda oldukça büyük yatirimlar gerektiren ve girdileri de yüksek olan seralardan beklenilen yararin saglanamamasina ve parasal yönden zarara ugranilmasina neden olmaktadir.
Bütün bunlarin önüne geçebilmek için seralarda sulamayi nasil, hangi yöntemlerle yapmaliyiz, nelere dikkat etmeliyiz, eksik veya fazla verilen su ne gibi zararlara neden olur. Bu dersimiz de bunlari ögrenecegiz.
SERALARDA ÇOK VEYA AZ SULAMANIN NEDEN OLDUGU ZARARLAR NELERDIR
Seralarda asiri sulama:
1. Sera içerisindeki havanin nispi nemini yükselterek hastalik ve zararlilarin üremesine uygun bir ortam hazirlar.
2. Bitki kök sisteminin havalanmasini engeller.
3. Topraktaki bitki besin maddelerini yikayarak derine süzülmesine neden olur.
Böylece hastalik ve zararlilarin hücumuna ugrayan, kök sistemi zarar gören, yeterli besin maddesi bulamayan bitkilerin veriminde ve kalitesinde önemli düsüsler görülür.
SERALARDA IYI BIR SULAMA NASIL OLMALIDIR
lyi bir sulama yapmanin ilk basamagi, bitkinin ve topragin özelliklerine uygun bir Sulama Yöntemi seçmekle baslar.
Bitkiye uygun olmayan bir sulama yönteminin seçilmesi veya seçilen sulama sisteminin uygun sekilde kullanilmamasi da fayda yerine zarar vermektedir. Bu nedenle de suyun ne zaman, ne kadar ve nasil verileceginin bilinmesi gerekmektedir. Simdi bunlari inceleyelim.
SERALARDA SULAMA ZAMANI NASIL BELIRLENIR
Seralarda sulama zamani
1. Bitki gözlemleri
2. Topraga yerlestirilen Tansiyometrelerden yararlanarak belirlenir.
Bitkiyi Gözleyerek seralarda yetistirilen sebzelerin su istegini tespit edebilmek için belirli bir tecrübeye sahip olmak gerekir. Bitkilerin su istegi belirtileri farkli olmakla birlikte, genellikle yaprak renklerinin koyulasmaya ve pörsümeye baslamasi sulama zamaninin geldigini göstermektedir. Bu amaçla yapilacak gözlemler, bitkilerin suya düskünlükleri göz önünde bulundurularak günün belirli saatlerinde yapilmalidir. Örnek vermek gerekirse, suyu çok seven bitkilerin kontrolleri günün erken saatlerinde yapilmalidir. Genellikle sabah 8-9 arasinda yapilan gözlemlere uygun olmaktadir.
Tansiyometre uygun derinliklere yerlestirilerek seralarda sulama zamani kolayca belirlenebilir.
Tansiyometre derinlikleri, bitkinin etkili kök derinligine baglidir. Genel olarak yüzlek köklü bitkilerde 30-45 cm. derinlige bir adet, orta derin köklülerde 45 ve 60 cm. derinliklere olmak üzere 2 adet, derin köklü bitkilerde ise 75, 90 ve 100 cm. derinliklere üç adet tansiyometre yerlestirmek gerekmektedir. Eger sera topragi çok farkli degilse her seraya bir tansiyometre bataryasi yeterli olmaktadir.
Suyun ne zaman verilecegini belirledikten sonra ne kadar ve nasil verilmesi gerektiginin bilinmesi gerekir. Bunun içinde uygun sulama sistemi (yöntemi) seçilmelidir.
SERALARDA KULLANILAN SULAMA SISTEMLERI NELERDIR
Seralarda bir çok degisik sulama sistemleri kullanilmakla birlikte en yaygin olanlar asagidaki gibi siralanabilir.
a) Karik Sulama
b) Mini Yagmurlama
c) Damlama Sulama
a) Karik Sulama
Seralarda karik sulama yapilirken sulama zamanini ve sulama suyu miktarini çok iyi düzenlemek gerekir. Seranin en yüksek tarafina ana karik açilir. Ana kariga verilen su naylon veya bez savak ile kontrol edilerek sisirilmesi saglanir. Topragin yapisina bagli olarak sira aralarina açilan kariklara sulama tüpleri veya sifonlarla su verilerek sulama gerçeklestirilir. Sera topraklari genellikle süzek (geçirgen) topraklardir. Bu yönden sera alanini bölümlere ayirarak sulamak daha yararli olacaktir. Bu yolla sulamanin bir yarari da karik kolayca suya doyurulacagindan, derine sizma daha az olacak ve bitki besin maddelerinin yikanmasi önlenmis olacaktir.
b) Damla Sulama
Seralarda damla veya damlama sulama dedigimiz bu yöntem en iyi, en uygun sulama yöntemidir. Sera kosullarinda yetistirilen hemen hemen bütün bitkilere uygulanabilir.
Diger sulama yöntemlerine göre birçok üstünlükleri vardir. Bunlari söyle siralayabiliriz:
a) Sulama randimani çok yüksektir
b) Az su ile daha bol ve daha kaliteli ürün alinir
c) Sulama isçiligi en az düzeydedir
d) Toprak yüzeyi tamamen islatilmadigindan, yabanci otlarin, hastalik ve zararlilarin gelismesi engellenmis olur. Böylece bakim masraflari düser.
e) Sulama sirasinda veya sulama sonrasinda, diger sulama yöntemlerinin aksine, sera içerisinde çalisma olanagi bulunur.
f) Düsük kaliteli sulama sulari kullanilabilir.
g) Sulama suyu ile birlikte, gübreleme ve toprak ilaçlamasi da yapilabilir.
DAMLA SULAMA SISTEMI NASIL OLUSUR
Bir damla sulama sistemi genel olarak su kaynagindan baslayarak
a) Kontrol ünitesi
b) Ana boru hatti
c) Yan boru hatti
d) Lateral boru hatti
e) Damlaticilardan olusmaktadir.
Kontrol ünitesi; pompa, basinç düzenleyici, filtreler, gübre tanki ve vanalardan olusmaktadir.
Sistemin en önemli unsurlarindan birisi de Lateral hatti ve damlaticilardir. Lateral boru hatti basinçli suyu damlaticilara tasir. Suyun basinci damlaticilarda kirilir ve çikista sifira düser. Böylece damlama olayi gerçeklesir.
Damla sulama sistemi ile verilecek su miktari bitkinin istegine bagli olarak basinç-damlatici debisi çalisma süresi iliskisinden yararlanilarak ayarlanir. Sulama zamani bitkinin su istegine bagli olarak 1 ile 7 gün arasinda degisebilmektedir. Burada önemli olan ne zaman ve ne kadar su verileceginin bilinmesidir.
c) Mini Yagmurlama
Seralarda yetistirilen bazi ürünlerin sulanmasinda mini yagmurlama sistemi kullanilmaktadir. Özellikle sira bitkisi ve ocaklarda yetistirilmeyen bitkiler için kullanilmasi yerinde olur. (Semizotu gibi) Mini yagmurlama sistemleri çok degisik tip ve özelliklerde imal edilmektedir. Bitkiye verilecek suyun miktari, seranin tipi ve büyüklügüne göre uygun baslik seçilmelidir.