Tweet
Ek yemlemenin en karlı olduğu durumlar şöyle sıralanabilir:
- Yaz ve erken sonbaharda kuruyan otlar nedeniyle, sütten kesilmiş kuzuların canlı ağırlık artışlarını sürdürmelerini sağlamak için,
- Aşırı kuzu ölümlerini önlemek için, gebeliğin son dönemleri ve laktasyonun başlangıcında, koyunların kondüsyonlarını iyi durumda muhafaza etmek için,
- Koyunların canlı ağırlığının düşük olduğu yıllarda, koç katımınından önce, koyunların üreme performansını artırmak için koyunların canlı ağırlığını artırmaya yönelik olarak,
-Erkek kuzuları et için, pazarın talep ettiği canlı ağırlığa getirmek için. Esasında bu, merada kuzu besisinin bitirme dönemidir.
Resim 5. Merada otlayan koyunve kuzuların mineral eksikliğini gidermek için yalama taşı ile takviye edilmesi
Merada otların kuruduğu dönemde kuzuların ek yemlemesi
Yaz mevsiminde merada kuruyan otlarla beslenen, sütten kesilmiş kuzular için sınırlayıcı faktör, otların düşük protein düzeyine sahip olmalarıdır. İşkembede bulunan mikroorganizmalar salgıladıkları enzimlerle otları sindirirler. Ancak düşük protein düzeyi, sindirim oranını ve yem tüketimini azaltır. Hayvanlara protein oranı yüksek yağlı tohum küspeleri (pamuk tohumu ve ayçiçeği tohumu küspeleri gibi) gibi ek yemler verilirse, mera otlarının sindirim oranı ve hayvanın bu otları tüketim düzeyi artar.
Koyunlar meradaki bitkilerin yeşil kısımlarını seçerek otlarlar. Merada bitkiler yeşil kısımlarını muhafaza ediyorlarsa protein bakımından bir ek yemlemeye gerek kalmaz.
Resim 6. Merada bitkiler yeşil ise protein bakımından ek yemlemeye gerek yoktur.
Verilecek ek yem miktarı ve tipi;
- Merada ot miktarı ve kalitesi,
- Kuzunun yaşı ve canlı ağılığı,
-Değişik ek yemlerin maliyeti ve kolay temin edilebilme durumuna bağlıdır.
Sütten kesilmiş kuzuların ek yemlemesinde amaç, büyüme oranı olmalıdır. Bu oran yüksek veya düşük olabilir. İşletmenin şartlarına göre ekonomik olan oran seçilmelidir. Örneğin, bu dönemde sütten kesilmiş kuzunun maksimum büyüme oranı için, hayvanın bir günde tükettiği tüm rasyonun protein düzeyi % 15’in üzerinde olmalıdır. Fakat % 11 protein düzeyinde bir rasyonla da belli bir miktar büyüme sağlanabilir. Eğer hayvanın meradan sağladığı protein düzeyi bu maksimum oranın (%15) altında ise ve üretici, mevcut yemlerle ek yemleme yaparak, ekonomik olarak bu oranı % 15’e yükseltebiliyorsa, böyle bir ek yemlemeyi şüphesiz yapılabilir. Fakat bu orana ulaşmak için yapacağı ek yemleme ekonomik değilse, şartlarını zorlamadan, daha düşük bir protein oranı ile daha az bir büyümeyi ekonomik olarak sağlaması akılcı bir seçimdir. Kuzuların hiçbir zaman aşırı canlı ağırlık kaybına maruz kalmamaları gerekir.
Sütten kesilmiş kuzuların ek yemlemesinde dikkat edilecek hususlar:
- Kuzuları ek yemlemeye alıştırmak için, sütten kesilmeden önce kesif yem verilmeye başlanması gerekir. Böylece, kuzular annelerini taklit ederek yeni verilen yemlere alışırlar. Meraya ilaveten ek yem olarak verilecek bütün yemlere koyunları önceden alıştırmak gerekir. Koyunlar daha önce yedikleri dane yemleri, sonradan verildiğinde, hatırlar ve daha çabuk alışırlar.
- Ek yemleme yapılmadan önce hayvanların bağırsak parazitlerine karşı ilaçlanmaları gerekir. Aksi takdirde verilen ek yemlerden faydalanamazlar.
- İşletmenin imkanları sınırlı ise, sütten kesilmiş kuzuların ek yemleme maliyetini düşürmek için, sadece canlı ağırlığı 20 Kg’ın altında olan kuzular seçilerek ek yemleme yapılabilir. Ek yemleme yapılmayan grubun da, yeterli canlı ağırlığa ulaşıp ulaşmadığı dikkatle izlenmelidir. Kuzularda aşırı ağırlık kaybı ölümlere neden olabilir.
- Kuzular 20 Kg canlı ağırlığa ulaşmadan 2 hafta önce ek yemlemeye başlanmalıdır.
- Ek yem olarak kullanılan yemin çeşidine göre, kuzular bu yemlere alıştırılmalıdır. Örneğin buğday, arpa, mısır ve sorgum gibi dane yemler nişastaca zengin yemler oldukları için, kuzular bu yemlere dikkatlice ve yavaş yavaş alıştırılmalıdır. Bu yemlerin alıştırma devresi 10-15 gün olmalıdır. Önce, ilk 2 gün verilecek miktarın % 20’si, 3-4. günlerde % 35’i ve 5-6. günlerde % 50’si ve 7-8. günlerde% 65’i, 9. günden sonra her gün % 15 artırılarak tamamı verilmelidir.
- Kuzular yeme alıştırıldıktan sonra, ek yemle her 2-3 günde bir yapılabilir. Bu uygulama, üreticiyi meradaki hayvana her gün ek yem verme külfetinden kurtarır. Ancak ek yem olarak protein konsantreleri (yağlı tohum küspeleri) verilecekse, yemlemenin her gün yapılmasında fayda vardır. Bu şekilde, işkembede yaşayan mikroorganizmaların protein ihtiyaçları her gün belli bir düzeyde karşılanmış olur.
- Merada ot miktarı çok düştüğünde, hayvanlar ihtiyaçları olan kuru madde ve enerjiyi karşılayamadıkları için, bu dönemde, sadece proteince yüksek küspelerin verilmesi hayvanlara yarar sağlamaz. Bu durumda, ek yemlemeden ziyade, hayvanın günlük ihtiyacını en azından asgari düzeyde karşılayacak, enerji ve proteini dengede tam rasyona geçilir. Kuraklık zamanlarında, otların tekrar yeşerme durumu söz konusu olmadığı için bu uygulama geçerlidir.
Kaynak : tedgem.gov.tr
- Yaz ve erken sonbaharda kuruyan otlar nedeniyle, sütten kesilmiş kuzuların canlı ağırlık artışlarını sürdürmelerini sağlamak için,
- Aşırı kuzu ölümlerini önlemek için, gebeliğin son dönemleri ve laktasyonun başlangıcında, koyunların kondüsyonlarını iyi durumda muhafaza etmek için,
- Koyunların canlı ağırlığının düşük olduğu yıllarda, koç katımınından önce, koyunların üreme performansını artırmak için koyunların canlı ağırlığını artırmaya yönelik olarak,
-Erkek kuzuları et için, pazarın talep ettiği canlı ağırlığa getirmek için. Esasında bu, merada kuzu besisinin bitirme dönemidir.
Resim 5. Merada otlayan koyunve kuzuların mineral eksikliğini gidermek için yalama taşı ile takviye edilmesi
Merada otların kuruduğu dönemde kuzuların ek yemlemesi
Yaz mevsiminde merada kuruyan otlarla beslenen, sütten kesilmiş kuzular için sınırlayıcı faktör, otların düşük protein düzeyine sahip olmalarıdır. İşkembede bulunan mikroorganizmalar salgıladıkları enzimlerle otları sindirirler. Ancak düşük protein düzeyi, sindirim oranını ve yem tüketimini azaltır. Hayvanlara protein oranı yüksek yağlı tohum küspeleri (pamuk tohumu ve ayçiçeği tohumu küspeleri gibi) gibi ek yemler verilirse, mera otlarının sindirim oranı ve hayvanın bu otları tüketim düzeyi artar.
Koyunlar meradaki bitkilerin yeşil kısımlarını seçerek otlarlar. Merada bitkiler yeşil kısımlarını muhafaza ediyorlarsa protein bakımından bir ek yemlemeye gerek kalmaz.
Resim 6. Merada bitkiler yeşil ise protein bakımından ek yemlemeye gerek yoktur.
Verilecek ek yem miktarı ve tipi;
- Merada ot miktarı ve kalitesi,
- Kuzunun yaşı ve canlı ağılığı,
-Değişik ek yemlerin maliyeti ve kolay temin edilebilme durumuna bağlıdır.
Sütten kesilmiş kuzuların ek yemlemesinde amaç, büyüme oranı olmalıdır. Bu oran yüksek veya düşük olabilir. İşletmenin şartlarına göre ekonomik olan oran seçilmelidir. Örneğin, bu dönemde sütten kesilmiş kuzunun maksimum büyüme oranı için, hayvanın bir günde tükettiği tüm rasyonun protein düzeyi % 15’in üzerinde olmalıdır. Fakat % 11 protein düzeyinde bir rasyonla da belli bir miktar büyüme sağlanabilir. Eğer hayvanın meradan sağladığı protein düzeyi bu maksimum oranın (%15) altında ise ve üretici, mevcut yemlerle ek yemleme yaparak, ekonomik olarak bu oranı % 15’e yükseltebiliyorsa, böyle bir ek yemlemeyi şüphesiz yapılabilir. Fakat bu orana ulaşmak için yapacağı ek yemleme ekonomik değilse, şartlarını zorlamadan, daha düşük bir protein oranı ile daha az bir büyümeyi ekonomik olarak sağlaması akılcı bir seçimdir. Kuzuların hiçbir zaman aşırı canlı ağırlık kaybına maruz kalmamaları gerekir.
Sütten kesilmiş kuzuların ek yemlemesinde dikkat edilecek hususlar:
- Kuzuları ek yemlemeye alıştırmak için, sütten kesilmeden önce kesif yem verilmeye başlanması gerekir. Böylece, kuzular annelerini taklit ederek yeni verilen yemlere alışırlar. Meraya ilaveten ek yem olarak verilecek bütün yemlere koyunları önceden alıştırmak gerekir. Koyunlar daha önce yedikleri dane yemleri, sonradan verildiğinde, hatırlar ve daha çabuk alışırlar.
- Ek yemleme yapılmadan önce hayvanların bağırsak parazitlerine karşı ilaçlanmaları gerekir. Aksi takdirde verilen ek yemlerden faydalanamazlar.
- İşletmenin imkanları sınırlı ise, sütten kesilmiş kuzuların ek yemleme maliyetini düşürmek için, sadece canlı ağırlığı 20 Kg’ın altında olan kuzular seçilerek ek yemleme yapılabilir. Ek yemleme yapılmayan grubun da, yeterli canlı ağırlığa ulaşıp ulaşmadığı dikkatle izlenmelidir. Kuzularda aşırı ağırlık kaybı ölümlere neden olabilir.
- Kuzular 20 Kg canlı ağırlığa ulaşmadan 2 hafta önce ek yemlemeye başlanmalıdır.
- Ek yem olarak kullanılan yemin çeşidine göre, kuzular bu yemlere alıştırılmalıdır. Örneğin buğday, arpa, mısır ve sorgum gibi dane yemler nişastaca zengin yemler oldukları için, kuzular bu yemlere dikkatlice ve yavaş yavaş alıştırılmalıdır. Bu yemlerin alıştırma devresi 10-15 gün olmalıdır. Önce, ilk 2 gün verilecek miktarın % 20’si, 3-4. günlerde % 35’i ve 5-6. günlerde % 50’si ve 7-8. günlerde% 65’i, 9. günden sonra her gün % 15 artırılarak tamamı verilmelidir.
- Kuzular yeme alıştırıldıktan sonra, ek yemle her 2-3 günde bir yapılabilir. Bu uygulama, üreticiyi meradaki hayvana her gün ek yem verme külfetinden kurtarır. Ancak ek yem olarak protein konsantreleri (yağlı tohum küspeleri) verilecekse, yemlemenin her gün yapılmasında fayda vardır. Bu şekilde, işkembede yaşayan mikroorganizmaların protein ihtiyaçları her gün belli bir düzeyde karşılanmış olur.
- Merada ot miktarı çok düştüğünde, hayvanlar ihtiyaçları olan kuru madde ve enerjiyi karşılayamadıkları için, bu dönemde, sadece proteince yüksek küspelerin verilmesi hayvanlara yarar sağlamaz. Bu durumda, ek yemlemeden ziyade, hayvanın günlük ihtiyacını en azından asgari düzeyde karşılayacak, enerji ve proteini dengede tam rasyona geçilir. Kuraklık zamanlarında, otların tekrar yeşerme durumu söz konusu olmadığı için bu uygulama geçerlidir.
Kaynak : tedgem.gov.tr