fidan ve peyzaj fırsatları fidanligi.com’da

Duyuru

Collapse
No announcement yet.

Hayvan Sistematiği

Collapse
X
 
  • Filter
  • Saat
  • Show
Clear All
new posts

  • Hayvan Sistematiği

    • Görünüm olarak en farklı krallık
    • Her şubenin kendi tipik vücut planı (düzeni) vardır

    Hayvan nedir? Hayvanlar, heterotrofik, ökaryot, çok hücreli ve hücre duvarları içermeyen canlılardır
    • % 95 = omurgasızlar (omurgası yok)
    • % 5 = omurgalılar (omurgası var)

    Önemli üyeleri (filogenetik ağaçın bölünme sırasına göre):

    A-Omurgaızlar
    1. Süngerler
    2. Sölenter
    3. Yası solucan
    4. Yuvarlak solucan
    5. Halkalı solucan
    6. Yumuşakça
    7. Kabuklular
    8. Örümcekler
    9. Böcekler
    10. Çok ayaklılar
    11. Derisidikenliler

    B-Omurgalılar
    1.Balıklar
    2.Kurbağalar
    3.Sürüngenler
    4.Kuşlar
    5.Memeliler

    Hayvanların 7 temel işlevleri vardır:
    1. Beslenme:
    • Herbivor (otobur) = bitkilerle
    • Karnivor (etçil) = hayvanlarla
    • Omnivor (hepçil) = bitki ve hayvanlarla
    • Detritivore (artıkçı) = çürüyen organik maddelerle
    • Filtre besleyiciler = sudaki küçük canlılarla
    • parazit (simbiyotik ilişki) = başka bir organizmadan besinleri hazır olarak alır
    2. Solunum:
    • O2 alır ve CO2 verir
    • Solunum pigmentleri (Hemoglobin,Hemoeritrin..)
    • Akciğerler, solungaç, trake,deri
    3. Dolaşım:
    • Çok küçük hayvanlarda difüzyon
    • Büyük hayvanlarda dolaşım sistemi var
    • Açık ve kapalı dolaşım
    4. Boşaltım:
    • atık ürün: Amonyak,Üre,Ürik asit
    • organlar: böbrekler, nefridyum, malpighi tüpü, protonefridyum ve deri
    5.. Tepki:
    • Reseptör hücreleri: görme, işitme, duyma, tadma,
    • Uyaranlar: ses, ışık,kimyasal,sıcaklık,mekanik dış uyaranlara

    6. Hareket:
    • Çoğu hayvan (taşınabilmektedir) hareketli olup çok azı sesildir.
    • Yürüme,uçma,yüzme
    • Kaslar genellikle bir iskelet ile çalışarak hareketi gerçekleştirir.
    7. Üreme:
    • Eşeyli ürerler ve genetik çeşitlilik sağlanır
    • Birçok omurgasızda sayılarını hızla artırmak için eşeysiz ürerler
    • Eşeyli üreme oogamiyle, eşeysiz üreme tomurcuklanma ve rejenerasyon (fragmentasyon)la gerçekleşir

    Gelişimin erken evresinde görülen yapılar:
    • Zigot : döllenmiş yumurta
    • Blastula : içi boş bir topsu yapı
    • Blastopor: gastrulasyonda oluşan ilk açıklık
    • Protostom : blastopor ağızı oluşmaktadır
    • Deuterosom : blastopor anüsü oluşturmaktadır
    • Anüs : sindirim sisteminin sindirim atıklarını dışa attığı açıklıktır
    • Kloak:Sindirim, boşaltım ve üreme sisteminin ortak açıkığı

    Hayvan sınıflandırma kriterleri


    1. Metazoa: İleri doku-organ ve sistemleşme yok. (Süngerler)
    2. Eumetazoa: Gerçek doku organ ve sistem var(Diğer canlılar)
    3. Asimetri: Vücut belirin bir şekle sahip değildir (Sünger)
    4. Radial simetri: vücut üst ve alt kısımlı, yuvarlak (denizanası, mercan)
    5. Bilateral simetri: Vücut sağ-sol,ön-arka gibi ikili simetrik yapı
    Embriyonik deri katman:.
    1.Diploblastik canlı:Vücut ekdo ve endodermden oluşur (Sünger,sölenter)
    2.Triploblastik canlı:Vücut ekto,endo ve mezodermden oluşur
    (Sünger,sölenter hariç diğer hayvanlar)
    • Endoderm = (iç deri) sindirim ve solunum yolu epiteli ve bağlı bezleri oluşur
    • Mezoderm = (orta deri) kas, kemik, bağ doku, dolaşım, üreme ve boşaltım sistemleri oluşur
    • Ektoderm = (dış deri) Dış deri,duyu organları, sinir sistemi
    6. Asölom: Vücut boşluğu yok( Yassı solucanlar)
    7. Psödosölom: Yalancı vücut boşluğu endoderm ve mezodermden oluşur (Yuvarlak solucanlar)
    8. Sölom: Gerçek vücut boşluğu sadece mezodermden oluşur.
    9. Protostom: Blastopordan (ilk ) ağız gelişir – (Yersolucanı, Yumuşakçalar, Eklem bacaklılar)
    10. Döterostom: Blastopordan (ilk) anüs gelişir – Derisidikenliler (yıldız balık, kestaneleri, ...) ve Omurgalılar(Balık,kuş ..),
    11. Sefalizasyon(Kafa oluşumu): duyu organları ve sinir sisteminin bulunduğu ön kısım varlığı
    12. Segmentasyon : Bazı hayvanlar, vücut dışarıdan ve içerisinde bazı organların ve yapıların bir seri tekrarından oluşan parçalara bölünür.
    Örneğin, solucan olarak, ( insanların kaburga ve omurgaları bölütlendirilmiştir)
    13. Notokorda : bazı hayvanlarda embriyonik gelişimi sırasında dorsal(Sırt) tarafında mezodermden oluşturulmuş çubuk-benzeri bir yapıdır. Notokord bulunduran hayvanlar kordalılar olarak adlandırılır

    14. Vücut kısımları:


    a. Anterior - baş kısmı
    b. Posterior - kuyruk kısmı
    c. Dorsal - sırt kısmı
    d. Ventral - karın kısmı

    HAYVANLAR
    1. Eukaryot
    2. Çokhücreli
    3. Heterotrof
    4. Aktif hareketi
    5. Hücre çeperi taşımayan canlılardır

    A)Omurgasızlar:

    a)Süngerler:

    Genel özellikleri:


    ◾metazoa
    ◾Asimetrik
    ◾En ilkel çok hücreli hayvanlardır.
    ◾Tatlı ve tuzlu sularda yaşarlar
    ◾Sesil (Hareket edemezler.) canlılardır.
    ◾Diploblastiktir,vücutları iki deri tabakasından oluşmuştur.

    a)Ektoderm
    b)Endoderm
    ◾Dokusal oluşum yoktur. Vücut oldukça basittir.
    ◾Eşeyli ve eşeysiz (tomurcuklanarak:gemula) üreyebilirler.
    ◾Vücutlarında organik ve inorganik artıklardan oluşmuş iç iskelet vardır.
    ◾Vücutları porlarla kaplıdır. Beslenmesini porlardan giren su ile taşınan besinlerle sağlar.
    ◾Solunum ve boşaltımı derileriyle(Vücut yüzeyi )yaparlar.
    ◾Sadece hücre içi sindirim görülür

    b) Sölenterler


    Genel özellikleri:


    ◾Eumetazoa
    ◾Radyal simetri
    ◾Tatlı ve tuzlu sularda yaşarlar.
    ◾Diploblastik, vücudu iki deri tabakasından oluşmuştur

    a)Ektoderm
    b)Endoderm
    ◾Üremeleri eşeyli ve eşeysiz(Tomurcuklanma) olur
    ◾Bazılarında döl almaşı (Metagenez) görülür.
    ◾Tek açıklıkla dışa açılan sindirim boşlukları vardır.
    ◾Hem hücre içi hem hücre dışı sindirim vardır.
    ◾Sesil ve aktif hareketli olanlar vardır.
    ◾Diffüz(Ağsı) sinir sistemine sahiptirler.
    ◾Hücreleri ( kas ,sinir epitel vb.) farklılaşmıştır
    ◾Solunum ve boşaltımlarını derileri ile yaparlar.

    Solucanlar
    c) Yassı solucanlar
    Genel özellikleri:


    ◾Eumetazoa
    ◾Bilateral simetri
    ◾Triploblastik İlk üç deri tabakasına (Endoderm,mezoderm,ektoderm) sahip canlılardır.
    ◾Sölomsuzdurlar
    ◾İlk sistemleşme bu canlılarda görülür.(Sinir , boşaltım vb.)
    ◾Tek açıklığı bulunan sindirimleri sistemleri vardır. Bu sistem aynı zamanda dolaşım sistemi olarakta görev yapar.
    ◾Yüksek rejenarasyon yetenekleri vardır ve üremeyle (Vegetatif üreme) sonuçlanır
    ◾Serbest ve parazit yaşayanları vardır.
    ◾Boşaltım organları pronefridyumlardır ve dışarıya su atılımı yaparar
    ◾Hermafrodit canlılardır

    d) Yuvarlak solucanlar
    Genel özellikleri:


    ◾Eumetazoa
    ◾Bilateral simetri
    ◾Triploblastik
    ◾Yalancı sölomludurlar
    ◾İlk sindirim sisteminde iki açıklık(Ağız ve anüs) bu canlılarda görülür.
    ◾Serbest ve parazit yaşayanları vardır.
    ◾Üreme,sinir ve boşaltım sistemleri gelişmiş solunum ve dolaşım sistemleri yoktur.
    ◾Eşeyli ürerler ve ayrı eşeylidirler

    e) Halkalı solucanlar
    Genel özellikleri:


    ◾Eumetazoa
    ◾Bilateral simetri
    ◾Triploblastik
    ◾Sölomlu
    ◾Protostom
    ◾İlk kapalı dolaşım bu canlılarda görülür.
    ◾Solunum deri ile yapılır.
    ◾Vücut segmental yapılıdır.
    ◾Sindirim sistemleri farklı görev yapan organlardan oluşur.
    ◾Boşaltım organları nefridyumlardır.
    ◾Çoğu hermafrodittir.
    ◾Parazit ve serbest yaşayanlar vardır

    f) Yumuşakçalar
    Genel özellikleri:


    ◾Eumetazoa
    ◾Bilateral simetri
    ◾Triploblastik
    ◾Sölomlu
    ◾Protostom
    ◾Suda ve karada yaşarlar.
    ◾Suda yaşayanlar solungaç karada yaşayanlar kitapsı akciğerlerle solunum yaparlar.
    ◾Taşıyıcı pigment bulundururlar
    ◾Karından bacaklarla hareket ederler.
    ◾Bazılarında evcik bulunur.(Dış iskelet ödevi görür.)
    ◾Açık dolaş sistemi vardır.
    ◾Genelde eşeyli ürerler.Bazı türler hermafrodittir.
    ◾(Bir canlıda hem erkek hem dişi organlar bulunur ve kendi) kendini dölleyebilir.
    ◾Boşaltım nefridyumlarla sağlanır.
    ◾Duyu organları gelişmiştir

    Eklem bacaklılar
    g) Kabuklular:
    Genel özellikleri:


    ◾Eumetazoa
    ◾Bilateral simetri
    ◾Triploblastik
    ◾Sölomlu
    ◾Protostom
    ◾Vücudları dış iskelet ödevi gören sert bir kabukla örtülüdür.
    ◾Vücutları segmentlerden oluşmuştur.
    ◾Suda yaşarlar.
    ◾Açık dolaşım vardır.
    ◾Eklemli üyelere(Hareket organlarına ) sahiptirler.
    ◾Boşaltım maksilla bezlerle yapılır
    ◾Solungaç solunumu yaparlar.
    ◾Sindirim sistemleri gelişkin ve salgı bezleri içerir.

    h) Örümcekler:
    Genel özellikleri.


    ◾Eumetazoa
    ◾Bilateral simetri
    ◾Triploblastik
    ◾Sölomlu
    ◾Protostom
    ◾Solunum trake ve bazı türlerde kitapsı akciğerlerle yapılır.
    ◾Boşaltım malpighi tüpleri ile yapılır.
    ◾Açık dolaşım vardır.
    ◾Sindirim sistemleri gelişkindir
    ◾Karada yaşarlar.
    ◾İp merdiven sinir sistemi görülür.
    ◾Vücutları baş ve göğüsten oluşur.
    ◾Dört çift eklemli bacakları vardır.

    ı) Böcekler:
    Genel özellikleri:


    ◾Eumetazoa
    ◾Bilateral simetri
    ◾Triploblastik
    ◾Sölomlu
    ◾Protostom
    ◾Vücutları baş , göğüs , karından oluşur.
    ◾Sert(Kitin) dış iskeletleri vardır.
    ◾İki çift kanat vardır.
    ◾Üç çift eklemli bacak vardır.
    ◾Açık dolaşımları vardır.
    ◾Trake solunumu yaparlar.
    ◾Taşıyıcı pigment taşımazlar
    ◾Boşaltım organları malpighi tüpleridir.Boşaltım maddesi ürik asittir
    ◾Yumurta ile ürerler.Metamorfoz(Başkalaşım) geçirirler.
    ◾Petek gözlere sahiptirler.
    ◾Vücut hareketi çizgili kaslarla sağlanır.
    ◾Vücut segmental yapıya sahiptir.

    k) Çok ayaklılar:
    Genel özellikleri:


    ◾Eumetazoa
    ◾Bilateral simetri
    ◾Triploblastik
    ◾Sölomlu
    ◾Protostom
    ◾Eklemli bacakları oldukça çoktur.
    ◾Boşaltım malpighi tüpleri ile yapılır.
    ◾Vücut segmentlerden oluşmuştur.
    ◾Solunum trakelerle yapılır
    ◾Vücut baş ve gövdeden oluşmuştur.
    ◾Karada ve nemli yerlerde yaşarlar.


    l) Derisi dikenliler:
    Genel özellikleri:


    ◾Eumetazoa
    ◾Bilateral simetri
    ◾Triploblastik
    ◾Sölomlu
    ◾Döterostom
    ◾Denizlerde yaşarlar.
    ◾Vücutlarında kalkerli iç iskelet bulunur.
    ◾Beslenme ve hareket , kanal ve tüp ayaklarda oluşan su hareketi ile sağlanır.
    ◾Metamorfoz geçirirler.
    ◾Solungaç solunumu yaparlar.
    ◾Açık dolaşımları vardır.

    B) Kordalılar (Chordata):
    Bazı gruplarda yaşamın belirli bir evresinde, bazı gruplarda ise bütün yaşam süresince
    ◾vücuda desteklik yapan bir notokorda (sırt ipliği),
    ◾yutakta solungaç yarıklarına,
    ◾sırt tarafında ortası boş sinir şeridine
    ◾kuyruğa sahiptir

    I İlkel Kordalılar (Kafatassızlar)
    kafatasları (cranium), omurilikleri kemikleşmemiştir gruptur.


    ◾Nöral boru bulundurur
    ◾Notokord bulundurur.
    ◾Yutak civarında çok sayıda solungaç yer alır.
    ◾Ayrı eşeyli hayvanlardır.
    ◾Tamamı denizde yaşar,
    ◾Dış görünümleri küçük bir balığa benzer.

    II Omurgalılar
    Genel özellikleri:


    ◾Dokusal özellikte iç iskelet(Omurga) taşırlar.
    ◾Eşeyli ürerler.
    ◾Kapalı dolaşıma sahiptirler.
    ◾Hepside holojoik beslenir.
    ◾Sırt bölgesinde bulunan gelişkin sinir sistemine ve duyu organlarına sahiptirler.
    ◾Solungaç , akciğer ve deri solunumu görülür.
    ◾Su ve kara yaşamına uymuş sınıflar vardır.
    ◾Boşaltım organları böbreklerdır.
    ◾Sadece kurbağalarda ileri metamorfoz görülür.

    a-Balıklar:
    Genel özellikleri:


    ◾Yumurta ile ürerler
    ◾Derileri pullarla kaplıdır
    ◾Yüzerek hareket ederler
    ◾Kalpleri 2 odacıklıdır
    ◾Değişken vücut ısılı canlılardır
    ◾Solungaç solunumu yaparlar
    ◾Suda yaşarlar
    ◾Dış döllenme ve dış gelişme görülür
    ◾Anamniyota
    ◾Büyük ve küçük dolaşım görülmez

    b-Kurbağalar:
    Genel özellikleri:


    ◾Yumurta ile ürerler
    ◾Derileri çıplaktır
    ◾Yüzerek ve yürüyerek hareket ederler
    ◾Larva döneminde suda yaşarlar,ergin dönemde suya bağlı karada yaşarlar
    ◾Larva döneminde solungaç ergin dönemde akciğer ve deri solunumu yaparlar.
    ◾Kalpleri 3 odacıklıdır
    ◾Değişken vücut ısılı canlılardır
    ◾Dış döllenme ve dış gelişme görülür
    ◾Anamniyota
    ◾Alyuvarları çekirdeklidir
    ◾Deride mukus bezeri bulunur
    ◾Akciğerleri odalardan oluşmuştu

    c-Sürüngenler:
    Genel özellikleri:


    ◾Yumurta ile ürerler
    ◾Derileri plaklarla kaplıdır
    ◾Sürünerek hareket ederler (Suda yüzerek hareket ederler.)
    ◾Karada veya suya bağlı karada yaşarlar
    ◾Akciğer solunumu yaparlar
    ◾Kalpleri 3-4 odacıklıdır
    ◾Değişken vücut ısılı canlılardır
    ◾İç döllenme ve dış gelişme görülür
    ◾Amniyota
    ◾Alyuvarları çekirdeklidir
    ◾Akciğerleri odalardan oluşmuştu

    d-Kuşlar:
    Genel özellikleri:


    ◾Yumurta ile ürerler
    ◾Derileri tüylerle kaplıdır
    ◾Uçarak hareket ederler
    ◾Karada yaşarlar
    ◾Akciğer solunumu yaparlar
    ◾Kalpleri 4 odacıklıdır
    ◾Değişmez vücut ısılı canlılardır
    ◾İç döllenme ve dış gelişme görülür
    ◾Amniyota
    ◾Alyuvarları çekirdeklidir
    ◾Deride yağ bezleri bulunur
    ◾Akciğerleri hava keselerine bağlı kanallardan oluşmuştu

    e-Memeliler
    Genel özellikleri:


    ◾Doğurarak ürerler
    ◾Derileri kıllarla kaplıdır
    ◾Karada veya suda yaşarlar
    ◾Yürüyerek,uçarak ve ya yüzerek hareket ederler
    ◾Akciğer solunumu yaparlar
    ◾Kalpleri 4 odacıklıdır
    ◾Değişmez vücut ısılı canlılardır
    ◾Süt ve Ter bezleri vardır
    ◾Dış kulak taşırlar
    ◾Kaslı diyaframları vardır

    Üç alt gruba ayrılırlar
    1.Gagalı memeli
    2.Keseli memeli
    3.Plasentalı memeli

    Omurgasızların özellikleri
    1-Sinir şeridi karındadır
    2-Açık kan dolaşımı var(Halkalı Solucanlar hariç)
    3-Embriyoda Notokord yok
    4-Salgısal iç ve dış iskelet var
    5-Bilateral ve radyal simetri var
    6-Embriyoda solungaç yarığı yok

    Omurgalıların özellikleri
    1-Sinir şeridi sırtdadır.
    2-Kapalı kan dolaşımı var.
    3-Embriyoda Notokord var.(Notokord daha sonra omurgayı oluşturur)
    4-Dokual iç iskelet var.
    5-Bilateral simetri var.
    6-Embriyoda solungaç yarığı var.
Working...
X