Armut Çeşitlerini Geniş Bir Şekilde İnceleyelim

Son yıllarda armut fiyatlarındaki artış, yetiştiriciliğin uygun olmadığı yerlerde de yapılmasına neden olmuştur. Aynı zamanda meyve yetiştiricilerinin kolay şekilde para kazanma girişimlerini ortaya çıkartmıştır.

Ancak armut yetiştiriciliği bunun aksine zordur, çözülmemiş çeşitli sorunları vardır, genellikle uygun olmayan pedo-iklimsel şartlar ve yetiştiricilik tekniği hakkındaki eksik bilgiler nedeniyle bu sorunlar daha ağır hale gelmektedir. Eğer çeşit seçimi piyasalar tarafından gerekli kılınan standardizasyon, aşı kalemleri, ve ara çeşit kullanımı ile kısıtlanmış ise, bu durum toprağın detaylı bir analizi temel alınarak dikkatli bir şekilde değerlendirilmelidir.

İşçilik giderlerini azaltma ile ilgili mutlak ihtiyaç, yoğun yetiştirme şekillerinin ve plantasyon düzenlemelerinin, özellikle de ekonomik sistemler ile yönetilen zirai işletmelerde, topraktan hemen hemen tüm verimi alma amacıyla kullanılmasını teşvik etmektedir, bu şekilde bitkinin enine büyümesine (dikine değil) ve düşük kuvvetli anaçlarla bitkilerin boyunun azaltılmasına neden olmuştur. Bu 20 yıl önce M9 sayesinde elmada yapılan ile aynıdır. Ciddi bir rekabet ortamında bu kadar yüksek ve birçok yıl alacak olan yatırımlar başlangıçtaki bitkisel malzemenin kalitesi üzerinde bir tasarruf bakış açısı ile ele alınmamışlardır: yeni plantasyonlar sadece kaliteli ve sertifikalı olan, vırusten ari ve mikoplazma taşıyıcısı psilla tarafından etkilenmemiş bitkiler ile gerçekleştirilmelidir.

Günümüzde çok tehlikeli olan ,hemen hemen dünyadaki tüm meyvecilik alanlarında var olan "ateş yanıklığı" adlı bakteri birkaç yıldan bu yana varlığı ile ilgili bilgiler alınıyor olsa da İtalya'da yayılmak için uygun şartlar bulamamıştır. İthal edilen sebze-meyvelerin kontrolü ile ilgili olarak bölgesel gözlemciler tarafından gerçekleştirilen mücadele titiz bir şekilde gerçekleştirilmiş ve tüm ziraatçılar hastalığın muhtemel belirtilerini derhal bildirmede işbirliği yapmışlardır: bunun yayılması, çok geniş meyve alanlarının imha edilmesi anlamına gelecektir.

ABATE FETEL
CAV Klonu VIRUSTEN ARİ

Orijin: Sadece Italya’da ve kısa bir süredir de Catalogna’da yetiştirilen eski bir Fransız çeşididir.
Ağaç: Orta kuvvette bir ağaçtır. Meyvelenmesi özellikle gruplar halindedir. Kloroz görülmeyen yerlerde ayva ağacı ile aşılanmaya uygundur. Ara anaç ve aşısız mikroüretim ile de iyi sonuçlar elde edilmiştir. Erken meyveye yatar ve eğer doğru zamanda budanmışsa düzenli olarak meyve verir.
Meyve: Büyüktür (200 gr), uzun biçimi ile hemen ayırt edilebilir. Kabukları ince, sarı-yeşil renklidir. Meyve eti sert, oldukça sulu, şekerli ve güzel kokuludur. Diğer ülkelerde de Conference’a bir alternatif olarak ortaya çıkmaya başlamıştır.
Hasat Zamanı : İyi ve uzun süreli bir saklama isteniyorsa Eylül’ün ilk on günü içerisinde toplanmalıdır.

BELLA DI GIUGNO (MIRANDINO ROSSO)
CABCAV Klonu VIRUSTEN ARİ

Ağaç : Çok güçlüdür, ayva ağacına benzer, verimlidir, meyvelenmesi tipik salkımlar halindedir. En sık rastlanan bitki hastalıklarına özellikle de Kara Leke Hastalığına karşı oldukça dayanıklıdır.
Meyve : Orta büyüklüktedir, normalden uzundur. Kabuğu parlak kırmızıdır, güneş görmüşse üzerinde çok belirgin küçük beyaz lekeler oluşur. Beyaz meyve eti sulu, lezzetlidir. Erkenci bir çeşit olup çürümeye karşı oldukça dayanıklıdır.
Hasat Zamanı : Haziran sonu.

BUTIRRA HARDY
FNACAV Klonu VIRUSTEN ARİ

1820 ve 1830 yılları arasında ortaya çıkan ve yaygınlaşan bu çeşit bütün ayva ve yetiştiriciliği yapılan diğer çeşitlerin anaçları ile göstermiş olduğu uyum ve sağlam yapısı nedeni ile bugün yalnızca uyumlu olmayan veya kısmen uyumlu olan çeşitler için anaç olarak kullanılmaktadır.

CONFERENCE
CAV Klonu VIRUSTEN ARİ

Orijin : Ingiliz . Avrupa’da en yaygın olan çeşittir. Italya’da toplam üretimin % 20’sini oluşturur.
Ağaç : Orta kuvvette olup erken meyveye yatar, dayanıklıdır ve partenokarpi nedeni ile verimliliği yüksektir. Ancak itinalı bir budama ister, aksi takdirde meyvenin boyu ve kalitesi zarar görür. Ayva ağacının değişik çeşitleriyle benzerliği vardır.Her zaman virusten ari malzeme kullanılması tavsiye olunur.
Meyve : Şekli bazen düzgün değildir (partenokarpi veya yetersiz tozlanma nedeniyle), orta büyüklükte veya iridir. Yeşil kabukları üzerinde bariz pas renginde benekleri vardır. Meyve eti beyaz-krem rengindedir, tatlı ve hoş kokuludur.Kontrollü atmosferde aylarca saklanabilir. Ancak olgunlaşmış meyvelerde meyve eti kolaylıkla bozulabilir.
Hasat Zamanı : Ağustos sonu

COSCIA
PRCAV Klonu VIRUSTEN ARİ

Orijin : Erkenci armut çeşitleri arasında önemli bir yer tutar, yabancı ülkelerde çok revaçtadır.
Ağaç : Oldukça güçlüdür. Kara Leke’ye karşı hassastır. Meyvelenmesi oldukça yavaş olup, gruplar halinde veya sürgünlerinde oluşur. Hem değişik ayva anaçları hem de “Franco” ile aşılanmaya uygundur.
Meyve : Orta büyüklüktedir (100-150 gr), tipik armut (pyriform) biçiminde, ince kabuklu, pürüzsüz, dayanıklı, sulu, şekerli, hoş kokulu ve çok lezzetlidir.
Hasat Zamanı : “William”dan 20 gün önce.

DECANA D'INVERNO
CAV Klonu VIRUSTEN ARİ

Orijin: 1828’den beri bilinen eski bir çeşit.
Ağaç: Orta kuvvette, oldukça verimli, Kara Leke’ye karşı duyarlı, kendine verimsizdir; en iyi tozlayıcıları : Passacrassana, Decana del Comizio, Kaiser çeşitleridir.
Meyve.: Çok dikkat çekici olmayan meyveleri ve meyve etinin granüllü olması nedeniyle ticari açıdan talebi sınırlıdır. Halen, geç yetişen ve buzdolabı dışında da iyi saklanabilen geleneksel armutlara değer veren sevenleri vardır.
Hasat Zamanı : Ekim’in ikinci on günü içerisinde. Meyveler Aralık’tan itibaren olgunlaşmaya başlarlar.

DECANA DEL COMIZIO
2028 TINCAV Klonu VIRUSTEN ARİ

Orijin : 1849 yılında Fransa’da elde edilmiştir.
Ağaç : Güçlüdür, meyvelenmesi yavaş ve düzensizdir.

Bu nedenle, en azından yüksek yoğunlukta dikim yapmaya izin veren (3-4000 ağaç/hektar) topraklarda, aşılama için çok güçlü olmayan ayva anaçları önerilir (Adams).
Meyve :İri meyvesi, hem şekli hem de meyve etinin yüksek kalitesi nedeniyle çok beğenilmektedir : ancak elle yapılan işlemlere ve ezilmelere karşı oldukça duyarlı olduğundan, hasatının son derece dikkatli ve özenli yapılması gerekir.
Hasat Zamanı : Eylül’in ilk on günü içerisinde.

DR. J. GUYOT
1445 AINCAV Klonu VIRUSTEN ARİ

Orijin : Geçtiğimiz yüzyılda Fransa’da elde edilmiştir. Italya’da "William precoce" adı altında yaygınlaşmıştır.
Ağaç : Franco ile aşılanmış olmasına rağmen orta kuvvettedir. Verimli topraklarda daha az uyumlu olmasına rağmen ayva ile de aşılanabilir; partenokarpi nedeni ile daha kolay meyve vermeye başlar . Kara Leke Hastalığı’na karşı duyarlılığı azdır.
Meyve : Orta büyüklüktedir, tipik armut biçimindedir, işlenmeye çok dayanıklıdır, kabukları sarı-yeşil renklidir. Meyve eti orta etlilikte, sulu, orta derecede kokulu, çürümeye karşı bir miktar duyarlıdır.
Hasat Zamanı : Meyveler Temmuz sonunda toplanır, ancak etilen ile hızlandırılmış olgunlaşmaya tabi tutulacaklarsa daha erken toplanabilirler. Soğuk havada saklama süresi en iyi şartlarda 2-3 haftayı geçmez. Bu süreden sonra yapısında “kalp erimesi” ortaya çıkar.

KAISER
FNCAV Klonu VIRUSTEN ARİ

Orijin : Avrupa’nın hemen her yerine yayılmış eski bir çeşittir.
Ağaç : Oldukça güçlüdür, verimi yüksek ve süreklidir. Öncelikle eski dallarda meyvelenir . Ayva ile olan kısıtlı uyumu klonal Franco’larda ara çeşit veya anaç kullanımını gerekli kılar (ancak bu durumda bronzluk özelliği azalır) Aynı zamanda mikropropagasyon yöntemi ile aşılanmış ağaçların kendi kendilerine kök salmaları meyvelerin renklerini açmaktadır. Meyve : Büyüktür, pas rengi kabukludur, meyve eti orta dayanıklılıkta, şekerli ve hoş kokulu, oldukça narindir: kısa süreli saklanabilir. Hasat sonrasında çeşitli değişimlere uğramaya veya bozulma tehlikelerine de açıktır.
Hasat Zamanı : Eylül’ün ikinci on günü içerisinde.

MAX RED BARTLETT
PRCAV Klonu VIRUSTEN ARİ

Orijin: William’ın en eski ve en yaygın mutasyonudur. Italya’da “Kızıl William” armut pazarının % 2’sini elinde tutmaktadır. Bu yüzden bu ve diğer kırmızı armut çeşitlerinin yayılma payının olduğuna inanılmaktadır.
Ağaç : William’dan farklı olarak boyuna büyüyen yapıdadır. Güçlülüğü sınırlıdır. Eski dallarda da meyve verir. Döllenme özelliği nedeni ile çoklukla meyvelerinin renginde bir gerileme meydana gelmektedir. Bunlar kırmızı değil, kırmızımsı renktedirler ve sarı-yeşil’e doğru değişebilirler. Yeni türev olan "Sensation"ın renk kaybına daha az maruz kalacağı sanılmaktadır.
Meyve : Şekil ve duyusal özellikleri açısından neredeyse lekeli denebilecek şekilde çizgili olan kabuk rengi hariç William’in meyveleri ile tıpa tıp aynıdır.
Pazarda William’dan daha değerlidir, özellikle taze olarak tüketimi tercih edilir
Hasat Zamanı : Ağustos’un ikinci yarısı.

PACKHAM'S TRIUMPH
CAV Klonu VIRUSTEN ARİ

Orijin: Meyvesi “William”ınkine benzeyen Avustralya yetiştirmesidir.
Ağaç : Orta kuvvettedir, verimliliği tam olarak düzenli değildir, ayva ile doğrudan aşılanmaya uygun olmadığından, araçeşit olarak tavsiye edilir. Yeni sürgünler üzerinde de meyvelenir, çiçeklenmesi orta-geççidir.
Meyve : Orta büyüklüktedir, kabuğu sarı-yeşil renkli, yüzeyi düzgün olmayıp hafif dalgalıdır; beyaz meyve eti ağızda erir, tatlı, hafif mayhoştur. Muhafazaya uygundur.
Hasat Zamanı : Eylül’ün ilk yarısı.

PASSA CRASSANA
IRP31/1CAV Klonu VIRUSTEN ARİ

Orijin : Fransa’da geçen yüzyılda elde edilmiştir; ‘50’li yıllarda özelliklerini en üst düzeyde gösterdiği Po ovası’nda çok yaygınlaşmıştır.
Ağaç : Orta kuvvettedir, sergilediği birçok ortak özellikler ile ayva ağacına benzer.Eğer budama özenli ve dikkatli yapılırsa verimliliği yüksek ve düzenlidir, Kara Leke Hastalığı’na oldukça duyarlıdır.
Meyve : Büyük ya da çok iridir, yuvarlaktır, kabuğu kalındır, dayanıklıdır, olgunlaşma döneminde yeşil-sarımsıdır; beyazımsı meyve eti ağızda erir, bir miktar granüllüdür, tatlı, hoş kokulu ve çürümeye karşı dayanıklıdır.
Hasat Zamanı : Eğer Eylül sonu-Ekim başı yapılmışsa soğukhava deposunda rahatça saklanır; hasat zamanı olarak hala geçerli bir çeşittir.

PRECOCE DI FIORANO
Orijin :1955’te Roma’da A. Pirovano tarafından Butirra Giffard ile Coscia’nın melezlenmesinden elde edilmiş ve P. Manzo tarafından selekte edilmiştir.
Ağaç : Güçlüdür, ayva ağacına benzer, verimliliği yüksek ve süreklidir. Orta-Güney bölgesindeki çeşitli ortamlara iyi uyum sağlar.
Meyve: Orta büyüklükte, armut biçiminde, ince kabuklu, olgunlaştığında sarıya dönen açık yeşil renklidir. Meyve eti beyaz-krem renkli, ince, lezzetli, çürümeye karşı dayanıklıdır.
Hasat Zamanı : Temmuz’un ilk on günü içerisinde.

ROSADA
Eski bir çeşit olan “Auzzana Armudu” Klonu.

Ağaç : Orta kuvvettedir. Bazen tutarsızlık göstermekle birlikte genelde meyvelenmesi hızlı ve boldur.
Meyve : Orta büyüklüktedir (150-180 g), kabuğu pürüzsüz ve sarı-yeşil renklidir. Güneş alanların üzerinde % 30-50 oranında, parlak kırmızı-turuncu renkli ve gözalıcı görünümlü benekler oluşur. Beyaz, sert, orta tatlılıkta ve sulu olan meyve etinin lezzet özellikleri fazla olgunlaşmadan tüketildikleri sürece iyidir. Bunun için meyveler organolektik özellikleri artırmak için daha sert ve taze iken tüketilmelidirler. Muhafaza süresinin uzatılması sadece normal hava şartlarında mümkündür. Bu meyveleri çok çekici kılan sarı-altın renkli fonu üzerindeki kırmızı renklerin vurgulanmasına yardımcı olur. Muhafazası özellikle normal atmosfer koşullarında oldukça fazla uzatılabilir ve böylece meyveler altın sarısı ile kırmızı bir renk alarak çok çekici bir özelliğe kavuşmuş olurlar.
Hasat Zamanı : Ağustos’un ikinci yarısı.

ROSIRED BARTLETT
CAV Klonu VIRUSTEN ARİ

Orijin : "William” çeşidinin mutasyonu ile elde edilmiştir.
Ağaç : Franco üzerine aşılanmışsa orta kuvvettedir , ayva üzerinde ara çeşit (mesela Butirra Hardy )kullanılması gerekmektedir. Bu durumda erken meyveye yatar, iri olur ve verimliliği artar.
Meyve : Orta büyüklüktedir (180-200 g), kabuğunda “Max Red Bartlett”tekinden daha yoğun (% 80-100) ve canlı kırmızı benekler vardır, dokunulduğunda hafifçe kırışır, bazen alt bölümleri kahverengidir. Muhafaza süresi William’a oranla daha uzundur.
Hasat Zamanı : Ağustos’un ikinci yarısı.

SANTA MARIA
CAV Klonu VIRUSTEN ARİ

Orijin: 1951 yılında Floransa’da Morettini tarafından William ve Coscia’nın melezlemesi ile elde edilmiştir.
Ağaç :Güçlüdür, çabuk ve bol meyve verir, bazı ayva çeşitlerine benzer. Kısmen kendine tozlanabilir , partenokarpi yoluyla da meyve verir. Çok verimlidir.
Meyve : Orta büyüklüktedir. Pürüzsüz kabuğunun üzerinde bazen güneşte kızaran ancak normalde yeşil-sarı renkli olan küçük benekler bulunur. Beyaz meyve eti ağızda erir, şekerli ve çürümeye karşı dayanıklıdır.
Hasat Zamanı : Temmuz sonu, “William"dan bir hafta önce.

SENSATION
CAV Klonu VIRUSTEN ARİ

Orijin : "Max Red Bartlett"in Avustralya Klonudur.
Hasat esnasında dahi muhafaza ettiği canlı ve parlak renkli meyveleri ile ilgi çekicidir. Özelliklerini kaybetme durumu nadir olarak ortaya çıkar. Sınırlı kuvvetteki ağacı ayva ile aşılanmaya çok uygun değildir.
Muhafazaya uygundur ama bu süre aynı Max Red (Kızıl Max) gibi William’a oranla daha kısadır.

TOSCA
Sertifika Başvuru No: 206 NV/93.
Roma ISF’sinin yasal yetkisi ile çoğaltılmıştır.

Orijin : Forli ISF Bölümü tarafından selekte edilmiş, Coscia ve William’ın melezlemesinden elde edilmiştir.
Ağaç : Orta kuvvettedir, ayva ağacına benzer.
Meyve : Orta büyüklükte, kalın armut biçimindedir. Kabuğu pürüzsüz, orta kalınlıkta, sarı-yeşil renklidir, güneşte hafifçe kızarır. Meyve eti beyaz, orta incelikte, lezzetlidir , çürümeden etkilenmediği sanılmaktadır.
Hasat Zamanı : "William"dan 23 gün önce, Po Vadi’sinde Temmuz sonunda.

WILLIAM
Cav Klonu VIRUSTEN ARİ
Yapısı bakımından dünyada en çok tercih edilen ve tarımı yapılan bir çeşittir.
Ağaç: Geniş, güçlü yapıda ve verimlidir. Ağırlıklı olarak yeni sürgünler üzerinde meyve verir.
Gerek güçlü ayvalar üzerine tercihen ara çeşitler ile gerekse “Franco” üzerine aşılanabilir. Uygun şartlar olduğunda ve virüsten ari olduğu kesin olan malzeme ile ayvanın üzerine doğrudan da aşılanabilir (asitliliği uygun verimli topraklarda). Bazı klonların ayvaya daha uygun oldukları zannedilmektedir (WILLIAM Bovey seleksiyonu).
Meyve: Kendine has, biraz ufak, kabuğu düz, beyaz meyve etli, kaliteli, çok aromatik ve dubledir.
Hasat Zamanı: Ağustosun ikinci on günlük bölümü içinde.

FORELLE
Orijin: Kesin olarak bilinmeyen eski bir çeşittir.
Ağaç:Güçlüdür, verimi düzenlidir, öncelikle eski dallar ve sürgünlerde meyve vermeye başlar.
Meyve: Orta büyüklükte (145 g) ve ovaldir, kabuğu pürüzsüz ve sarımsı olup üzerinde sayısız benekler bulunmaktadır. Çok güneş alan noktaları koyu kırmızıdır. Meyve eti beyaz, ince, sert, mayhoş, şekerli, hoş kokulu, oldukça lezzetlidir.
Hasat Zamanı : “William"dan 35 gün sonra. Meyveler Ekim ortasından sonra olgunlaşır.

eltarim.com