Tweet
SİLO VE SİLAJ
Bundan önceki dersimizde silajın ne olduğunu, neden gerekli olduğunu, faydalarını, silaj yapımının safhalarını, silaj depolarını, özelliklerini inceledik.
Şimdi silaj depolarımız hazır. Onları ne ile nasıl dolduracağız.Yani silaj yapacağımız bitkiler nelerdir ne zaman biçip, siloya nasıl doldurmamız gerekir. Silaj nasıl olgunlaşacak, yem silodan nasıl alınıp hayvanlara nasıl ve ne kadar yedirilecek. Bu dersimizde de bu konuları inceleyeceğiz.
SİLAJ YAPILACAK YEM MADDELERİNİ NE ZAMAN BİÇMELİYİZ ?
Silajlık biçim zamanı her bitki türüne göre değişiklik gösterir. En çok silajı yapılan bitki olan mısırda en uygun biçim zamanı danelerin süt olumundan sonraki hamur olum veya diş olum dönemidir. Mısır danelerinin azı dişleri gibi çökmeğe başladığı dönem, dekardan en yüksek oranda besin maddesi kaldırılması için en uygun dönemdir.
Fiğ - Arpa, Fiğ - Yulaf karışımları ve diğer çayır otları silolarında en uygun biçim dönemi, çiçekleme başı veya çiçekleme ortasıdır. Bu tip bitkilerin biçimden sonra, bir gün soldurulması uygun olur.
BİÇİM VE SİLAJ NASIL YAPILIR?
Biçim zamanı gelen silajlık bitkinin biçilmesinden silajın yapılmasına kadar yapılacak işlemleri sırasıyla inceleyelim.
1 - Gerekli traktörler, uygun tipte silaj makinası, plastik örtü ve diğer malzemeler işletmede hazır bulundurulur.
2 - Sulanan bitkilerde tarladaki sulama setleri bozulup düzenlenerek tarla biçime hazır hale getirilir.
3 - Silaj yapılacak yer düzenlenir, temizlenir ve silajın toprakla temasını kesmek için yeterince sap veya saman serilir.
4 - Mısır ve sorgum silajı yapılıyorsa sıraya biçen mısır silaj makinası, eğer fiğ-arpa veya çayır otu silajı yapılıyorsa ot silaj makinası yeterli güçte traktöre takılır. Daha sonra biçilen bitkiler bir gün soldurularak toplanır ve parçalanmaya başlanır.
5 - Silaj römorku dolunca biçilen yeşil yemler, bekleyen diğer bir traktörle silo yerine getirilir. Bu sırada silaj makinesinin arkasına boş bekleyen başka bir silaj römorku takılır.
6 - Biçilip siloya getirilen yeşil yemler önce boşaltılır. Sonra silo içine düzgünce dağıtılır. Eğer katkı maddesi kullanılıyorsa her römorkun boşaltılıp dağıtılmasından sonra katkı maddeleri eşit olarak silonun üzerine serpilir.
7 - Daha sonra silo içinde hava kalmaması için silajın üzeri uygun bir traktörle iyice çiğnenerek sıkıştırılır. Bu işlem her römork bitkinin boşaltılmasında tekrar edilir. Çiğneme, sıkıştırma işlemi ne kadar iyi yapılırsa silaj o nispette kaliteli olur, bozulma riski azalır.
8 - Son römork atılıp sıkıştırıldıktan sonra silajın üstü plastik örtü ile kaplanır. Plastik örtünün silo kenarlarını 50-60 cm. sarkması uygun olur.
9 - Önceden getirilerek silo yanında hazır bulundurulan toprak, silo üzerine 10-15 cm. kalınlıkta atılarak, tamamen toprakla örtülmesi sağlanır.
10 - Silo tabanına suyun birikmesini engellemek için yanlardan 25- 30 cm. genişlik ve yeterli derinlikte drenaj kanalı açılır ve silo üzerine hayvanların çıkmasını engelleyecek tedbirler alınarak silo yapım işlemi tamamlanır.
SİLAJ NASIL VE NE KADAR SÜREDE OLUŞUR?
Usulünce doldurulup havası boşaltılan silolardaki havasız ortamda süt asidi bakterileri süratle faaliyet göstererek süt asidi oluşumunu sağlarlar. Bu durumda silo yemi yapıldıktan 20-25 gün sonra yedirilmeğe hazır duruma gelir. Silo iyi korunursa aylar hatta yıllar sonra açılıp yedirilebilir. Ancak açılan bir silonun sürekli olarak yedirilmesi gerektiği unutulmamalıdır.
İYİ BİR SİLO YEMİ NASIL OLMALIDIR?
- İyi bir silo yeminin rengi yapıldığı bitkiye göre değişmekle birlikte açık yeşilden daha koyu tonlara kadar değişebilir.
- Silajın hoşa gidecek bir kokusu olmalıdır.
- Küf kokusu gibi fena kokular olmamalıdır.
- Bitkilerin sap ve yaprak kısımları bozulmadan kalmış olmalıdır.
- Yapışkan bir görünümde olmamalıdır.
SİLO YEMLERİ SİLODAN NASIL ALINIR ?
Olgunlaşmış silo yemi uygun biçimde açılan silodan dirgen-çatal bahçe beli, balta, kürek gibi el aletleriyle dilimler halinde alınarak yedirilir. Soğuk yörelerde silaj yemi donacağından yedirilmeden önce ahırda bekletilerek açılması sağlanmalıdır.
SİLO YEMİYLE HAYVAN BESLEME NASIL YAPILIR ?
Silo yemleri işletmelerde kaba yem kaynağı olarak bütün yıl kullanılacağı gibi, sadece yeşil yemlerin bulunmadığı zamanlarda da beslemede kullanılabilir. Her yeni yeme başlarken olduğu gibi silo yemleri de ilk önce azdan başlayarak hayvanlara alıştırarak verilmelidir.
ÇEŞİTLİ HAYVANLARA NE KADAR SILO YEMİ VERİLİR ?
İyi bir silo yeminden hayvanlara bir günlük yem içinde aşağıda gösterilen miktarlarda yedirilebilir.
Süt ineklerine 20-30 kg
Düvelere 10-12 kg
Danalara 5-6 kg
Besi Sığırlarına 20-30 kg
Besi Danalarına 5-10 kg
Koyun ve Keçilere 4-6 kg
Ancak özellikle genç ve gelişmekte olan hayvanların beslenmesinde silo yemlerinin günlük 23 kg kaliteli kuru ot ve 1,5-2 kg kesif yemle birlikte verilmesi gerekmektedir. Süt besi hayvanlarına ise 5 kg kuru ot ve verimine uygun kesif yemle birlikte yedirilmelidir.
Sonuç olarak hayvan yetiştiricilerinin yemleme masraflarını azaltıp kârlarını çoğaltmaları, tüm yıl boyunca düzenli ve dengeli bir beslemeyle verimi artırmaları silo yemi kullanmalarına bağlıdır.
İI, İlçe ve köy grup merkezlerindeki tarım kuruluş ve uzmanları çiftcilere silaj konusunda her türlü teknik bilgi ve yardımı vermeye hazırdır.
Hayvan yetiştiricilerinin yüzü silajla daha da gülecektir.
Kaynak : tarimkredi.org.tr
Bundan önceki dersimizde silajın ne olduğunu, neden gerekli olduğunu, faydalarını, silaj yapımının safhalarını, silaj depolarını, özelliklerini inceledik.
Şimdi silaj depolarımız hazır. Onları ne ile nasıl dolduracağız.Yani silaj yapacağımız bitkiler nelerdir ne zaman biçip, siloya nasıl doldurmamız gerekir. Silaj nasıl olgunlaşacak, yem silodan nasıl alınıp hayvanlara nasıl ve ne kadar yedirilecek. Bu dersimizde de bu konuları inceleyeceğiz.
SİLAJ YAPILACAK YEM MADDELERİNİ NE ZAMAN BİÇMELİYİZ ?
Silajlık biçim zamanı her bitki türüne göre değişiklik gösterir. En çok silajı yapılan bitki olan mısırda en uygun biçim zamanı danelerin süt olumundan sonraki hamur olum veya diş olum dönemidir. Mısır danelerinin azı dişleri gibi çökmeğe başladığı dönem, dekardan en yüksek oranda besin maddesi kaldırılması için en uygun dönemdir.
Fiğ - Arpa, Fiğ - Yulaf karışımları ve diğer çayır otları silolarında en uygun biçim dönemi, çiçekleme başı veya çiçekleme ortasıdır. Bu tip bitkilerin biçimden sonra, bir gün soldurulması uygun olur.
BİÇİM VE SİLAJ NASIL YAPILIR?
Biçim zamanı gelen silajlık bitkinin biçilmesinden silajın yapılmasına kadar yapılacak işlemleri sırasıyla inceleyelim.
1 - Gerekli traktörler, uygun tipte silaj makinası, plastik örtü ve diğer malzemeler işletmede hazır bulundurulur.
2 - Sulanan bitkilerde tarladaki sulama setleri bozulup düzenlenerek tarla biçime hazır hale getirilir.
3 - Silaj yapılacak yer düzenlenir, temizlenir ve silajın toprakla temasını kesmek için yeterince sap veya saman serilir.
4 - Mısır ve sorgum silajı yapılıyorsa sıraya biçen mısır silaj makinası, eğer fiğ-arpa veya çayır otu silajı yapılıyorsa ot silaj makinası yeterli güçte traktöre takılır. Daha sonra biçilen bitkiler bir gün soldurularak toplanır ve parçalanmaya başlanır.
5 - Silaj römorku dolunca biçilen yeşil yemler, bekleyen diğer bir traktörle silo yerine getirilir. Bu sırada silaj makinesinin arkasına boş bekleyen başka bir silaj römorku takılır.
6 - Biçilip siloya getirilen yeşil yemler önce boşaltılır. Sonra silo içine düzgünce dağıtılır. Eğer katkı maddesi kullanılıyorsa her römorkun boşaltılıp dağıtılmasından sonra katkı maddeleri eşit olarak silonun üzerine serpilir.
7 - Daha sonra silo içinde hava kalmaması için silajın üzeri uygun bir traktörle iyice çiğnenerek sıkıştırılır. Bu işlem her römork bitkinin boşaltılmasında tekrar edilir. Çiğneme, sıkıştırma işlemi ne kadar iyi yapılırsa silaj o nispette kaliteli olur, bozulma riski azalır.
8 - Son römork atılıp sıkıştırıldıktan sonra silajın üstü plastik örtü ile kaplanır. Plastik örtünün silo kenarlarını 50-60 cm. sarkması uygun olur.
9 - Önceden getirilerek silo yanında hazır bulundurulan toprak, silo üzerine 10-15 cm. kalınlıkta atılarak, tamamen toprakla örtülmesi sağlanır.
10 - Silo tabanına suyun birikmesini engellemek için yanlardan 25- 30 cm. genişlik ve yeterli derinlikte drenaj kanalı açılır ve silo üzerine hayvanların çıkmasını engelleyecek tedbirler alınarak silo yapım işlemi tamamlanır.
SİLAJ NASIL VE NE KADAR SÜREDE OLUŞUR?
Usulünce doldurulup havası boşaltılan silolardaki havasız ortamda süt asidi bakterileri süratle faaliyet göstererek süt asidi oluşumunu sağlarlar. Bu durumda silo yemi yapıldıktan 20-25 gün sonra yedirilmeğe hazır duruma gelir. Silo iyi korunursa aylar hatta yıllar sonra açılıp yedirilebilir. Ancak açılan bir silonun sürekli olarak yedirilmesi gerektiği unutulmamalıdır.
İYİ BİR SİLO YEMİ NASIL OLMALIDIR?
- İyi bir silo yeminin rengi yapıldığı bitkiye göre değişmekle birlikte açık yeşilden daha koyu tonlara kadar değişebilir.
- Silajın hoşa gidecek bir kokusu olmalıdır.
- Küf kokusu gibi fena kokular olmamalıdır.
- Bitkilerin sap ve yaprak kısımları bozulmadan kalmış olmalıdır.
- Yapışkan bir görünümde olmamalıdır.
SİLO YEMLERİ SİLODAN NASIL ALINIR ?
Olgunlaşmış silo yemi uygun biçimde açılan silodan dirgen-çatal bahçe beli, balta, kürek gibi el aletleriyle dilimler halinde alınarak yedirilir. Soğuk yörelerde silaj yemi donacağından yedirilmeden önce ahırda bekletilerek açılması sağlanmalıdır.
SİLO YEMİYLE HAYVAN BESLEME NASIL YAPILIR ?
Silo yemleri işletmelerde kaba yem kaynağı olarak bütün yıl kullanılacağı gibi, sadece yeşil yemlerin bulunmadığı zamanlarda da beslemede kullanılabilir. Her yeni yeme başlarken olduğu gibi silo yemleri de ilk önce azdan başlayarak hayvanlara alıştırarak verilmelidir.
ÇEŞİTLİ HAYVANLARA NE KADAR SILO YEMİ VERİLİR ?
İyi bir silo yeminden hayvanlara bir günlük yem içinde aşağıda gösterilen miktarlarda yedirilebilir.
Süt ineklerine 20-30 kg
Düvelere 10-12 kg
Danalara 5-6 kg
Besi Sığırlarına 20-30 kg
Besi Danalarına 5-10 kg
Koyun ve Keçilere 4-6 kg
Ancak özellikle genç ve gelişmekte olan hayvanların beslenmesinde silo yemlerinin günlük 23 kg kaliteli kuru ot ve 1,5-2 kg kesif yemle birlikte verilmesi gerekmektedir. Süt besi hayvanlarına ise 5 kg kuru ot ve verimine uygun kesif yemle birlikte yedirilmelidir.
Sonuç olarak hayvan yetiştiricilerinin yemleme masraflarını azaltıp kârlarını çoğaltmaları, tüm yıl boyunca düzenli ve dengeli bir beslemeyle verimi artırmaları silo yemi kullanmalarına bağlıdır.
İI, İlçe ve köy grup merkezlerindeki tarım kuruluş ve uzmanları çiftcilere silaj konusunda her türlü teknik bilgi ve yardımı vermeye hazırdır.
Hayvan yetiştiricilerinin yüzü silajla daha da gülecektir.
Kaynak : tarimkredi.org.tr