Meyvelerin meyve özelliklerine göre sınıflandırılması
Meyve türleri meyvelerin özellikleri (meyve ve çekirdek yapısı) yönünden 7 grup altında toplanmaktadır.
a) Yumuşak çekirdekli meyveler (elma, armut, ayva, alıç, muşmula,
üvez, kuşburnu) ,v
b) Sert çekirdekli meyveler (kiraz, vişne, kayısı, şeftali, erik, kızılcık,
iğde)
c) Sert kabuklu meyveler (badem, ceviz, kestane, fındık, Antep fıstığı)
d) Üzümsü meyveler (üzüm, çilek, ahududu, böğürtlen, dut, incir)
e) Turunçgiller (limon, portakal, altıntop, mandarin, turunç)
f) Akdeniz meyveleri (muz, zeytin, hurma, incir, Trabzon hurması,
yeni dünya)
g) Keyif bitkileri (çay, kakao, kahve)
Meyvelerin iklim özelliklerine göre sınıflandırılması
Meyve türleri iklim isteklerine göre 2 gruba ayrılmaktadır,
a) Ilıman iklim meyve türleri (Elma, armut, ayva, erik, şeftali, kayısı, badem, vişne, kiraz, ceviz, kestane, üzüm, çilek, ahududu, fındık, Antep fıstığı).
b) Subtropik iklim meyve türleri (Limon, portakal, altıntop, mandarin, çay, nar, zeytin, incir, hurma).
Sebze türlerinin sınıflandırılması
1. Sebze türlerinin botanik sınıflandırılması
Sebze türlerinin botanik sınıflandırılması aşağıda toplu olarak verilmiştir.
Takım '.Agaricales
Familya : Agaricaceae
Tür : Agaricus bisporus (Beyaz şapkalı mantar)
Smıf: Monocotyledoneae (Tek çenekliler)
Takım
: Liliflorae
Familya
: Alliaceae
Tür
: Allium cepa (Soğan)
: Asparagus officinalis (Kuşkonmaz)
: Allium porrum (Pırasa)
: Allium sativum (Sarmısak)
Takım
: Graminales
Familya
: Graminae
Tür : Zea mays var. rugosa (Tatlı mısır)
Smıf: Dicotyledoneae (Çift çenekliler)
Takım
: Centrospermae
Familya
: Chenopodiaceae
Tür
: Spinacia oleracea (Ispanak)
: Beta vulgaris var. cruenta (Kırmızı pancar)
: Beta vulgaris var. cicla (Pazı)
Familya
: Portulacaceae
Tür
: Portulaca oleracea (Semizotu)
Takım : Cucurbitales
Familya : Cucurbitaceae
Tür : Citrillus lanatus (Karpuz)
: Cucumis flacuosus (Acur)
: Cucumis melo (Kavun)
: Cucumis sativus (Hıyar)
: Cucurbita maxima (Kışlık kestane kabağı)
: Cucurbita mhcta (Kışlık kabak)
: Cucurbita moschata (Kışlık bal kabağı)
: Cucurbita pepo (Yazlık kabaklar)
Takım : Leguminosae
Familya : Leguminosae
Tür : Phaseolus vulgaris (Fasulye)
: Phaseolus coccineus (Ateş fasulyesi)
: Pisum sativum (Bezelye)
: Vida faba var. majör (Bakla)
: Vıgna sinensis (Börülce)
Takım : Personatae
Familya : Solanaceae
Tür : Capsicum annuum (Biber)
: Capsicum frutescens (Acı süs biberi)
: Lycopersicon esculentum (Domates)
: Solanum melongena (Patlıcan)"
: Solanum tuberosum (Patates)
Takım : Rhoadales
Familya : Cruciferae
Tür : Brassica oleracea var acephala (Yaprak lahana)
: B. oleracea var. capitata (Baş lahana) : B. oleracea var. botrytis (Karnabahar) : B. oleracea var. italica (Brokkoli) : B. oleracea var. gemmifera (Brüksel lahanası) : B. oleracea var. gongyloides (Alabaş) : Brassica campestris subsp. rapa (Şalgam) : Brassica campestris subsp. pekinensis (Çin
Lahanası)
: Raphanus sativus (Turp) : Lepidium sativum (Bahçe teresi) : Eruca sativa (Roka)
Tamitya
Tür
Takım
Familya
Tür
Familya
Tür
Takım
Familya
Tür
: Lompositae
: Cichorium intybus (Başlı çikori) ( = §ikori) : Cichorium endivia (Kıvırcık yapraklı hindiba) : Cynara scolymus (Enginar) : Helianthus. tuberosus (Yerelması) : Lactuva sativa var. capitata (Baş salata) : L. sativa var. crispa (Kıvırcık yaprak salata) : L. sativa var. longifolia (Marul) : Taraxacum offıcinale (Karahindiba) Tubiflorae
: Convolvulaceae
: Ipomea batatas (Tatlı patates)
: Labiatea
: Mentha piperita (Nane) Umbelliflorae
: Umbelliferae
: Anethum graveolens (Dereotu)
: Apium graveolens var. dulce (Sapkereviz)
: Apium graveolens var. rapaceum (Kökkereviz)
: Daucus carota (Havuç)
: Foeniculum vulgare (Rezene)
: Petroselinum hortense (Maydanoz)
Kaynak: Ağaoğlu ve ark. 1987.
1.2.2.2. Sebzelerin yenilen kısımlarına göre sınıflandırılması
Sebzeler tüketilen kısımlarına göre dokuz grup altında toplanmaktadır:
a) Yumruları yenen sebzeler (Tatlı patates, yerelması, patates)
b) Kökleri yenen sebzeler (Havuç, turp, kırmızı pancar, şalgam,
kökkereviz)
c) Soğan ve sürgünleri yenen sebzeler (Pırasa, soğan, sarımsak)
d) Sürgünleri veya yaprak sapları yenen sebzeler (Kuşkonmaz, ravent,
yaprak kerevizi)
e) Yaprakları yenen sebzeler (Lahana, ıspanak, pazı, semizotu, marul,
salata, ebegümeci)
f) Meyveleri yenen sebzeler (Domates, biber, patlıcan, hıyar, kabak,
kavun, karpuz, taze fasulye, taze bezelye, taze bakla, bamya)
g) Kuru veya taze tohumları yenen sebzeler (Kuru fasulye, bakla,
bezelye)
h) Çiçek veya çiçek tablası yenen sebzeler (Enginar, karnabahar) i) Salata yapılan kokulu otlar (Maydanoz, dereotu, nane, tere, roka, hindiba)
3. Sebzelerin iklim isteklerine göre sınıflandırılması
Sebzeler, yetiştirilmeleri için gerekli iklim istekleri dikkate alınarak 2 grup altında toplanmaktadır.
a) Serin iklim sebzeleri (Kışlık sebzeler): Lahana, karnabahar, turp,
şalgam, havuç, kereviz, ıspanak, kırmızı pancar, salata, marul, pazı,
soğan, pırasa, sarmısak, maydanoz, nane, bezelye, bakla
bSıcak iklim sebzeleri (Yazlık sebzeler): Domates, biber, patlıcan,
hıyar, kabak, kavun, karpuz, fasulye, bamya
Kaynak:Genel Bahce Bitkileri - Prof.Dr Atila GÜNAY
Meyve türleri meyvelerin özellikleri (meyve ve çekirdek yapısı) yönünden 7 grup altında toplanmaktadır.
a) Yumuşak çekirdekli meyveler (elma, armut, ayva, alıç, muşmula,
üvez, kuşburnu) ,v
b) Sert çekirdekli meyveler (kiraz, vişne, kayısı, şeftali, erik, kızılcık,
iğde)
c) Sert kabuklu meyveler (badem, ceviz, kestane, fındık, Antep fıstığı)
d) Üzümsü meyveler (üzüm, çilek, ahududu, böğürtlen, dut, incir)
e) Turunçgiller (limon, portakal, altıntop, mandarin, turunç)
f) Akdeniz meyveleri (muz, zeytin, hurma, incir, Trabzon hurması,
yeni dünya)
g) Keyif bitkileri (çay, kakao, kahve)
Meyvelerin iklim özelliklerine göre sınıflandırılması
Meyve türleri iklim isteklerine göre 2 gruba ayrılmaktadır,
a) Ilıman iklim meyve türleri (Elma, armut, ayva, erik, şeftali, kayısı, badem, vişne, kiraz, ceviz, kestane, üzüm, çilek, ahududu, fındık, Antep fıstığı).
b) Subtropik iklim meyve türleri (Limon, portakal, altıntop, mandarin, çay, nar, zeytin, incir, hurma).
Sebze türlerinin sınıflandırılması
1. Sebze türlerinin botanik sınıflandırılması
Sebze türlerinin botanik sınıflandırılması aşağıda toplu olarak verilmiştir.
Takım '.Agaricales
Familya : Agaricaceae
Tür : Agaricus bisporus (Beyaz şapkalı mantar)
Smıf: Monocotyledoneae (Tek çenekliler)
Takım
: Liliflorae
Familya
: Alliaceae
Tür
: Allium cepa (Soğan)
: Asparagus officinalis (Kuşkonmaz)
: Allium porrum (Pırasa)
: Allium sativum (Sarmısak)
Takım
: Graminales
Familya
: Graminae
Tür : Zea mays var. rugosa (Tatlı mısır)
Smıf: Dicotyledoneae (Çift çenekliler)
Takım
: Centrospermae
Familya
: Chenopodiaceae
Tür
: Spinacia oleracea (Ispanak)
: Beta vulgaris var. cruenta (Kırmızı pancar)
: Beta vulgaris var. cicla (Pazı)
Familya
: Portulacaceae
Tür
: Portulaca oleracea (Semizotu)
Takım : Cucurbitales
Familya : Cucurbitaceae
Tür : Citrillus lanatus (Karpuz)
: Cucumis flacuosus (Acur)
: Cucumis melo (Kavun)
: Cucumis sativus (Hıyar)
: Cucurbita maxima (Kışlık kestane kabağı)
: Cucurbita mhcta (Kışlık kabak)
: Cucurbita moschata (Kışlık bal kabağı)
: Cucurbita pepo (Yazlık kabaklar)
Takım : Leguminosae
Familya : Leguminosae
Tür : Phaseolus vulgaris (Fasulye)
: Phaseolus coccineus (Ateş fasulyesi)
: Pisum sativum (Bezelye)
: Vida faba var. majör (Bakla)
: Vıgna sinensis (Börülce)
Takım : Personatae
Familya : Solanaceae
Tür : Capsicum annuum (Biber)
: Capsicum frutescens (Acı süs biberi)
: Lycopersicon esculentum (Domates)
: Solanum melongena (Patlıcan)"
: Solanum tuberosum (Patates)
Takım : Rhoadales
Familya : Cruciferae
Tür : Brassica oleracea var acephala (Yaprak lahana)
: B. oleracea var. capitata (Baş lahana) : B. oleracea var. botrytis (Karnabahar) : B. oleracea var. italica (Brokkoli) : B. oleracea var. gemmifera (Brüksel lahanası) : B. oleracea var. gongyloides (Alabaş) : Brassica campestris subsp. rapa (Şalgam) : Brassica campestris subsp. pekinensis (Çin
Lahanası)
: Raphanus sativus (Turp) : Lepidium sativum (Bahçe teresi) : Eruca sativa (Roka)
Tamitya
Tür
Takım
Familya
Tür
Familya
Tür
Takım
Familya
Tür
: Lompositae
: Cichorium intybus (Başlı çikori) ( = §ikori) : Cichorium endivia (Kıvırcık yapraklı hindiba) : Cynara scolymus (Enginar) : Helianthus. tuberosus (Yerelması) : Lactuva sativa var. capitata (Baş salata) : L. sativa var. crispa (Kıvırcık yaprak salata) : L. sativa var. longifolia (Marul) : Taraxacum offıcinale (Karahindiba) Tubiflorae
: Convolvulaceae
: Ipomea batatas (Tatlı patates)
: Labiatea
: Mentha piperita (Nane) Umbelliflorae
: Umbelliferae
: Anethum graveolens (Dereotu)
: Apium graveolens var. dulce (Sapkereviz)
: Apium graveolens var. rapaceum (Kökkereviz)
: Daucus carota (Havuç)
: Foeniculum vulgare (Rezene)
: Petroselinum hortense (Maydanoz)
Kaynak: Ağaoğlu ve ark. 1987.
1.2.2.2. Sebzelerin yenilen kısımlarına göre sınıflandırılması
Sebzeler tüketilen kısımlarına göre dokuz grup altında toplanmaktadır:
a) Yumruları yenen sebzeler (Tatlı patates, yerelması, patates)
b) Kökleri yenen sebzeler (Havuç, turp, kırmızı pancar, şalgam,
kökkereviz)
c) Soğan ve sürgünleri yenen sebzeler (Pırasa, soğan, sarımsak)
d) Sürgünleri veya yaprak sapları yenen sebzeler (Kuşkonmaz, ravent,
yaprak kerevizi)
e) Yaprakları yenen sebzeler (Lahana, ıspanak, pazı, semizotu, marul,
salata, ebegümeci)
f) Meyveleri yenen sebzeler (Domates, biber, patlıcan, hıyar, kabak,
kavun, karpuz, taze fasulye, taze bezelye, taze bakla, bamya)
g) Kuru veya taze tohumları yenen sebzeler (Kuru fasulye, bakla,
bezelye)
h) Çiçek veya çiçek tablası yenen sebzeler (Enginar, karnabahar) i) Salata yapılan kokulu otlar (Maydanoz, dereotu, nane, tere, roka, hindiba)
3. Sebzelerin iklim isteklerine göre sınıflandırılması
Sebzeler, yetiştirilmeleri için gerekli iklim istekleri dikkate alınarak 2 grup altında toplanmaktadır.
a) Serin iklim sebzeleri (Kışlık sebzeler): Lahana, karnabahar, turp,
şalgam, havuç, kereviz, ıspanak, kırmızı pancar, salata, marul, pazı,
soğan, pırasa, sarmısak, maydanoz, nane, bezelye, bakla
bSıcak iklim sebzeleri (Yazlık sebzeler): Domates, biber, patlıcan,
hıyar, kabak, kavun, karpuz, fasulye, bamya
Kaynak:Genel Bahce Bitkileri - Prof.Dr Atila GÜNAY

