Çöğür (generatif) anaçlar
Anaç elde etmek amacıyla kullanılan tohumlar, kültür çeşitlerine ait ağaçlardan alınmışsa bu tür anaçlara "yoz", yabani tiplerden sağlanmış ise bunlara da "çöğür" adı verilmektedir.
Çöğür anaçların üstünlükleri
a. Kök sistemleri derin ve kuvvetli gelişmiştir. Bu nedenle
topraktaki su ve besin maddeleri noksanlıklarına karşı daha
dayanıklıdırlar.
b. Derinlere giden kök yapıları nedeniyle, toprağa tutunmaları
daha güçlüdür.
c. Virüs hastalıkları ile bulaşık değildirler.
Çöğür anaçların sakıncaları
a. Çöğür anaçları ebeveynlerinin heterozigot kalıtsal yapılan ve
yüksek oranda yabani döllenme özellikleri nedeniyle, birörnek bitkiler
oluşturamazlar. Bu yüzden meydana gelen ağaçların gelişme
kuvvetleri farklı olduğu gibi, soğuğa ve kurağa, hastalık ve zararlılara
dayanımları da farklıdır. Yine ağaçların ürüne başlama yaşları ile
verim ve meyve kaliteleri de farklılık gösterebilir.
b. Çöğür anaçlar genelde yüksek boylu ağaçlar meydana getirirler.
Bu durum budama, hasat ve tarımsal savaş gibi kültürel işlemleri
güçleştirmektedir.
c. Ağaçlar geç meyveye yatarlar ve yüksek kaliteli meyve tutma oranları azdır.
Kioıî (vegetatif) anaçlar
Klon anaçların üstünlüklerini şu şekilde açıklamak mümkündür:
a. Aynı kalıtsal yapıda olmaları nedeniyle, birörnek bireyler
meydana getirirîer.Bu anaçlar üzerine aşılanan çeşitlere ait ağaçlar ve
omcalar aynı büyüme kuvvetinde olup soğuğa, kurağa, hastalık ve
zararlılara karşı dayanımları aynıdır.
b. Bunların belirli özelliklerinden yararlanılmaktadır. Örneğin,
zayıf anaçların kullanılması ile bodur ağaçlar elde edilmekte, böylece
yoğun dikim nedeniyle birim alandan elde edilen verim artmaktadır.
Bu yolla elde edilen bodur ağaçlar verime daha erken başlamakta, bol
ve kaliteli ürün vermekte ve ayrıca bu bahçelerde budama, mücadele,
derim gibi kültürel işlemler daha kolay ve ekonomik olarak
yapılabilmektedir.
Kion anaçların sakıncaları
a. Çoğaltılacak klon eğer virüs hastalıkları ile bulaşık ve özel
önlemler alınmamış ise, yeni çoğaltılan anaçlar da virüs hastalıkları
ile bulaşık olacaktır.
b. Bodur tipler genellikle, kök sistemlerinin zayıf ve gevrek bir
yapıda olması nedeniyle, rüzgâr ve meyve yükü sonucu
devrilebilmektedirler. Bunlar için kuvvetli dayanaklar kullanılması
gereklidir.
c. Daha yüzlek kök yapıları nedeniyle, su ve besin maddelerinin
yetersiz olduğu toprak ve elverişsiz iklim koşullarına uyumları iyi
değildir.
KAYNAK: Genel Bahçe Bitkileri
Prof.Dr.Atila GÜNAY
Anaç elde etmek amacıyla kullanılan tohumlar, kültür çeşitlerine ait ağaçlardan alınmışsa bu tür anaçlara "yoz", yabani tiplerden sağlanmış ise bunlara da "çöğür" adı verilmektedir.
Çöğür anaçların üstünlükleri
a. Kök sistemleri derin ve kuvvetli gelişmiştir. Bu nedenle
topraktaki su ve besin maddeleri noksanlıklarına karşı daha
dayanıklıdırlar.
b. Derinlere giden kök yapıları nedeniyle, toprağa tutunmaları
daha güçlüdür.
c. Virüs hastalıkları ile bulaşık değildirler.
Çöğür anaçların sakıncaları
a. Çöğür anaçları ebeveynlerinin heterozigot kalıtsal yapılan ve
yüksek oranda yabani döllenme özellikleri nedeniyle, birörnek bitkiler
oluşturamazlar. Bu yüzden meydana gelen ağaçların gelişme
kuvvetleri farklı olduğu gibi, soğuğa ve kurağa, hastalık ve zararlılara
dayanımları da farklıdır. Yine ağaçların ürüne başlama yaşları ile
verim ve meyve kaliteleri de farklılık gösterebilir.
b. Çöğür anaçlar genelde yüksek boylu ağaçlar meydana getirirler.
Bu durum budama, hasat ve tarımsal savaş gibi kültürel işlemleri
güçleştirmektedir.
c. Ağaçlar geç meyveye yatarlar ve yüksek kaliteli meyve tutma oranları azdır.
Kioıî (vegetatif) anaçlar
Klon anaçların üstünlüklerini şu şekilde açıklamak mümkündür:
a. Aynı kalıtsal yapıda olmaları nedeniyle, birörnek bireyler
meydana getirirîer.Bu anaçlar üzerine aşılanan çeşitlere ait ağaçlar ve
omcalar aynı büyüme kuvvetinde olup soğuğa, kurağa, hastalık ve
zararlılara karşı dayanımları aynıdır.
b. Bunların belirli özelliklerinden yararlanılmaktadır. Örneğin,
zayıf anaçların kullanılması ile bodur ağaçlar elde edilmekte, böylece
yoğun dikim nedeniyle birim alandan elde edilen verim artmaktadır.
Bu yolla elde edilen bodur ağaçlar verime daha erken başlamakta, bol
ve kaliteli ürün vermekte ve ayrıca bu bahçelerde budama, mücadele,
derim gibi kültürel işlemler daha kolay ve ekonomik olarak
yapılabilmektedir.
Kion anaçların sakıncaları
a. Çoğaltılacak klon eğer virüs hastalıkları ile bulaşık ve özel
önlemler alınmamış ise, yeni çoğaltılan anaçlar da virüs hastalıkları
ile bulaşık olacaktır.
b. Bodur tipler genellikle, kök sistemlerinin zayıf ve gevrek bir
yapıda olması nedeniyle, rüzgâr ve meyve yükü sonucu
devrilebilmektedirler. Bunlar için kuvvetli dayanaklar kullanılması
gereklidir.
c. Daha yüzlek kök yapıları nedeniyle, su ve besin maddelerinin
yetersiz olduğu toprak ve elverişsiz iklim koşullarına uyumları iyi
değildir.
KAYNAK: Genel Bahçe Bitkileri
Prof.Dr.Atila GÜNAY

