EV FARESİ
( Mus musculus )

Çok küçük 3 cm civarındadırlar ve fındık faresi olarak ta anılırlar, renklerigenelde gridir, büyük kulakları, küçük gözleri ve burunları vardır. Pislikleri siyah pirinç büyüklüğünde ve ovaldir. Pisliğini etrafa saçar, yuvasını gıda merkezlerine yakın oyuk ve boşluklarda yapar, ev ve iş yerlerine yerleşir, çok iyi tırmanıcı ve sıçrayıcıdırlar. Çok çabuk ürerler, gebelikleri 18-21 gün sürer ve her seferinde 5-8 arası yavru yaparlar. Yılda 5-10 döl verir. Çok güçlü koku duyuları vardır. Yetişkin bir ev faresi 0.5 cm delikten geçer ve 4 metre yüksekten atlayabilir.

LAĞIM FARESİ
( Rattus nor vegicus )

Ergin lağım faresi kuyruğu hariç 18-25 cm boyunda ve 200-600 gr ağırlığındadır. Küt burunlu, küçük kulak ve gözlere sahip, kaba tüyleri kahverengi siyah karın bölgesi gri beyaz arası bir renktedir. Lağım fareleri daha çok kanalizasyon sistemi, binaların bodrum ve alt katları ile depolarda, bina dışında ise nehir kenarlarında, yol boyunca toprak altında, çöp yığınları ve beton altında yuva yaparlar.
Erginlerin dışkıları iki ucu küt kapsül şeklinde ve 20 mm kadar uzunlukta olabilir. 2-5 ayda ergin hale gelir, bir yıl yaşarlar. Gebelikleri 3 hafta sürer. Bir keresinde 7-8 yavru doğurur ve yılda 3-6 döl verebilirler. Güçlü koku ve işitme duyularına sahiptirler. 12 mm den büyük aralıktan kolayca geçebilir, 15 metre yükseklikten atlayabilirler. Kemirmeyi severler ve en çok elektrik kablolarını kemirdiği için de sık sık yangınlara sebep olurlar.

ÇATI FARESİ
(Rattus rattus)

Ergin çatı faresi, kuyruğu hariç 16-21 cm boyunda ve 80-300 gr ağırlığındadır. Sivri burunu, iri kulak ve gözleri olup, kahverengi veya siyah tüylere sahiptir, çok iyi tırmanıcıdırlar. Bina içleri ve altında, çatısında, çöp ve odun yığınları içinde yaşarlar. Erginlerin dışkıları lağım faresinin dışkısı gibi fakat sivri uçludur. Çatı fareleri 4 ayda ergin hale gelir ve 12 ay yaşarlar. Bir keresinde 4-8 yavru doğurur ve yılda 6 döl verebilirler. 12 mm den büyük aralıktan kolayca geçebilirler.
"Fareler Leptospirosis, Selmonella, Brucellosis, Kuduz ve ?ap gibi bir çok hastalığı yayarak büyük tehlike teşkil ederler."

ALMAN HAMAMBÖCEĞİ
( BLATELLA GERMENİCA )

Kalorifer böceği olarak da bilinen bu böcek açık kahverenginde ve ön göğüs bölgesinde iki koyu bant taşırlar.10-12 mm boyundadır.Çok koyla bir yerden bir yere geçebilir veya taşınabilirler.Bu haşere türü yumurta yöntemiyle ürer ve çoğalır. Hamamböcekleri içinde yumurta bulunan kapsüller halinde ürerler.Her bir kapsül içinde 35-40 adet yumurta bulunur.Bu böcekler yumurtalarını sırtlarında taşıyarak gittikleri her yere yumurtalarını götürürler.18 gün sonra yavrular yumurtalarda çıkar.Yıl içerisinde 8-10 defa yumurtlayabilirler.Dişi hamamböcekleri öldükleri anda bile yumurta bırakırlar.
Bu hamamböceği türü bulunduğu alandaki her şeyi yiyebilir.Her türlü pisliği,mikrobu taşırlar ve bulaştırırlar.Evlerde ilk yerleşecekleri mekanlar mutfak ve banyolardır.Karanlığı severler bu nedenle geceleri ortaya çıkarlar.Nemli,sıcak ve pis yerlerden hoşlanırlar.Kazan dairesi,depo bodrum altı gibi yerlerde yoğun olarak bulunurlar.Genellikle gıda yerlerinde görülürler.Bu böcekler gıda zehirlenmeleri, verem,hepatit,mantar hastalıkları gibi çeşitli hastalıkların mikroplarını taşırlar ve bulaştırırlar.

AMERİKAN HAMAMBÖCEĞİ
( PERİPLANETA AMERİCANA )

Amerikan Hamamböceği: Ortalama 2-3 cm uzunluğundadır. Kanatlı kırmızımsı kahverenginde en büyük hamam böceği türüdür.Bu hamamböceği türü insanların yediği yemediği her şeyi yiyebilme özelliğine sahiptirler.15 ay ömürleri vardır.Nemli,sıcak ve pis mekanları severler.Evlerde en çok mutfak ve banyolarda bu haşere türüne daha çok rastlanır.Karanlığı severler.
Bu haşere türü çeşitli şekillerde
yaşadığımız mekana girebilirler.Bir hamamböceğinin yaşadığımız mekana girmesi yüzlercesinin girmesi anlamındadır. Üreme sürekli devam eder ve kısa bir zaman sonra evimizi istila ederler.Bu böcekler oldukça dirençlidirler. Bilinçsizce, gelişigüzel yapılan bir ilaçlama bu böcekleri ortadan kaldırmaya yetmeyebilir. Bu haşerenin bireysel mücadelesi oldukça zordur.Bireysel mücadele ve satın alınan çeşitli ürünler ile yapılan kısmi mücadele başarılı olmadığı gibi zaman ve ekonomik kayba da yol açar.Aynı zamanda bu süre zarfında üremeleri de artar.bu haşere türü ile etkin bir mücadele,uygun ilaç ve periyodik uygulama gerekir.

ORYANTAL HAMAMBÖCEĞİ

( BLATTA ORİENTALİS )

Oval biçimli,parlak siyah ve çok koyu kahverengindedirler.Çoğalmaları ise periplaneta americana gibidir.25-30 mm. boyundadırlar.Erkeklerin kısa kanatları işlevsel olup dişilerin ise körelmiştir. Anavatanları Asya olup buradan tüm dünyaya yayılmıştırlar. Erkeklerinin iki kahverengi kanadı vardır.Dişileri oval erkekler ise daha ince yapıdadır.Halk arasında KARA FATMA diye de tabir edilirler. Bu haşere türleri bodrum,bina boşlukları, lağımlarda ve ev içlerinde yuvalarını yaparlar. Ömürleri 6 ay kadardır.Her türlü gıda ve organik maddeyi yeme özelliğine sahiptirler. Her türlü pisliği,mikrobu taşırlar ve bulaştırırlar.Bu böcekler gıda,su ve sıcağa duydukları ihtiyaçtan dolayı insanların yaşadığı her alanda görülürler.Özellikle evlerde ilk yerleşecekleri mekanlar mutfak ve banyolardır.Bu haşere türü zamanın büyük bir bölümünü yuvalarında geçirir. Karanlığı severler bu nedenle geceleri ortaya çıkarlar.Dirençlidirler.Bilinçsizce yapılan amatör mücadelede ilaçlara karşı çok çabuk direnç kazanırlar. Bu böcekler gıda zehirlenmeleri,verem,hepatit,astım gibi hastalıkların mikroplarını taşır ve bulaştırırlar.

PİRE

Siphonaptera takımını oluşturan küçük,kanatsız ve kan emerek beslenen böceklerdir.Sıcak ve ılıman iklim bölgelerini çok severler.Özel vücut yapıları sayesinde insan,memeli hayvanlar ve kemirgenlerin derilerine yapışarak kanlarını emerler ve konak değiştirirken birçok tehlikeli hastalığın taşınmasına neden olurlar.Erişkinlerin vücut uzunlukları 1-10 mm.arasında değişir.Yaşam süreleri birkaç hafta ile bir yıl arasındandır. Güçlü bacakları sayesinde boylarının 200 katını aşan mesafelere sıçrayabilir.Uzun bacaklı ve yassı vücutlu bu asalak yumurta,larva,pupa ve erişkin ve erişkin siklusu içerisinde çoğalırlar.Pupalar içinde olgunlaştıkları kozadan çıkar çıkmaz hemen tutunabilecekleri bir memeli veya kuş bulurlar.Bazı pireler tek bir konak türünde yaşadıkları gibi bazı türleri değişik konaklarda yaşayabilir.Vebanın insanlara bulaşmasında baş rol oynayan pireler (Xenopsylla cheopsis) ortaçağda Avrupa nüfusunun yaklaşık dörtte birinin ölümünden sorumludur.Vebanın bulaştığı kemirgenler (özellikle fareler) dayanıklı değildir ve çabuk ölürler. Ölen konaktan ayrılan pireler rahatlıkla insanlara ulaşarak bu hastalığı taşıyabilirler. Pireler veba'nın yanı sıra tifus ve tularemi hastalıklarını da bulaştırır.

TAHTA KURUSU

Heteroptera (yarım kanatlılar) takımının cimicidae ailesindendirler.Yaklaşık 75 değişik türleri olmasına karşın bizi en çok ilgilendiren "cimex Lectularius" türüdür.İnsan,memeli hayvan ve kuşların kanlarını emerek beslenirler. Erişkinleri 4-5 mm. Uzunluğunda, yassı oval ve kızıl kahverengindedirler.İtici bir koku salgılarlar.Emdikleri kanı sindirmeleri günlerce sürebilir ve bir kez beslenen tahtakurusu gerektiğinde bir yıl beslenmeden yaşayabilir. Tahtakuruları ısırdıkları yerde kızarıklık,kabartı ve kaşıntıya neden olarak rahatsız edicidirler. Genelde bulaşıcı hastalık vektörü değillerdir.

BİT

Phthiraptera takımından yaklaşık 3.300 değişik türü olan, küçük, kanatsız, yassı ve renkleri kirli beyazdan-siyaha varan asalaklardır. Çinde insan bitinin de bulunduğu Anoplura alt takımı üyeleri emicidirler ve sadece memelileri konak olarak seçen bu alt takıma "gerçek bitler" de denilmektedir. İnsan vücut bitlerinin dışında tüm bitler, hayat evrelerinin tamamını konakladıkları canlının vücudunda geçirirler.Sadece vücut biti giysi kıvrımlarında barınır.Dişi bit sirke denilen yumurtalarını,tek tek veya topaklar halinde saç,tüy ve kıl diplerine bırakırlar.Tek bir dişi bit iki ay içerisinde 5000 yumurta bırakabilir.Bitler genellikle yaşadıkları konakları değiştirmezler.Özellikle evcil hayvanlarda aşırı çoğalmaları halinde hayvanın derisini tahriş ederek yaraların açılmasına ve sekonder enfeksiyonlara neden olurlar.İnsanda en çok görülen bit türü Pediculus humanus'tur.Vücut üzerinde yaşadığı bölgeye göre de değişik isimler alır. Baş biti (Pediculus humanus capitis), Vücut biti (Pediculus humanus humanus) Kasık biti (Pediculus humanus pubis) gibi. Bitlenme.şiddetli kaşıntı ve derinin tahrişi sonucu açılan yaralarda seconder enfeksiyonlara, özellikle çocuklarda impedigo denilen iltihaplı deri hastalığına yol açar. Ayrıca vücut biti tifus, siper humması reccurent humması gibi hastalıklara neden olan mikroorganizmalarında taşıyıcısıdırlar.

DERİ BÖCEKLERİ

(DERMESTİDAE)

Ergin 7-9 mm olgun larva 11-13 mm larva sarımsı kahverenkte vücut kıllarla kaplıdır. Vücut sonunda uzun bir kıl demeti bulunur. Kışı ergin olarak genelde ağaç kabukları altında geçirirler.Mayıs veya Haziran aylarında uçarak depo etrafına yumurtalarını bırakırlar.10-15 günde açılan yumurtalardan çıkan larvalar etraftaki gıdalarla beslenirler. Pupa olmak için gıda ortamı,hatta tahta veya kurşun aksamında delik açarak pupa yeri hazırlarlar.18-20 C'de yumurtadan ergine kadar 40-50 gün geçer .Yılda 1-5 defa döl verir.Ergin ömrü bir yıldır. Bu larvalar peynir, et ve salamı besin olarak tercih ederler. Ancak aynı cinse bağlı Dermestes maculatus türleri deri ve kürk depolarında önemli derecede zarar yapabilirler.

SİYAH HALI BÖCEĞİ
( ATTAGENUS PICEUS )

Ergin 3-5 mm olgun larva 7-8 mm vücut üzeri sert ve koyu kahverengi kıllarla kaplıdır. Yumurtalar 6-11 günde açılır. Erginler 35-40 gün yaşar.Larva dönemi besin durumuna göre 260-640 gün arasında değişir. Larvalar yün,ipek ve bunlardan imal edilmiş elbise, kürk, deri, kıl,t üy,ö lü böcek,kitap ve süttozu ile beslenirler.Bu tip eşya ve yiyeceklerin olduğu depolarda sık rastlanır.

TESPİH BÖCEKLERİ

( ISOPODA )

Bodrumlarda ağaç kabukları altında rutubetli yerlerde yaşar,kendisini küre şekline getirebilir. Uzunluğu 2 cm kadardır. Rutubetli ve sebze artığı olan her türlü yerde yaşar, mahzen ve bodrum gibi yerleri severler. Saksı bitkilerine zarar verirler

KARASİNEK

Bu zararlılar ev sineği (musca domestica) olarak bilinirler.Diptera (çift kanatlılar ) muscidae ailesindendirler. Yerleşim yerlerinde ve hemen hemen her yerinde bulunurlar. Çöpler ve çürümekte olan organik atıklarla beslenirler. Ağız yapıları sokma - ısırma niteliği taşımadığı için yalayıcı-emici özellikte gelişmiştir.Bu nedenle insan ve memelileri sokmamakla birlikte bacakları ve vücutları aracılığı ile binlerce hatta milyonlarca zararlı madde ve mikroorganizmayı insanların yiyecek içeceklerine bulaştırmak suretiyle birçok hastalığın taşınmasında önemli rol oynarlar.